Pronomes pessoais complemento

A1 Persoonlijk voornaamwoord (voorwerp) 13 / 48

Em resumo

Os pronomes complemento (me/mij, je/jou, hem, haar, het, ons, jullie, ze/hen) substituem a pessoa ou coisa que recebe a ação, não a que a pratica. Tal como os pronomes-sujeito, alguns têm uma forma tónica e uma átona (me/mij, je/jou); a átona é a opção do dia a dia. Ficam normalmente logo a seguir ao verbo (ou a seguir ao sujeito em caso de inversão).

A regra

O sujeito pratica a ação; o complemento recebe-a. Compare: Ik zie hem = Eu (sujeito) vejo-o (complemento). Por isso, depois do verbo, passa-se da forma de sujeito para a forma de complemento: ik -> me/mij, hij -> hem, zij -> haar, wij -> ons, e assim por diante. As formas u, het e jullie têm o mesmo aspeto do sujeito.

Três coisas importam no nível A1:

  1. Tónico vs átono. Para «me» e «tu» (sing.), as formas fortes são mij e jou; as formas fracas são me e je. Use as formas fracas por defeito; use as fortes só para ênfase ou contraste: Hij belt mij, niet jou. (Ele está a ligar-me a MIM, não a ti.) Para as outras há normalmente só uma forma escrita (hem, haar, ons, jullie, ze), embora o neerlandês falado também as reduza (‘m, ‘r, ‘t).

  2. Complemento direto vs complemento indireto. Um complemento direto (lijdend voorwerp) é aquilo sobre o qual o verbo atua diretamente: Ik zie hem (quem é que eu vejo?). Um complemento indireto (meewerkend voorwerp) é quem recebe, o «a/para quem»: Ik geef hem een boek = Ik geef een boek aan hem (a quem é que eu dou o livro?). A forma do pronome é igual nos dois casos — só ze/hen/hun muda (ver abaixo).

  3. Posição. O pronome complemento vem logo depois do verbo conjugado numa afirmação normal, e logo depois do sujeito quando a frase começa por outra coisa (inversão). Os pronomes fracos «colam-se» o mais à frente possível.

Formas e estruturas

SujeitoComplemento — átonoComplemento — tónicoTradução
ikmemijeu
jij / jejejoutu (sing., informal)
uuucortesia
hij(‘m)hemele / -o (palavra-de)
zij / ze (f.)ze / (‘r)haardela
het(‘t)hetele/ela (palavra-het)
wij / weonsonsnós
julliejejullievocês
zij / ze (pl.)zehen / huneles/elas

As formas entre parênteses (‘m, ‘r, ‘t) são reduções da fala — é bom reconhecê-las, mas escreva a forma completa.

hen / hun / ze — a versão simples. Muitos falantes nativos confundem estas formas, por isso mantenha-o simples:

SituaçãoEscolha seguraExemplo
Forma padrão (pessoas ou coisas), fracazeIk zie ze. / Ik bel ze.
Depois de uma preposição ou para dar ênfasehenDit is voor hen. / Ik geef het aan hen.
Complemento indireto, sem preposição (formal)hunIk geef hun een cadeau.

Regra prática: na dúvida, diga ze, ou use aan + hen. Pode evitar completamente hun e continuar correto.

Exemplos

NederlandsPortuguês
Ik zie hem elke dag.Vejo-o todos os dias.
Kun je mij even helpen?Podes ajudar-me por um momento?
Ik geef haar een cadeau.Dou-lhe um presente.
We bellen jou vanavond.Vamos ligar-te hoje à noite.
Ik ken u nog niet.Ainda não o conheço. (formal)
Hij heeft ons uitgenodigd.Ele convidou-nos.
Ik stuur ze morgen een mail.Vou enviar-lhes um email amanhã.
De sleutel? Ik vind hem niet.A chave? Não consigo encontrá-la.

Erros frequentes

  • Ik zie hij. -> Ik zie hem. — depois do verbo precisa da forma de complemento, não da forma de sujeito (hij -> hem, zij -> haar).
  • Dit cadeau is voor jij. -> Dit cadeau is voor jou. — depois de uma preposição use a forma de complemento forte (jou, mij, hem, haar, hen).
  • Ik zie hun. -> Ik zie ze / hen. — «hun» não é um complemento direto; use ze (padrão) ou hen.
  • Hij belt me, niet je. -> Hij belt mij, niet jou. — para contraste/ênfase tem de usar as formas tónicas mij/jou, não me/je.
  • Geef het boek mij. -> Geef mij het boek / Geef het boek aan mij. — o pronome de complemento indireto vem antes do nome de complemento direto, ou use «aan» depois dele.

Dicas

  • Truque para memorizar: as formas de sujeito hij/zij/wij terminam todas em -ij; os seus complementos hem/haar/ons terminam em consoante — diga-os logo a seguir ao verbo.
  • Use por defeito as formas fracas (me, je, ze). Passe para mij, jou, hem, hen só para dar ênfase, contraste, ou depois de uma preposição (voor mij, met jou, aan hen).
  • Dois complementos? A ordem é indireto antes de direto quando ambos são nomes: Ik geef de man het boek — ou reformule com aan: Ik geef het boek aan de man.
  • Não consegue decidir entre hen e hun? Use ze, ou aan hen. Ambas são sempre seguras e naturais.