W skrócie

Aby zamienić całą klauzulę w przydawkę stojącą przed rzeczownikiem, dołóż końcówkę przydawkową do tematu czasownika i umieść klauzulę przed rzeczownikiem: 먹는 사람 (meongneun saram, osoba, która je), 먹은 사람 (meogeun saram, osoba, która zjadła), 먹을 사람 (meogeul saram, osoba, która zje). Czasowniki czynnościowe wybierają końcówkę według czasu (-는 / -(으)ㄴ / -(으)ㄹ), czasowniki opisowe używają -(으)ㄴ dla zwykłego czasu teraźniejszego, a garstka rzeczowników (것, 수, 때 …) stoi na końcu takiej klauzuli — zawsze zapisywana z odstępem przed sobą.

Zasada

Krok 1 — Klauzula przydawkowa stoi PRZED swoim rzeczownikiem

Koreański nie ma słów „który/jaki/co”. Zamiast tego cała klauzula zostaje zamieniona w przydawkę i umieszczona wprost przed rzeczownikiem, który opisuje, a rolę łącznika pełni końcówka przydawkowa: Klauzula + końcówka przydawkowa + Rzeczownik. Po angielsku mówi się the book that I read; po koreańsku 읽은 책 (ilgeun chaek), dosłownie przeczytana książka. Między końcówką a rzeczownikiem nie ma nic.

Krok 2 — Czasowniki czynnościowe wybierają końcówkę według czasu

Dla 동사 (czasownika czynnościowego) końcówka koduje, kiedy dzieje się czynność względem zdania głównego:

• -는 teraźniejszy / trwający: 먹는 (meongneun, który je / właśnie je)
• -(으)ㄴ przeszły / dokonany: 먹은 (meogeun, który zjadł)
• -(으)ㄹ przewidujący / irrealny: 먹을 (meogeul, który zje / do zjedzenia)

-는 jest takie samo po każdym czasowniku czynnościowym (temat samogłoskowy lub spółgłoskowy): 가는 (ganeun), 먹는 (meongneun). -(으)ㄴ i -(으)ㄹ to dobrze znane końcówki -(으)- z lekcji 17: samo ㄴ/ㄹ po temacie samogłoskowym, 은/을 po temacie na 받침.

Krok 3 — Czasowniki opisowe używają -(으)ㄴ dla zwykłego czasu teraźniejszego

형용사 (czasownik opisowy) nie przyjmuje -는. Jego codzienna forma przydawkowa to -(으)ㄴ: 예쁜 (yeppeun, ładna), 좋은 (joeun, dobry), 큰 (keun, duży), 작은 (jageun, mały), 많은 (maneun, liczny). Zwróć uwagę na to nakładanie się form: ta sama końcówka, która na czasowniku oznacza przeszłość (먹은), na przymiotniku oznacza teraźniejszość (작은). To, która wersja obowiązuje, mówi ci część mowy.

Krok 4 — 있다/없다 zachowują się jak czasowniki; 이다 używa -인

Wszystko zbudowane na 있다/없다 przyjmuje wykładnik w stylu czasownikowym -는, choć brzmi jak przymiotnik: 맛있는 (masinneun, smaczny), 재미있는 (jaemiinneun, ciekawy), 재미없는 (jaemieomneun, nudny), 없는 (eomneun, który nie ma). Łącznik 이다 (lekcja 2) tworzy swoją formę przydawkową w czasie teraźniejszym za pomocą -ㄴ: 학생인 (haksaengin, który jest studentem).

Krok 5 — Tematy nieregularne najpierw się zmieniają, a dopiero potem przyjmują końcówkę

Formy przydawkowe -(으)ㄴ i -(으)ㄹ to kolejne końcówki -(으)-, więc klasy nieregularne działają dokładnie tak jak w lekcji 17; -는 zaczyna się od zwykłej spółgłoski, więc temat na ㅂ, ㄷ lub ㅅ zapisuje się przed nią dokładnie jak w słowniku — 돕다 -> 돕는, 듣다 -> 듣는, 짓다 -> 짓는 — i reaguje tylko temat na ㄹ. Temat na ㄹ traci swoje ㄹ przed -는 i przed -(으)ㄴ: 살다 -> 사는 (saneun, teraźniejszy), 산 (san, przeszły), 살 (sal, przewidujący); 만들다 -> 만드는, 만든 (mandeuneun, mandeun); 알다 -> 아는 (aneun). ㅂ: 덥다 -> 더운 (deoun, gorący). ㄷ: 듣다 -> 들은 (deureun, który usłyszał). ㅅ: 짓다 -> 지은 (jieun, który zbudował).

Krok 6 — Rzeczowniki niesamodzielne: prawdziwe rzeczowniki, które nie mogą stać same

Niektóre rzeczowniki zwyczajowo stoją na końcu klauzuli przydawkowej i zawsze przyjmują przed sobą odstęp. 것, 수, 적, 지, 중 to prawdziwe 의존명사 (rzeczowniki niesamodzielne) i w ogóle nie mogą stać samodzielnie; 때, 후, 동안 to zwykłe rzeczowniki, które mogą też następować po zwykłym rzeczowniku (방학 때, 식사 후) — w obu wypadkach odstęp jest wymagany. Naucz się ich jako słownictwa: 것/거 (rzecz, sam fakt/czynność), 수 (możliwość), 때 (czas/kiedy), 후 (po), 적 (przeszła okazja), 지 (czas, jaki upłynął od), 동안 (w trakcie/podczas), 중 (w środku czegoś). Zwróć uwagę na odstęp w 할 수 있어요 (hal su isseoyo, może zrobić) i 갈 때 (gal ttae, kiedy idzie) — pełne zasady spacji są w lekcji 46.

Formy i schematy

Podstawowa tabela wariantów — końcówki przydawkowe według typu tematu:

Którą końcówkę przyjmuje każda część mowy:

Rzeczowniki niesamodzielne — przydawka, po której zwykle stoją, i odstęp:

Przykłady

Typowe błędy

• 좋는 사람 (jonneun saram) -> 좋은 사람 (joeun saram) — 좋다 to czasownik opisowy, więc jego forma przydawkowa w czasie teraźniejszym to -(으)ㄴ, a nie czasownikowe -는. Dobry człowiek.
• 지금 먹은 사람 (jigeum meogeun saram) -> 지금 먹는 사람 (jigeum meongneun saram) — na czasowniku czynnościowym -(으)ㄴ oznacza przeszłość; dla trwającej teraźniejszości potrzebujesz -는. 지금 (teraz) wymusza odczytanie teraźniejsze.
• 맛있은 음식 (masiseun eumsik) -> 맛있는 음식 (masinneun eumsik) — wszystko zbudowane na 있다/없다 tworzy przydawkę jak czasownik i przyjmuje -는, nigdy -(으)ㄴ. Smaczne jedzenie.
• 살는 집 (salleun jip) -> 사는 집 (saneun jip) — temat na ㄹ traci swoje ㄹ przed ㄴ z -는. Dom, w którym się mieszka.
• 할수있어요 (halsuisseoyo) -> 할 수 있어요 (hal su isseoyo) — 수 to rzeczownik niesamodzielny i wymaga odstępu z obu stron; zapisany razem tworzy błąd ortograficzny.

Wskazówki

• Błyskawiczny test części mowy. Czasownik czynnościowy, teraźniejszość = -는 (먹는); czasownik opisowy, teraźniejszość = -(으)ㄴ (좋은). Ta sama -(으)ㄴ, która na czasowniku czyta się jako PRZESZŁOŚĆ, na przymiotniku czyta się jako TERAŹNIEJSZOŚĆ — decyduje część mowy.
• Oś czasu czasownika biegnie ㄹ -> 는 -> ㄴ. Przewidujący 먹을, teraźniejszy 먹는, przeszły 먹은. Powiedz te trzy formy pod rząd dla dowolnego czasownika, a kształty same wejdą w pamięć.
• 있다/없다 to czasowniki honoryfikatywnie osobne. Brzmią jak przymiotniki, ale zawsze przyjmują -는: 맛있는, 재미있는, 재미없는, 없는. To samo dotyczy każdego złożenia z 있다/없다.
• Jeśli przed czymś może stanąć przydawka, przyjmuje ono odstęp. 할 수, 갈 때, 먹은 후, 온 지 — rzeczowniki niesamodzielne albo zwykłe, wszystkie z odstępem. (Pełne zasady spacji są w lekcji 46.)