Negação: niet e geen
A1 Ontkenning (niet/geen) 7 / 48
Em resumo
O neerlandês tem duas palavras de negação principais. Use geen para negar um nome indefinido ou sem artigo (Ik heb geen geld); use niet para tudo o resto — verbos, adjetivos, nomes definidos e grupos preposicionais. niet fica no fim da oração, mas salta para antes de adjetivos, grupos preposicionais e de qualquer segunda parte do verbo.
A regra
A palavra de negação escolhe-se a partir daquilo que se nega:
- geen substitui een + nome, ou um nome usado sem artigo nenhum (não contável / plural). Significa «nenhum/nenhuma» ou «não… nenhum».
- Ik heb een auto. -> Ik heb geen auto.
- Ik heb geld. -> Ik heb geen geld.
- Ik koop appels. -> Ik koop geen appels.
- niet nega verbos, adjetivos, advérbios, grupos preposicionais e nomes com artigo definido (de/het), um possessivo ou um nome próprio — porque geen não se pode combinar com esses casos.
- Ik werk. -> Ik werk niet.
- Ik ken de man. -> Ik ken de man niet.
Onde se coloca niet? Comece no fim da oração e mova niet para a esquerda só o suficiente para ficar antes do elemento que tem de preceder — e numa oração subordinada é o próprio grupo verbal que fica nesse fim, por isso niet fica à frente dele (lição 35):
| Elemento negado | niet fica… | Exemplo |
|---|---|---|
| oração inteira / verbo | no fim | Ik rook niet. |
| complemento definido/conhecido | depois desse complemento | Ik ken hem niet. |
| adjetivo predicativo | antes do adjetivo | Het is niet duur. |
| grupo preposicional | antes do grupo | Ik ga niet naar school. |
| partícula separável | antes da partícula | Hij belt me niet op. |
| infinitivo / particípio passado | antes dessa forma verbal | Ik heb niet gewerkt. |
| verbo final de uma oração subordinada | antes de todo esse grupo verbal | Ik blijf thuis omdat de bus niet rijdt. |
Formas e estruturas
geen face a niet, em resumo
| Afirmativa | Negativa | Palavra de negação |
|---|---|---|
| Ik heb een fiets. | Ik heb geen fiets. | geen (een + nome) |
| Ik heb tijd. | Ik heb geen tijd. | geen (sem artigo) |
| Ik zie de fiets. | Ik zie de fiets niet. | niet (definido) |
| Ik fiets graag. | Ik fiets niet graag. | niet (verbo/advérbio) |
Palavras e combinações negativas
| Palavra | Significado | Exemplo |
|---|---|---|
| nooit | nunca | Ik ben nooit in Parijs geweest. |
| niets / niks | nada | Ik zie niets. |
| niemand | ninguém | Er is niemand thuis. |
| nergens | em lugar nenhum | Ik kan het nergens vinden. |
| nog niet | ainda não | Ik heb nog niet gegeten. |
| niet meer | já não | Ik werk niet meer. |
| geen … meer | já não… nenhum/nenhuma | Ik heb geen geld meer. |
Exemplos
| Nederlands | Português |
|---|---|
| Ik heb geen auto. | Não tenho carro. |
| Wij drinken geen alcohol. | Não bebemos álcool. |
| Dat is geen probleem. | Isso não é problema. |
| Ik ken hem niet. | Não o conheço. |
| De koffie is niet warm. | O café não está quente. |
| Ze gaat vandaag niet naar haar werk. | Ela não vai trabalhar hoje. |
| Hij heeft de deur niet dichtgedaan. | Ele não fechou a porta. |
| Ik heb nog niet betaald. | Ainda não paguei. |
Erros frequentes
- Ik heb niet geld -> Ik heb geen geld — um nome indefinido ou sem artigo leva geen, não niet.
- Ik niet werk -> Ik werk niet — numa oração principal o verbo finito fica na posição 2 (V2), por isso niet nunca vem antes dele.
- Ik heb gezien hem niet -> Ik heb hem niet gezien — niet vem antes do particípio passado, e o particípio fica no fim.
- De soep is warm niet -> De soep is niet warm — coloque niet antes de um adjetivo predicativo.
- Ik ga naar huis niet -> Ik ga niet naar huis — niet vem antes de um grupo preposicional.
- Ik heb geen geld niet -> Ik heb geen geld — sem dupla negação; uma só palavra de negação basta.
Dicas
- Teste rápido: é um nome indefinido (tinha een ou nenhum artigo)? Use geen. Tudo o resto -> niet.
- Truque para memorizar: geen ≈ niet + een. Se se pudesse dizer een …, negue com geen.
- A posição por defeito de niet é «o mais à direita possível», mas ela salta para antes de adjetivos, grupos preposicionais, partículas separáveis e verbos não finitos (infinitivo/particípio).
- Junte-os aos pares: nog niet = ainda não, niet meer = já não, geen … meer = já não sobra nenhum.