W skrócie

Koreański nie ma czasownika „mieć”. Jedna para słów — 있어요 (isseoyo) i 없어요 (eopseoyo) — obejmuje jest / nie ma, znajduje się / nie znajduje się oraz ma / nie ma. Naucz się ich teraz jako dwóch gotowych bloków; mechanizm koniugacji, który za nimi stoi, pojawi się w lekcji o 해요체.

Zasada

Krok 1 — Dwa słowa, nie jedno słowo plus przeczenie

Formy słownikowe to 있다 (itda, istnieć / być gdzieś / mieć) i 없다 (eopda, nie istnieć / nie być gdzieś / nie mieć). 없다 to osobne słowo, a nie 있다 z doczepionym przeczeniem. Ma to znaczenie od razu: nigdy nie mówisz *안 있어요. Przeczeniem 있어요 jest po prostu 없어요.

Uważaj na 받침. 있다 ma podwójne ㅆ, a 없다 ma zbitkę ㅄ — 잇다 i 업다 to zupełnie inne słowa.

Na razie traktuj 있어요 / 없어요 jako nieanalizowane bloki. W 해요체 służą też jako pytania — wystarczy wznosząca intonacja: 있어요? (isseoyo?) — czy jest? / czy masz?

Krok 2 — Istnienie: co przyjmuje 이/가

Prosty wzorzec istnienia to Rzeczownik + 이/가 + 있어요/없어요.

• 시간이 있어요? (Sigani isseoyo?) — Czy jest czas? / Czy masz czas?

Rzecz, której istnienie jest pytaniem, jest podmiotem gramatycznym, więc przyjmuje 이/가 — a wybór decyduje 받침 tego rzeczownika, nie znaczenie: 시간 kończy się na ㄴ, więc 시간이; 차 kończy się na samogłoskę, więc 차가.

Krok 3 — Miejsce: miejsce przyjmuje 에

Dodaj miejsce, a otrzymasz Rzeczownik + 이/가 + Miejsce + 에 + 있어요/없어요. Koreański ma czasownik na końcu zdania, więc 있어요 zostaje na końcu, a miejsce stoi przed nim.

• 저는 학교에 있어요. (Jeoneun hakgyoe isseoyo.) — Jestem w szkole.

Partykuła tutaj to 에, partykuła statycznego miejsca. 에서 oznacza miejsce, w którym dzieje się czynność, więc nie może wystąpić z 있다 — zob. 에, 에서 i (으)로. Zauważ też, że rzecz, o której miejscu mowa, może zostać podniesiona do rangi tematu partykułą 은/는 (저는), dokładnie jak w lekcji 3.

Krok 4 — Posiadanie: „dla mnie X istnieje”

Koreański wyraża mieć jako istnienie przypisane do osoby. Robią to dwa schematy:

• Osoba + 은/는 + Rzeczownik + 이/가 + 있어요/없어요 — ten codzienny: 저는 차가 없어요. (Jeoneun chaga eopseoyo.) — Nie mam samochodu.
• Osoba + 한테/에게 + Rzeczownik + 이/가 + 있어요/없어요 — dosłownie tej osobie istnieje: 저한테 우산이 있어요. (Jeohante usani isseoyo.) — Mam parasol.

한테 to forma mówiona, a 에게 pisana; poza tym są tutaj wymienne, a ich pełniejsze życie jako partykuł celownika opisuje lekcja 20.

Krok 5 — Rzeczowniki położenia to rzeczowniki i wymagają spacji

Koreański nie ma przyimków. Na, w, za to zwykłe rzeczowniki położenia, które następują po rzeczowniku odniesienia i dopiero potem przyjmują 에:

Rzeczownik odniesienia + [spacja] + rzeczownik położenia + 에

• 책상 위에 (chaeksang wie) — na biurku, dosłownie na wierzchu biurka.

Ponieważ 위, 안, 앞 i reszta to pełnoprawne rzeczowniki, 띄어쓰기 wymaga przed nimi spacji: 책상 위에, nigdy *책상위에.

Krok 6 — Dwie rzeczy do zanotowania na później

있다/없다 to własna klasa orzeczeń — ani czasowniki czynnościowe, ani opisowe. Dziś nic się dla ciebie nie zmienia, ale to zadecyduje o ich formie przydawkowej później: przyjmują -는 (있는 inneun, 없는 eomneun), nigdy -(으)ㄴ — zob. lekcję 24.

A gdy osoba, o której miejscu mowa, zasługuje na szacunek, 있다 zastępuje honoryfikatywny czasownik 계시다 (gyesida): 아버지가 방에 계세요. (Abeojiga bange gyeseyo.) — Ojciec jest w pokoju. Pełne omówienie w lekcji 22; do tego czasu używaj go tylko wobec innych osób, nigdy wobec siebie.

Formy i schematy

Trzy zastosowania, jako szablony:

Która partykuła podmiotu, decyduje 받침:

Formy do rozpoznania teraz, do przećwiczenia później:

Rzeczowniki położenia — podstawowy zestaw:

Przykłady

Typowe błędy

• 저는 학생이 있어요. (Jeoneun haksaengi isseoyo.) -> 저는 학생이에요. (Jeoneun haksaengieyo.) — 있어요 mówi, że coś istnieje; żeby powiedzieć, czym coś jest, potrzeba łącznika 이에요/예요.
• 저는 차가 안 있어요. (Jeoneun chaga an isseoyo.) -> 저는 차가 없어요. (Jeoneun chaga eopseoyo.) — 있다 nigdy nie jest przeczone przez 안. Jego przeczeniem jest osobne słowo 없다.
• 지갑가 가방 안에 있어요. (Jigapga gabang ane isseoyo.) -> 지갑이 가방 안에 있어요. (Jigabi gabang ane isseoyo.) — 지갑 kończy się na 받침 ㅂ, więc partykuła podmiotu musi brzmieć 이, nie 가.
• 저는 학교에서 있어요. (Jeoneun hakgyoeseo isseoyo.) -> 저는 학교에 있어요. (Jeoneun hakgyoe isseoyo.) — 에서 oznacza miejsce, w którym dzieje się czynność; samo bycie gdzieś przyjmuje 에.
• 책상위에 있어요. (Chaeksangwie isseoyo.) -> 책상 위에 있어요. (Chaeksang wie isseoyo.) — 위 to rzeczownik, nie przyrostek, więc 띄어쓰기 wymaga spacji.

Wskazówki

• Zapytaj siebie, którego z trzech znaczeń potrzebujesz. 있어요 to jednocześnie istnieje, znajduje się i ma. Angielski zmusza cię do wyboru czasownika; koreański nie, a schemat wokół 있어요 (sam rzeczownik, miejsce + 에, osoba + 은/는) sam informuje słuchacza, o które znaczenie chodzi.
• Zapamiętaj parę, nie pojedyncze słowo. 있어요/없어요 zawsze występują razem, a przeczenie to inne słowo. Ćwicz je razem na głos, a *안 있어요 nigdy ci nie przyjdzie do głowy.
• Kryją się wewnątrz popularnych przymiotników. 재미있어요 (jaemiisseoyo, to ciekawe/zabawne) / 재미없어요 (jaemieopseoyo, to nudne) oraz 맛있어요 (masisseoyo, to smaczne) / 맛없어요 (madeopseoyo, to niesmaczne) są zbudowane na tej parze — zauważ, że 맛없어요 wymawia się z łączącym ㄷ, a nie ㅅ.
• Nigdy nie używaj 계세요 wobec siebie. *저는 집에 계세요 jest błędne: forma honoryfikatywna wskazuje na kogoś innego. O sobie zawsze mówisz 저는 집에 있어요.