Verbos e pronomes reflexos (+ elkaar)
A2 Wederkerend voornaamwoord & werkwoord 29 / 48
Em resumo
Um verbo reflexo faz a ação recair sobre o próprio sujeito («Eu lavo-me»). Precisa de um pronome reflexo: me, je, zich, ons, je, zich. Muitos verbos neerlandeses são reflexos mesmo quando o equivalente inglês não é (zich voelen, zich vergissen, zich herinneren). Não confunda o reflexo zich («a si mesmo») com o recíproco elkaar («um ao outro»).
A regra
Um verbo reflexo (wederkerend werkwoord) usa-se com um pronome reflexo que remete para o próprio sujeito. O pronome muda consoante a pessoa, mas zich é a forma especial usada para a 3.ª pessoa (singular e plural) e para a forma de cortesia u.
| Sujeito | Pronome reflexo | Exemplo |
|---|---|---|
| ik | me (mij) | ik was me |
| jij / je | je | jij wast je |
| u | zich (ou u) | u wast zich |
| hij / zij / het | zich | hij wast zich |
| wij / we | ons | we wassen ons |
| jullie | je | jullie wassen je |
| zij (plural) | zich | zij wassen zich |
Nota: me é a forma normal (átona); mij só se usa para dar ênfase. Em todas as pessoas exceto a 3.ª e u, o pronome reflexo é igual ao pronome-complemento (me, je, ons). Só a 3.ª pessoa e u recebem a palavra própria zich.
Formas e estruturas
Conjugação de zich wassen (lavar-se):
| Presente | Tradução | |
|---|---|---|
| ik | was me | eu lavo-me |
| jij | wast je | tu lavas-te |
| u | wast zich / u | tu lavas-te |
| hij/zij/het | wast zich | ele/ela lava-se |
| wij | wassen ons | nós lavamo-nos |
| jullie | wassen je | tu lavas-te |
| zij | wassen zich | eles lavam-se |
Ordem das palavras — posição do pronome. O pronome reflexo comporta-se como um pronome-complemento e aparece cedo, logo depois do verbo conjugado (ou depois do sujeito, quando o sujeito vem depois do verbo):
| Padrão | Exemplo | Tradução |
|---|---|---|
| Afirmação | Ik herinner me dat niet. | Não me lembro disso. |
| Inversão | Gisteren heb ik me vergist. | Ontem enganei-me. |
| Pergunta de sim/não | Voel je je wel goed? | Sente-se bem? |
| Oração subordinada | …, omdat hij zich haast. | …, porque ele se apressa. |
Perfectum. Os verbos reflexos usam sempre hebben, e o pronome fica antes do particípio passado: Ik heb me gewassen. / Hij heeft zich vergist.
zich vs. elkaar. Zich = os sujeitos agem sobre si mesmos; elkaar («um ao outro») = agem uns sobre os outros. Compare: Ze wassen zich (cada um lava-se a si mesmo) vs Ze wassen elkaar (lavam-se uns aos outros). Atenção à terminologia: wederkerend = reflexo (zich), wederkerig = recíproco (elkaar). Elkaar tem também uma forma possessiva elkaars («uns dos outros»): Ze lazen elkaars brieven.
Exemplos
| Nederlands | Português |
|---|---|
| Ik was me elke ochtend. | Lavo-me todas as manhãs. |
| Voel je je wel goed vandaag? | Sente-se bem hoje? |
| Hij heeft zich vergist in de datum. | Ele enganou-se na data. |
| Herinner je je mijn naam nog? | Ainda se lembra do meu nome? |
| We moeten ons haasten, de trein vertrekt zo. | Temos de nos apressar, o comboio parte em breve. |
| De kinderen vervelen zich als het regent. | As crianças aborrecem-se quando chove. |
| Hij wast zich, niet de auto. | Ele lava-se a si mesmo, não o carro. |
| Mijn ouders kennen elkaar al dertig jaar. | Os meus pais conhecem-se há trinta anos. |
Erros frequentes
- Ik voel goed. -> Ik voel me goed. — zich voelen é reflexo em neerlandês; o pronome é obrigatório.
- Ik herinner dat niet. -> Ik herinner me dat niet. — zich herinneren precisa sempre do pronome reflexo.
- Hij wast hem. -> Hij wast zich. — «hem» significa outra pessoa; use zich para «a si mesmo».
- Ze ontmoeten zich. -> Ze ontmoeten elkaar. — o encontro é mútuo, por isso usa-se o recíproco elkaar.
- Ik was mij elke dag. -> Ik was me elke dag. — usa-se o átono me; guarda-se mij só para ênfase/contraste.
Dicas
- Basta memorizar uma palavra nova: zich. Cobre a 3.ª pessoa (singular e plural) e u. Todos os outros pronomes reflexos (me, je, ons, je) são iguais ao pronome-complemento normal.
- Muitos verbos sobre sentimentos, estados mentais e ações sobre si próprio são reflexos em neerlandês, mas não em inglês: zich voelen, zich vervelen (estar aborrecido), zich schamen (ter vergonha), zich vergissen (enganar-se), zich herinneren, zich haasten, zich gedragen (comportar-se), zich realiseren.
- Teste rápido para zich vs. elkaar: se se pode acrescentar «a si mesmos» -> zich; se se pode acrescentar «um ao outro» -> elkaar.
- Todos os verbos reflexos usam hebben no perfectum, e o pronome fica logo depois do verbo conjugado: Ik heb me gehaast.