前置格

A2 Miejscownik 16 / 52

概要

前置格(波兰语叫作 miejscownik)是用来说明在哪里、以及在谈论什么的格。它回答 o kim?(“关于谁?”)和 o czym?(“关于什么?/在什么上?”)这两个问题。它有一个独特之处:前置格是唯一一个永远不能单独使用的波兰语格——它总是跟在介词后面(w、na、o、po、przy)。它也是以辅音软化著称的格,值得慢慢学。

规则

前置格用在五个常见介词后面:

  • w = 在……里 (w domu——在房子里)
  • na = 在……上 (na stole——在桌子上)
  • o = 关于 (o tobie——关于你)
  • po = 在……之后、沿着、附近 (po lekcji——课后)
  • przy = 在……旁边、靠近 (przy oknie——在窗户旁边)

因为它从不脱离这些词单独出现,你可以把“介词 + 名词”当成一个整体来记:先选好介词,再把名词变成前置格。

词尾从何而来

前置格单数按照词干末尾的辅音把名词分成两组:

  • 硬辅音词干加 -e,这个 -e 会使前面的辅音软化(这是难点所在):t -> ci,d -> dzi,st -> ści,r -> rz,ł -> l,s -> si,n -> ni,m -> mi,w -> wi,p -> pi。
  • 软辅音以及软腭音 k、g、ch 在阳性和中性名词中用 -u(park -> w parku),在阴性名词中用 -y/-i(ulica -> na ulicy)。词干以 k、g、ch 结尾的阴性名词则用 -e,并伴随 k -> c,g -> dz,ch -> sz 的变化(apteka -> w aptece)。

复数很简单

在复数中,所有性别都用同一个词尾:-ach。没有软化,也几乎没有例外:w domach、na stołach、o kobietach、w miastach。

形式与结构

阳性单数

主格前置格变化
stół(桌子)na stoleł -> l
las(森林)w lesies -> si, a -> e
teatr(剧院)w teatrzer -> rz
samochód(汽车)w samochodzied -> dzi, ó -> o
sklep(商店)w sklepiep -> pi
park(公园)w parku软腭音 -> -u
pokój(房间)w pokoju软音 j -> -u
dom(房子)w domu不规则 -u

一小部分阳性名词违反硬词干规则,用 -u:dom -> w domu,syn -> o synu,pan -> o panu。把这三个词背下来。

中性单数

主格前置格变化
okno(窗户)w oknien -> ni
miasto(城市)w mieściest -> ści, a -> e
krzesło(椅子)na krześlesł -> śl
lato(夏天)w leciet -> ci, a -> e
kino(电影院)w kinien -> ni
mieszkanie(公寓)w mieszkaniu软音 -> -u
morze(海)na morzu软音 -> -u
biurko(书桌)na biurku软腭音 -> -u

阴性单数

主格前置格变化
Warszawa(华沙)w Warszawiew -> wi
kobieta(女人)o kobieciet -> ci
woda(水)w wodzied -> dzi
szkoła(学校)w szkoleł -> l
apteka(药店)w aptecek -> c
noga(腿)na nodzeg -> dz
ulica(街道)na ulicy软音 c -> -y
kuchnia(厨房)w kuchni软音 -> -i
noc(夜晚)w nocy软辅音 -> -y

复数(各性通用)——一律用 -ach

主格复数前置格复数
domyw domach
miastaw miastach
kobietyo kobietach
dziecio dzieciach
ludzieo ludziach

形容词和代词

形式阳性/中性单数阴性单数复数
形容词词尾-ym / -im-ej-ych / -ich
例词w dużym domuw dużej szkolew dużych domach
主格前置格(o 之后)中文
jao mnie关于我
tyo tobie关于你
on / onoo nim关于他/它
onao niej关于她
myo nas关于我们
wyo was关于你们
oni / oneo nich关于他们

例句

Polski中文
Mieszkam w Warszawie.我住在华沙。
Książka leży na stole.书放在桌子上。
Myślę o tobie.我在想你。
Wczoraj byłem w szkole.我昨天在学校。
Rozmawiamy o filmie.我们在谈论那部电影。
Pracuję w biurze.我在办公室工作。
Spotkamy się po lekcji.我们课后见面。
Kot śpi na krześle.猫在椅子上睡觉。
Stoję przy oknie.我站在窗户旁边。
Opowiedz mi o swojej pracy.跟我说说你的工作。

常见错误

  • Mieszkam w Warszawa. -> Mieszkam w Warszawie.——w 后接前置格;硬音 w 软化成 wi。
  • Myślę o ty. -> Myślę o tobie.——代词也要变格;这里 ty 变成 tobie。
  • Jestem w domie. -> Jestem w domu.——dom 是少数用 -u、而不是 -e 的阳性名词之一。
  • Na stołe. -> Na stole.——硬音 ł 在前置格词尾 -e 前软化成 l。
  • W miescie. -> W mieście.——st 这个辅音组合变成 ści(同时 a -> e):miasto -> mieście。
  • W parkie. -> W parku.——以 k、g、ch 结尾的阳性和中性词干用 -u,不发生软化。
  • O dzieci. -> O dzieciach.——前置格复数永远以 -ach 结尾。

学习提示

  • 没有介词,就没有前置格。 如果前面没有 w、na、o、po 或 przy,那你用错格了。这是最容易辨认的一个格。
  • 难点不在词尾本身,而在于它引发的软化。把名词大声读出来:brat -> o bracie,kot -> o kocie,list -> w liście。多读几次,你的耳朵就会习惯这种变化。
  • 硬词干的软化 (t -> ci,d -> dzi,r -> rz,ł -> l……) 和阴性与格中出现的完全一样,所以这里学会了能一举两得——见第 18 课。
  • 复数是送分题:只要名词是复数,直接加上 -ach,不用再操心软化。
  • w 和 na 也可以支配宾格,但只在表示朝某处里面/上面的方向时才这样用:idę na pocztę(我要去邮局——宾格)对比 jestem na poczcie(我在邮局——前置格)。不要把这个和 idę do szkoły(我去上学)搞混:do 是另一个前置词,永远支配属格。