介词与格支配

A2 Przyimki i rekcja 17 / 52

概要

波兰语的介词(przyimek)从不单独出现——它会强迫后面的名词(以及修饰它的形容词)用某个特定的格。这叫格支配(rekcja)。do 永远要求属格,表示“和……一起”的 z 永远要求工具格,表示“在……里”的 w 永远要求前置格。你不能自由选择格:每个介词都有自己固定的格,还有少数介词同时拥有两个格,靠格来区分意思。所以学介词就是要连同它支配的格一起学。

规则

每个介词都固定支配后面名词短语的一个格。好消息是:格是介词自身的属性,所以只要记住“bez + 属格”这样的搭配,每次都能直接套用。可以按介词支配的格把它们分组记忆。

支配属格的介词

这是最大的一组。表示从某处而来的运动、缺失,以及大多数表示“在……周围”位置的词都支配属格:do(到/直到),od(从/自从),z/ze(从……出来,从),bez(没有),dla(为了),u(在某人那里),obok(旁边),koło/około(附近/大约),według(根据),oprócz(除了),podczas(在……期间),naprzeciwko(对面)。

支配工具格的介词

表示“陪伴”以及静态“相对位置”的词支配工具格:z/ze(和……一起),nad(在……上方),pod(在……下方),przed(在……前面),za(在……后面),między(在……之间),poza(在……之外)。

支配前置格的介词

前置格从不单独出现,一定要有介词。只有下面这几个介词支配它:w/we(在……里面),na(在……上面),o(关于),przy(紧挨着),po(在……之后/各处)。

支配与格的介词

一个很小的封闭集合:dzięki(多亏、幸好)、przeciw(ko)(反对)、wbrew(违背)、ku(朝……方向)。

支配宾格的介词

只支配宾格的介词很少;最主要的一个是 przez(穿过/经由/持续[一段时间])。

支配两个格的介词:移动与静止

有些介词支配两个格,靠格本身来区分意思。规律是:方向/运动 -> 宾格,位置/静止 -> 工具格或前置格。

  • na:kładę książkę na stół(宾格 = 放到桌子上,移动)对比 książka leży na stole(前置格 = 在桌子上,静止)。
  • nad、pod、przed、za、między:idę pod stół(宾格 = 移动到桌子底下)对比 jestem pod stołem(工具格 = 在桌子底下,静止)。
  • w:w domu(前置格 = 在房子里)对比 w piątek(宾格 = 在星期五——固定的时间表达)。
  • o:o książce(前置格 = 关于这本书)对比 o metr wyższy(宾格 = 高一米)。
  • po:po obiedzie(前置格 = 午饭后)对比 idę po chleb(宾格 = 我去买面包)。

拼写:z/ze、w/we、od/ode

在难以发音的辅音组合前,这些没有元音的介词会加上 -e:ze mną(和我一起)、we Wrocławiu(在弗罗茨瓦夫)、ze szkoły(从学校)、ode mnie(从我这里)。还是同一个介词,只是更好发音。

形式与结构

按支配的格给介词分类(附例句,格词尾用粗体标出):

格介词例句中文
属格do, od, z/ze, bez, dla, u, obok, koło, według, oprócz, podczas, naprzeciwkodo domu, bez cukru, u lekarza去家里、不加糖、在医生那里
工具格z/ze, nad, pod, przed, za, między, pozaz bratem, nad morzem, przed domem和(我)哥哥一起、在海上方、在房子前面
前置格w/we, na, o, przy, pow Polsce, na stole, o pracy在波兰、在桌子上、关于工作
与格dzięki, przeciw(ko), wbrew, kudzięki tobie, przeciwko wojnie多亏你、反对战争
宾格przezprzez most, przez godzinę穿过桥、持续一小时

支配两个格的介词——一个介词,两个格,两种意思:

介词+宾格(移动/方向)+前置格/工具格(静止/位置)
naidę na pocztę(去邮局)jestem na poczcie(在邮局)——前置格
w/wewierzę w Boga(我信仰上帝)mieszkam w Warszawie(我住在华沙)——前置格
oprosić o pomoc(请求帮助)mówić o pomocy(谈论帮助)——前置格
poidę po mleko(去取牛奶)po lekcji(课后)——前置格
nadjadę nad morze(去海边)jestem nad morzem(在海边)——工具格
podwchodzę pod most(走到桥底下)stoję pod mostem(在桥底下)——工具格
przedwychodzę przed dom(走到房子前面)czekam przed domem(在房子前面)——工具格
zaidę za dom(走到房子后面)jestem za domem(在房子后面)——工具格
międzywchodzę między drzewa(走到树中间)stoję między drzewami(在树中间)——工具格

这一个介词的意思完全由格决定——z/ze:

格意思例词中文
属格从……、从……出来wracam z Polski我从波兰回来
工具格和……一起rozmawiam z Polakiem我在和一个波兰人聊天

例句

Polski中文
Idę do sklepu po chleb.我要去商店买面包。
Wracam z pracy o piątej.我五点下班回来。
Mieszkam w Krakowie, na Kazimierzu.我住在克拉科夫,卡齐米日区。
Kawa bez cukru, dla mnie.给我一杯不加糖的咖啡。
Kot śpi pod stołem, a pies leży na dywanie.猫在桌子底下睡觉,狗躺在地毯上。
Jadę nad morze na weekend.我周末要去海边。
Rozmawiam z bratem o pracy.我在和哥哥聊工作。
Czekam przed dworcem od godziny.我在车站前面等了一个小时了。
Dzięki tobie zdałem egzamin.多亏了你,我通过了考试。
Szliśmy przez park i koło kościoła.我们穿过公园,经过了教堂。

常见错误

  • do dom -> do domu——do 支配属格;阳性名词 dom 用词尾 -u。
  • z brat -> z bratem——表示“和……一起”的 z 需要工具格(-em)。
  • z Polską(意为“从波兰”)-> z Polski——“从”是 z + 属格;用工具格就会变成“和波兰一起”。
  • w Warszawę(意为“我住在”)-> w Warszawie——表示静止的位置要用 w + 前置格;用宾格就会表示移动进入。
  • idę na poczcie -> idę na pocztę——表示“去”的移动需要宾格,不是前置格。
  • bez cukier -> bez cukru——bez 是支配属格的介词;词尾要变成 -u。
  • dla ja -> dla mnie——介词后面的代词必须用相应格的形式。

学习提示

  • 把每个介词成对记忆:不要只记 do,而要记“do + 属格”;不要只记 z(和……一起),而要记“z + 工具格”。格是介词永远带着的“行李”。
  • 支配两个格的介词有一条大规律:去哪儿?-> 宾格;在哪儿?-> 前置格/工具格。na stół(放到……上)对比 na stole(在……上)。
  • z/ze 是一对容易混淆的双胞胎:属格=“从”,工具格=“和……一起”。区分它们靠的是格,而不是词本身。
  • w、na、o、przy、po 是通向前置格的唯一入口——前置格从不单独出现,所以只要看到前置格词尾,就一定是这五个介词之一在前面。
  • 在辅音组合前,给 z、w、od、przed 加上 -e:ze mną、we Wrocławiu、ode mnie、przede mną。还是同一个介词,只是变得好发音了。
  • 支配与格的介词(dzięki、wbrew、przeciwko、ku)很少见,但是固定的——把这四个学会就够了。