命令式
A1 Gebiedende wijs 20 / 48
概要
发出命令、指示或邀请时,使用光杆动词词干(和 ik 的形式相同):Kom! (来!),Wacht even! (等一下!)。命令句没有主语代词。用 niet 表示否定(Niet doen!),用 u 表示礼貌(Komt u binnen),用小词 even / maar / eens 让语气更亲切。
规则
命令式是荷兰语中最简单的动词形式:它就是词干,不带主语使用。
- 词干 = 不定式去掉 -en,并遵循一般拼写规则:保留长元音(maken -> maak),把双写的辅音简化成一个(zitten -> zit),词尾辅音清化(lezen -> lees、geven -> geef)。
- 它和 ik 形式完全一样:如果你会说 ik kom,命令式就是 Kom!
- 同一个词干既能对“你”(单数 jij)说,也能对“你们”(复数 jullie)说——形式永远不变。
用小品词软化语气。 光杆词干听起来可能有点生硬,所以荷兰语会加上一个非重读的小品词:
| 小品词 | 作用 | 例句 |
|---|---|---|
| even | “(稍微)一下”,减轻语气 | Wacht even. (等一下。) |
| maar | 表示鼓励的“去做吧” | Doe het maar. (去做吧。) |
| eens | 邀请式的“你何不……” | Kom eens hier. (过来一下。) |
否定命令。 把 niet 放在动词后面;在告示、标语上也可以直接用光杆不定式:
- Doe dat niet! (别那样做!)——Niet doen! (别做!)——Niet roken. (禁止吸烟。)
用 u 表示礼貌、正式语气。 有两种方式:
- 词干 + -t + u:Komt u binnen. (请进。)——Gaat u zitten. (请坐。)
- 或者只用词干 + alstublieft:Kom binnen, alstublieft.
laten we… = “我们……吧”。 把自己也包含在提议里:Laten we beginnen. (我们开始吧。)
形式与结构
从不定式到命令式
| 不定式 | 词干(= 命令式) | 命令式 |
|---|---|---|
| komen | kom | Kom! (来!) |
| wachten | wacht | Wacht! (等等!) |
| werken | werk | Werk! (干活!) |
| maken | maak | Maak je huiswerk. (写你的作业。) |
| lezen | lees | Lees dit. (读这个。) |
| geven | geef | Geef het mij. (把它给我。) |
可分动词——前缀要移到句末:
| 不定式 | 命令式 |
|---|---|
| opstaan | Sta op! (站起来!/起床!) |
| meekomen | Kom mee! (一起来!) |
| doorgaan | Ga door! (继续!) |
不规则动词:zijn 和 hebben
| 动词 | 命令式 | 例句 |
|---|---|---|
| zijn | wees | Wees voorzichtig! (小心!) |
| hebben | heb | Heb geduld. (要有耐心。) |
例句
| Nederlands | 中文 |
|---|---|
| Kom hier! | 过来! |
| Wacht even, alsjeblieft. | 请稍等。 |
| Ga zitten. | 坐下。/请坐。 |
| Doe het maar. | 去做吧。 |
| Kom eens hier. | 过来一下。 |
| Niet roken in de trein. | 火车上禁止吸烟。 |
| Laten we gaan! | 我们走吧! |
| Komt u binnen. | 请进。(正式) |
常见错误
- Kom jij hier! -> Kom hier!——命令式没有主语代词(去掉 jij/je)。
- Komen hier! -> Kom hier!——直接命令要用词干,不能用不定式。
- Staan op! / Op staan! -> Sta op!——可分动词 = 词干 + 前缀放在句末。
- Lez dit / Mak je huiswerk -> Lees dit / Maak je huiswerk——拼写规则依然适用(清化 z -> s,保留长元音 aa)。
- Niet doe dat! -> Doe dat niet!——在直接命令句里 niet 放在动词后面(光杆的 Niet doen! 用于告示、简短命令)。
- Laat we gaan! -> Laten we gaan!——固定说法是 laten we,不是 laat we。
学习提示
- 知道 ik 形式,就知道命令式:ik wacht -> Wacht!,ik geef -> Geef!
- 光秃秃的命令句可能听起来很命令式。加上 even/maar/eens(或 alstublieft)会显得友好得多:Wacht even 比生硬的 Wacht! 好听多了
- 对 je 形式的命令用 alsjeblieft,对礼貌的 u 形式用 alstublieft。
- 可分动词一律要把前缀移到句末:opletten -> Let op! (当心!)。
- Laten we… = “我们……吧”;Niet…! + 不定式 = 简短的“别……”(Niet vergeten! = 别忘了!)。