前置格
A2 Miejscownik 16 / 52
概要
前置格(波兰语叫作 miejscownik)是用来说明在哪里、以及在谈论什么的格。它回答 o kim?(“关于谁?”)和 o czym?(“关于什么?/在什么上?”)这两个问题。它有一个独特之处:前置格是唯一一个永远不能单独使用的波兰语格——它总是跟在介词后面(w、na、o、po、przy)。它也是以辅音软化著称的格,值得慢慢学。
规则
前置格用在五个常见介词后面:
- w = 在……里 (w domu——在房子里)
- na = 在……上 (na stole——在桌子上)
- o = 关于 (o tobie——关于你)
- po = 在……之后、沿着、附近 (po lekcji——课后)
- przy = 在……旁边、靠近 (przy oknie——在窗户旁边)
因为它从不脱离这些词单独出现,你可以把“介词 + 名词”当成一个整体来记:先选好介词,再把名词变成前置格。
词尾从何而来
前置格单数按照词干末尾的辅音把名词分成两组:
- 硬辅音词干加 -e,这个 -e 会使前面的辅音软化(这是难点所在):t -> ci,d -> dzi,st -> ści,r -> rz,ł -> l,s -> si,n -> ni,m -> mi,w -> wi,p -> pi。
- 软辅音以及软腭音 k、g、ch 在阳性和中性名词中用 -u(park -> w parku),在阴性名词中用 -y/-i(ulica -> na ulicy)。词干以 k、g、ch 结尾的阴性名词则用 -e,并伴随 k -> c,g -> dz,ch -> sz 的变化(apteka -> w aptece)。
复数很简单
在复数中,所有性别都用同一个词尾:-ach。没有软化,也几乎没有例外:w domach、na stołach、o kobietach、w miastach。
形式与结构
阳性单数
| 主格 | 前置格 | 变化 |
|---|---|---|
| stół(桌子) | na stole | ł -> l |
| las(森林) | w lesie | s -> si, a -> e |
| teatr(剧院) | w teatrze | r -> rz |
| samochód(汽车) | w samochodzie | d -> dzi, ó -> o |
| sklep(商店) | w sklepie | p -> pi |
| park(公园) | w parku | 软腭音 -> -u |
| pokój(房间) | w pokoju | 软音 j -> -u |
| dom(房子) | w domu | 不规则 -u |
一小部分阳性名词违反硬词干规则,用 -u:dom -> w domu,syn -> o synu,pan -> o panu。把这三个词背下来。
中性单数
| 主格 | 前置格 | 变化 |
|---|---|---|
| okno(窗户) | w oknie | n -> ni |
| miasto(城市) | w mieście | st -> ści, a -> e |
| krzesło(椅子) | na krześle | sł -> śl |
| lato(夏天) | w lecie | t -> ci, a -> e |
| kino(电影院) | w kinie | n -> ni |
| mieszkanie(公寓) | w mieszkaniu | 软音 -> -u |
| morze(海) | na morzu | 软音 -> -u |
| biurko(书桌) | na biurku | 软腭音 -> -u |
阴性单数
| 主格 | 前置格 | 变化 |
|---|---|---|
| Warszawa(华沙) | w Warszawie | w -> wi |
| kobieta(女人) | o kobiecie | t -> ci |
| woda(水) | w wodzie | d -> dzi |
| szkoła(学校) | w szkole | ł -> l |
| apteka(药店) | w aptece | k -> c |
| noga(腿) | na nodze | g -> dz |
| ulica(街道) | na ulicy | 软音 c -> -y |
| kuchnia(厨房) | w kuchni | 软音 -> -i |
| noc(夜晚) | w nocy | 软辅音 -> -y |
复数(各性通用)——一律用 -ach
| 主格复数 | 前置格复数 |
|---|---|
| domy | w domach |
| miasta | w miastach |
| kobiety | o kobietach |
| dzieci | o dzieciach |
| ludzie | o ludziach |
形容词和代词
| 形式 | 阳性/中性单数 | 阴性单数 | 复数 |
|---|---|---|---|
| 形容词词尾 | -ym / -im | -ej | -ych / -ich |
| 例词 | w dużym domu | w dużej szkole | w dużych domach |
| 主格 | 前置格(o 之后) | 中文 |
|---|---|---|
| ja | o mnie | 关于我 |
| ty | o tobie | 关于你 |
| on / ono | o nim | 关于他/它 |
| ona | o niej | 关于她 |
| my | o nas | 关于我们 |
| wy | o was | 关于你们 |
| oni / one | o nich | 关于他们 |
例句
| Polski | 中文 |
|---|---|
| Mieszkam w Warszawie. | 我住在华沙。 |
| Książka leży na stole. | 书放在桌子上。 |
| Myślę o tobie. | 我在想你。 |
| Wczoraj byłem w szkole. | 我昨天在学校。 |
| Rozmawiamy o filmie. | 我们在谈论那部电影。 |
| Pracuję w biurze. | 我在办公室工作。 |
| Spotkamy się po lekcji. | 我们课后见面。 |
| Kot śpi na krześle. | 猫在椅子上睡觉。 |
| Stoję przy oknie. | 我站在窗户旁边。 |
| Opowiedz mi o swojej pracy. | 跟我说说你的工作。 |
常见错误
- Mieszkam w Warszawa. -> Mieszkam w Warszawie.——w 后接前置格;硬音 w 软化成 wi。
- Myślę o ty. -> Myślę o tobie.——代词也要变格;这里 ty 变成 tobie。
- Jestem w domie. -> Jestem w domu.——dom 是少数用 -u、而不是 -e 的阳性名词之一。
- Na stołe. -> Na stole.——硬音 ł 在前置格词尾 -e 前软化成 l。
- W miescie. -> W mieście.——st 这个辅音组合变成 ści(同时 a -> e):miasto -> mieście。
- W parkie. -> W parku.——以 k、g、ch 结尾的阳性和中性词干用 -u,不发生软化。
- O dzieci. -> O dzieciach.——前置格复数永远以 -ach 结尾。
学习提示
- 没有介词,就没有前置格。 如果前面没有 w、na、o、po 或 przy,那你用错格了。这是最容易辨认的一个格。
- 难点不在词尾本身,而在于它引发的软化。把名词大声读出来:brat -> o bracie,kot -> o kocie,list -> w liście。多读几次,你的耳朵就会习惯这种变化。
- 硬词干的软化 (t -> ci,d -> dzi,r -> rz,ł -> l……) 和阴性与格中出现的完全一样,所以这里学会了能一举两得——见第 18 课。
- 复数是送分题:只要名词是复数,直接加上 -ach,不用再操心软化。
- w 和 na 也可以支配宾格,但只在表示朝某处里面/上面的方向时才这样用:idę na pocztę(我要去邮局——宾格)对比 jestem na poczcie(我在邮局——前置格)。不要把这个和 idę do szkoły(我去上学)搞混:do 是另一个前置词,永远支配属格。