属格

A2 Dopełniacz 15 / 52

概要

属格(波兰语叫作 dopełniacz)是波兰语里用得最多的格。它回答 kogo?(“谁的?”)和 czego?(“什么的?”)这两个问题。你会用它来表示所属(książka brata = “哥哥的书”),用在表数量的词和很多数词之后,用在一长串介词之后(do、od、z、bez、dla),而且——最关键的是——用作否定动词的宾语。早点学会它:你造的几乎每一个句子都会用到它。

规则

属格标记一个事物属于什么、来自什么,标记多少,还标记不存在什么。它的词尾取决于性,阳性名词还要看生命度和具体的词。

所属与“的”

波兰语没有表示“的”的词,也没有英语那种所有格’s。所有者直接用属格,放在被拥有的事物后面:samochód ojca(“爸爸的车”)、koniec filmu(“电影的结尾”)。

用在表数量的词和否定句之后

表示数量的词后面要接属格:dużo czasu(“很多时间”),kilogram cukru(“一公斤糖”),szklanka wody(“一杯水”)。而且否定动词的宾语会从宾格变成属格——这是下面要讲的内容。

否定属格——nie ma、nie mam

这是 A2 阶段的学习者最容易出错的一条规则。否定及物动词时,它的直接宾语会离开宾格,改用属格:

  • Mam czas(“我有时间”)-> Nie mam czasu(“我没有时间”)。
  • Widzę psa(“我看见一只狗”)-> Nie widzę psa(这个词的宾格本来就和属格形式相同,所以看起来没变)。
  • Czytam książkę(“我在读一本书”)-> Nie czytam książki。

固定短语 nie ma 的意思是“没有/不在”。它是 jest/są 的否定、无人称形式,而缺少的东西要用属格:Nie ma czasu(“没有时间”)、Nie ma Adama(“亚当不在”)、Nie ma problemu(“没问题”)。它对应的肯定形式用主格(Jest czas/Jest Adam),所以一否定,格就整个变了。过去时是 nie było + 属格,将来时是 nie będzie + 属格:Nie było czasu、Nie będzie problemu。

形式与结构

单数按性划分的词尾

性主格属格词尾
阳性有生piespsa-a
阳性有生studentstudenta-a
阳性有生bratbrata-a
阳性无生chlebchleba-a
阳性无生domdomu-u
阳性无生stółstołu-u
阳性无生samochódsamochodu-u
阴性(-a)kawakawy-a -> -y
阴性(-a)książkaksiążki-a -> -i(k/g 之后)
阴性(辅音结尾)nocnocy+ -y
中性oknookna-o -> -a
中性piwopiwa-o -> -a
中性dzieckodziecka-o -> -a

阳性单数是最麻烦的一类。有生名词(人、动物)几乎总是用 -a。无生名词则在 -a 和 -u 之间分布,必须逐词记住:具体、可数的事物和很多食物词偏向 -a(chleb -> chleba,ser -> sera),而抽象词、不可数的事物、地名和外来词偏向 -u(czas -> czasu,dom -> domu,problem -> problemu,telefon -> telefonu)。

阴性词尾 -a 变成 -y,但在 k 或 g 后面,拼写规则要求用 -i:matka -> matki,droga -> drogi。以辅音结尾的阴性名词加 -y/-i:noc -> nocy,mysz -> myszy。

注意你在宾格里见过的同一类元音/辅音变化:pies -> psa(e 脱落),stół -> stołu 和 samochód -> samochodu(ó -> o,也就是 o-kreskowane 变成普通的 o)。

复数属格(概览)

性主格单数属格复数词尾
阳性studentstudentów-ów
阳性domdomów-ów
阳性(软词干)nauczycielnauczycieli-i
阴性kobietakobiet零词尾
阴性książkaksiążek零词尾(插入 -e-)
中性oknookien零词尾(插入 -e-)
中性słowosłów零词尾

阳性名词通常用 -ów;软词干的用 -i/-y。阴性和中性名词通常用零词尾(词干本身),常常插入一个 -e- 来拆开末尾的辅音丛:książka -> książek,okno -> okien。

否定时的格转换

肯定句(宾格)否定句(属格)
Mam czas.Nie mam czasu.
Mam kawę.Nie mam kawy.
Czytam książkę.Nie czytam książki.
Znam odpowiedź.Nie znam odpowiedzi.
Jest czas.Nie ma czasu.

例句

Polski中文
To jest samochód ojca.这是我爸爸的车。
Nie ma dzisiaj czasu.今天没有时间。
Nie ma tu Adama.亚当不在。
Nie mam pieniędzy.我没有钱。
Wypij szklankę wody.喝一杯水。
Wracam z pracy do domu.我下班回家。
To prezent dla siostry.这是给我姐姐(妹妹)的礼物。
Nie znam tej kobiety.我不认识那个女人。
Kawa bez cukru, proszę.请给我一杯不加糖的咖啡。
Uczymy się języka polskiego.我们在学波兰语。

常见错误

  • Nie mam czas. -> Nie mam czasu.——否定动词的宾语要用属格,不是宾格。
  • Nie ma Adam. -> Nie ma Adama.——nie ma 后面表示不存在的东西要用属格。
  • Nie widzę pies. -> Nie widzę psa.——否定仍然要求属格(这里正好和有生名词的宾格形式相同)。
  • samochód ojcu -> samochód ojca——表示所属要用属格(ojca),不是与格(ojcu)。
  • do dom -> do domu——do 支配属格;dom 是无生名词,词尾用 -u。
  • dużo czas -> dużo czasu——像 dużo 这样表示数量的词要求属格。
  • książka bratu -> książka brata——“哥哥的书”里用属格 brata。

学习提示

  • 否定句的记忆窍门:动词一否定,宾语就属格。 如果肯定句里宾语是宾格,它的否定版本宾语就要用属格。
  • nie ma 是一个固定短语,意思是“没有/不在”——它不因人称或数而变化,后面永远接属格:nie ma mleka、nie ma ludzi、nie ma mnie。
  • 它对应的过去时和将来时遵循同样的规则:过去时 nie było + 属格,将来时 nie będzie + 属格。
  • 关于阳性无生名词的 -a 与 -u,一个大致的判断办法是:可数的具体事物和很多食物 -> -a(chleba、sera、banana);抽象词、不可数的液体、地名和外来词 -> -u(czasu、soku、domu、hotelu)。拿不准时查词典——这一对词尾确实要逐词记住。
  • 属格是通往介词的大门:do、od、z/ze、bez、dla、u、obok、koło、według、wokół 全都支配属格。把这个格和这些小词一起记住,就会牢牢记住。