W skrócie

Aby połączyć dwie myśli w obrębie jednego zdania, dołóż końcówkę łączącą do tematu pierwszego czasownika: -고 (i), -지만 (ale), -거나 (lub). Wszystkie trzy doklejają się do każdego tematu bez wariantu. Aby połączyć dwa osobne zdania, rozpocznij drugie od pasującego przysłówka spójnikowego: 그리고, 그래서, 그런데, 하지만 i im podobne.

Zasada

Koreański nie ma osobnego słowa „i” czy „ale”, które stałoby między klauzulami. Zamiast tego łącznik jedzie na końcu tematu pierwszego czasownika lub czasownika opisowego, a zdanie płynie dalej aż do czasownika końcowego. Gdy chcesz, żeby ten sam łącznik otwierał nowe zdanie, używasz przysłówka spójnikowego na początku tego zdania.

Krok 1 — Trzy końcówki doklejają się bez wariantu

-고, -지만 i -거나 zaczynają się od zwykłej spółgłoski, więc doklejają się do gołego tematu dokładnie tak, jak są zapisane — po samogłosce, po 받침 i po temacie na ㄹ tak samo. Nie ma tu pary samogłoska/spółgłoska do wyboru jak przy 은/는, a temat na ㄹ zachowuje swoje ㄹ (inaczej niż przed -(으)ㄴ czy -ㅂ니다). To sprawia, że są to jedne z najłatwiejszych końcówek w tym języku.

• -고 = i — wylicza rzeczy albo ustawia je w kolejności: 싸고 맛있어요 (ssago masisseoyo, tanie i smaczne).
• -지만 = ale — zestawia dwie myśli ze sobą: 비싸지만 맛있어요 (bissajiman masisseoyo, drogie, ale smaczne).
• -거나 = lub — oferuje alternatywne czynności: 보거나 쉬어요 (bogeona swieoyo, oglądać albo odpoczywać).

Krok 2 — -고 pełni dwie funkcje, a czas zachowuje się w każdej z nich inaczej

Wyliczanie (A i B, oba po prostu prawdziwe): każda klauzula może mieć własny czas.

• 어제는 비가 왔고 오늘은 눈이 와요. (Eojeneun biga watgo oneureun nuni wayo.) — Wczoraj padał deszcz, a dziś pada śnieg. — czas przeszły 왔고 w pierwszej klauzuli jest jak najbardziej w porządku.

Sekwencja (A, a potem B): nie stawiaj wykładnika czasu w pierwszej klauzuli. Czas dla całego łańcucha niesie czasownik końcowy.

• 밥을 먹고 학교에 갔어요. (Babeul meokgo hakgyoe gasseoyo.) — Zjadłem i (potem) poszedłem do szkoły. — 먹고, a nie 먹었고, mimo że zdarzenie jest w przeszłości.

Szybki test: jeśli da się wstawić „a potem”, zostaw pierwszą klauzulę bez czasu.

Krok 3 — -지만 przyjmuje czas swobodnie

Klauzule kontrastu są niezależne, więc -지만 bez problemu następuje po temacie w czasie teraźniejszym lub przeszłym: teraźniejszy 가지만, przeszły 갔지만 (gatjiman, poszedł, ale). Czas znajduje się przed 지만, na temacie.

• 어제 갔지만 아무도 없었어요. (Eoje gatjiman amudo eopseosseoyo.) — Poszedłem wczoraj, ale nikogo tam nie było.

Krok 4 — -거나 jest dla czasowników; rzeczowniki używają (이)나

-거나 oferuje wybór między czynnościami: 영화를 보거나 쉬어요 (yeonghwareul bogeona swieoyo, oglądam film albo odpoczywam). Jego bliski krewny -든지 pokrywa się z nim znaczeniowo, ale dodaje odcień obojętnie które, nieważne (마시든지 쉬든지 하세요, pij albo odpoczywaj, wszystko jedno). Aby zaoferować wybór między dwoma rzeczownikami, nie używasz 거나 — używasz (이)나 z lekcji 18: 커피나 차 (keopina cha, kawa albo herbata), gdzie 이나 stoi po 받침, a 나 po samogłosce.

Krok 5 — Przysłówki spójnikowe pakują te końcówki na nowo jako otwarcie zdania

Większość słów „zaczynających nowe zdanie” to tak naprawdę mały czasownik opisowy 그렇다/그러하다 (być takim) noszący jedną z tych końcówek łączących i przeniesiony na początek. Naucz się końcówki, a przysłówek dostajesz niemal za darmo:

• 그렇 + -지만 -> 그렇지만 = ale, jednak (하지만 to dokładnie ta sama końcówka, ale na 하- — nie na 그렇-)
• 그러 + -(으)면 -> 그러면 (krótko: 그럼) = w takim razie, wtedy
• 그렇 + -아/어도 -> 그래도 = mimo to, jednak nadal (ściągnięcie nieregularne ㅎ)
• 그렇 + -아/어서 -> 그래서 = więc, dlatego

Otwierają nowe zdanie po kropce; nigdy nie doklejają się do tematu. Skorzystaj z tabeli poniżej, żeby połączyć każdy przysłówek z odpowiadającą mu końcówką wewnątrzzdaniową o tym samym znaczeniu.

Formy i schematy

Trzy końcówki łączące — bez wariantu, temat na ㄹ zachowuje swoje ㄹ:

Ponieważ wszystkie trzy zaczynają się od spółgłoski, temat zapisuje się dokładnie tak jak w słowniku — temat na ㄹ nie traci tu swojego ㄹ (dla kontrastu: 살다 -> 삽니다 / 사세요, gdzie je traci).

-고: wyliczanie a sekwencja i co dzieje się z czasem:

Przysłówek spójnikowy <-> pasująca końcówka klauzuli:

Przykłady

Typowe błędy

• 밥을 먹었고 학교에 갔어요. (Babeul meogeotgo hakgyoe gasseoyo.) -> 밥을 먹고 학교에 갔어요. (Babeul meokgo hakgyoe gasseoyo.) — Przy sekwencji „a potem” nie oznaczaj czasu w pierwszej klauzuli; niesie go czasownik końcowy. (먹었고 jest w porządku tylko przy zwykłym wyliczaniu, nie przy „a potem”.)
• 싸다 그리고 맛있어요. (Ssada geurigo masisseoyo.) -> 싸고 맛있어요. (Ssago masisseoyo.) — Aby połączyć dwa orzeczenia w obrębie jednego zdania, dołóż -고 do pierwszego tematu. 그리고 otwiera nowe zdanie; nie dokleja się do tematu, i nigdy nie zostawiasz pierwszego czasownika w formie słownikowej.
• 커피거나 차를 마셔요. (Keopigeona chareul masyeoyo.) -> 커피나 차를 마셔요. (Keopina chareul masyeoyo.) — -거나 łączy czasowniki/klauzule; żeby powiedzieć „lub” między dwoma rzeczownikami, użyj (이)나 (lekcja 18).
• 재미있어요지만 어려워요. (Jaemiisseoyojiman eoryeowoyo.) -> 재미있지만 어려워요. (Jaemiitjiman eoryeowoyo.) — Końcówki doklejają się do tematu (재미있-), nigdy do gotowej formy 해요체. Odetnij -어요, zanim dodasz -지만.

Wskazówki

• To twoje bezproblemowe końcówki. -고, -지만, -거나 nie mają wariantu i nie wywołują żadnej zmiany tematu — żadnego żonglowania 받침 jak przy 은/는 czy -(으)면. Po prostu je doklej i idź dalej do czasownika końcowego.
• Większość łączników „새 문장” to 그렇다 + końcówka. 그렇 + -지만 = 그렇지만, 그러 + -면 = 그러면, 그렇 + -아도 = 그래도, 그렇 + -(으)ㄴ데 = 그런데. (하지만 to wyjątek: to 하- + -지만.) Naucz się końcówki wewnątrzzdaniowej, a przysłówek otwierający zdanie dostajesz w gratisie.
• Sztuczka z czasem dla -고: jeśli pasuje „a potem”, zostaw pierwszą klauzulę bez czasu (밥을 먹고 갔어요); jeśli to po prostu „A i B są prawdziwe”, czas jest swobodny (왔고, 이고).
• 그래서 a 그런데: 그래서 sygnalizuje skutek („więc”), 그런데 sygnalizuje zwrot lub nowy temat („ale / a przy okazji”). Oba są wszechobecne w mowie — sięgaj poza 그리고, które zawsze znaczy tylko płaskie „i”.