W skrócie

Japoński ma dwa czasowniki na „jest / znajduje się”: あります (arimasu) dla rzeczy, które nie poruszają się same, oraz います (imasu) dla ludzi i zwierząt. Rama to Miejsce + に + Rzecz + が + あります／います, a jeśli potrzebujesz precyzyjniejszego miejsca, budujesz je wyrazem położenia: 机の上に (tsukue no ue ni) — na biurku.

Zasada

Krok 1 — wybierz czasownik według ożywienia, nie według angielskiego. Angielski ma jeden czasownik („there is”) na wszystko; japoński dzieli to na dwa.

• います — wszystko, co porusza się własną siłą: ludzie (学生がいます gakusei ga imasu — są studenci), zwierzęta, owady.
• あります — wszystko inne: przedmioty, budynki, rośliny i drzewa (drzewo jest żywe, ale zakorzenione, więc 木があります ki ga arimasu), a także wydarzenia (会議があります kaigi ga arimasu — jest spotkanie) i rzeczy abstrakcyjne (時間があります jikan ga arimasu — jest czas).

Krok 2 — użyj ramy istnienia. Schemat to Miejsce + に + Rzecz + が + あります／います.

• に oznacza miejsce istnienia. Nie で — で jest dla miejsca, w którym wykonuje się czynność.
• To, co istnieje, oznacza się が, bo to nowa informacja, którą wprowadzasz.
• Przeczenia to po prostu ありません / いません, a czas przeszły to ありました / いました.

Krok 3 — odwróć szyk, gdy rzecz jest już znana. Dwa ujęcia niosą różną strukturę informacji, a wybór złego to najczęstszy błąd płynności na tym poziomie.

• 〜に〜があります (najpierw miejsce, rzecz z が): miejsce jest dane, rzecz jest nowa. To odpowiada na „Co jest w pokoju?” — 部屋にテレビがあります (Heya ni terebi ga arimasu).
• 〜は〜にあります (najpierw rzecz, oznaczona は): rzecz jest dana, miejsce jest nowe. To odpowiada na „Gdzie jest bank?” — 銀行は駅の前にあります (Ginkō wa eki no mae ni arimasu).

Zatem reguła kciuka: cokolwiek mówisz słuchaczowi, idzie późno i bierze が; cokolwiek, o czym już razem mówicie, idzie pierwsze i bierze は.

Krok 4 — zbuduj miejsce wyrazem położenia. Wyraz położenia to zwykły rzeczownik znaczący „góra”, „wnętrze”, „przód”. Dołączasz go do obiektu odniesienia przez の, a cała fraza bierze potem に:

Rzeczownik + の + wyraz położenia + に

机 (biurko) + の + 上 (góra) + に = 机の上に (tsukue no ue ni) — „na biurku”, dosł. „u góry biurka”. Zarówno の, jak i に są obowiązkowe.

Krok 5 — には tematyzuje albo kontrastuje lokalizację. Dodaj は po に, żeby uczynić miejsce tematem albo zasugerować kontrast z innym miejscem.

• 私の部屋にはテレビがありません (Watashi no heya ni wa terebi ga arimasen) — „W moim pokoju nie ma telewizora” (sugerując: gdzie indziej może być). Zauważ romaji: に + は to ni wa, nigdy „ni ha”.

Krok 6 — te same czasowniki wyrażają posiadanie. Japoński nie potrzebuje czasownika „to have”. Posiadacz jest tematem は, a posiadana rzecz po prostu istnieje:

• 私は車があります (Watashi wa kuruma ga arimasu) — Mam samochód.
• 私は兄弟がいます (Watashi wa kyōdai ga imasu) — Mam rodzeństwo (ożywione, więc います).

Alternatywa to 持っています (motte imasu, „trzymać / posiadać”), które stwierdza rzeczywiste posiadanie albo fizyczne trzymanie — 鍵を持っています (kagi o motte imasu). Bierze を, nie が, i nie używa się go o rodzinie, którą po prostu masz: ×兄弟を持っています jest złe — mów 兄弟がいます.

Z wyprzedzeniem. Gdy wyliczasz kilka rzeczy, które istnieją, łączysz je や („i, między innymi”) i często zamykasz など („i tak dalej”): 机の上に本やノートなどがあります (Tsukue no ue ni hon ya nōto nado ga arimasu). Pełne wyliczanie przychodzi w kroku 29.

Formy i schematy

Który czasownik — test ożywienia.

Paradygmat grzeczny.

Dwa ujęcia.

Wyrazy położenia — wszystkie w schemacie Rzeczownik + の + wyraz położenia + に.

Przykłady

Typowe błędy

• 部屋に猫があります -> 部屋に猫がいます (Heya ni neko ga imasu.) — kot porusza się własną siłą, więc jest ożywiony i bierze います. Odwrotna pułapka jest równie częsta: drzewo się nie rusza, więc 木があります.
• 部屋でテレビがあります -> 部屋にテレビがあります (Heya ni terebi ga arimasu.) — istnienie lokalizuje się przez に; で jest tylko dla miejsca, w którym wykonuje się czynność.
• 机の上本があります -> 机の上に本があります (Tsukue no ue ni hon ga arimasu.) — wyraz położenia nie zastępuje partykuły. Nadal potrzebujesz に po 上 oraz の przed nim.
• 銀行がどこにありますか -> 銀行はどこにありますか (Ginkō wa doko ni arimasu ka.) — bank to rzecz, którą już masz na myśli, więc jest tematem は; が błędnie położyłoby nową informację na samym banku.
• 私は車を持ちます -> 私は車を持っています (Watashi wa kuruma o motte imasu.) — posiadanie to stan, więc 持つ musi być w formie 〜ています; gołe 持ちます to jednorazowy akt wzięcia czegoś do ręki albo niesienia, nie stan posiadania. Dla ludzi użyj zamiast tego いる: 兄弟がいます.

Wskazówki

• Mnemotechnika ożywienia: czy może zdecydować się odejść? Jeśli tak, います. Jeśli nie, あります. To jedno pytanie poprawnie rozstrzyga ludzi, zwierzęta, rośliny, samochody, budynki i spotkania. Słynna szara strefa to pojazdy: zaparkowana albo po prostu dostępna taksówka to タクシーがあります, a タクシーがいます ujmuje ją jako poruszający się obiekt — na drodze albo w ruchu.
• Angielskie „have” rozpada się na trzy japońskie wzorce. Posiadanie-istnienie rzeczy: 車があります. Ludzi: 兄弟がいます. Fizyczne trzymanie albo posiadanie: 鍵を持っています — i zauważ zmianę partykuły z が na を.
• Wyrazy położenia to zwykłe rzeczowniki, więc zachowują się jak każde inne słowo miejsca. そば i 近く (chikaku) mają znaczenie „blisko” (そば jest bliżej, 近く to „w ogólnej okolicy”), i oba biorą tę samą ramę z の: 学校の近くに (gakkō no chikaku ni). Końcowa partykuła też nie jest na zawsze に — wstaw で, gdy coś się tam dzieje, a nie istnieje: 駅の前で待ちます (eki no mae de machimasu) — poczekam przed stacją.
• ある jest nieregularne tam, gdzie najmniej się tego spodziewasz: jego proste przeczenie to ない (nai), nigdy ×あらない. Grzeczne ありません to ukrywa, ale nieregularność wraca, gdy tylko spotkasz formy proste w kroku 17.