Przyimki i przedimki ściągnięte
A1 Les prépositions et les articles contractés (au, du, aux, des) 4 / 52
W skrócie
Przyimki takie jak à (do/w) i de (z/od) łączą wyrazy, ale gdy spotkają przedimki określone le i les, muszą się połączyć w jedno słowo: à + le = au, de + les = des. To ściągnięcie jest obowiązkowe — nigdy nie możesz napisać à le ani de le.
Zasada
Przyimek to małe słowo łączące (do, w, z, od, z/za pomocą, dla, bez), które stoi przed rzeczownikiem. Naucz się najpierw najczęstszych, a potem tego, jak dwa z nich (à i de) łączą się z przedimkami.
Częste przyimki:
- à = do, w — Je vais à Paris. Elle est à la maison.
- de = z, od — Il vient de Lyon. La couleur de la voiture.
- chez = u kogoś, do kogoś (do domu) — Je suis chez moi. On va chez le médecin.
- pour = dla, po to, żeby — C’est pour toi. Je travaille pour vivre.
- avec = z (razem z kimś) — Je viens avec mes amis.
- sans = bez — Un café sans sucre.
- en = w, do (kraje rodzaju żeńskiego, miesiące, materiały, pory roku) — Je vis en France. En été, en automne, en hiver. — ale wiosna to wyjątek: au printemps (à + le), nie en printemps.
Ściągnięcia: à i de + le/les
à i de ściągają się z le i les. Nie ściągają się z la ani l’.
- à + le -> au — Je parle au professeur. (nie à le)
- à + les -> aux — Je parle aux enfants. (nie à les)
- à + la -> à la (bez zmian) — Je vais à la plage.
- à + l’ -> à l’ (bez zmian) — Je vais à l’école.
- de + le -> du — Je viens du cinéma. (nie de le)
- de + les -> des — La porte des voisins. (nie de les)
- de + la -> de la (bez zmian) — Le nom de la rue.
- de + l’ -> de l’ (bez zmian) — La porte de l’immeuble.
Wymowa aux i des łączy się (liaison) z następującą samogłoską: aux enfants brzmi jak „aux‿enfants”, des amis jak „des‿amis” (zob. liaison).
Przyimki z miastami i krajami
Wybór zależy od tego, czy to miasto, czy kraj, oraz od rodzaju kraju.
- Miasta -> à (zarówno „do”, jak i „w”): Je vais à Paris. J’habite à Tokyo.
- Kraje i kontynenty rodzaju żeńskiego -> en: en France, en Espagne, en Europe, en Chine. (Większość krajów zakończonych na -e jest rodzaju żeńskiego.)
- Kraje rodzaju męskiego -> au: au Japon, au Canada, au Portugal, au Brésil.
- Kraje w liczbie mnogiej -> aux: aux États-Unis, aux Pays-Bas.
- Kraje zaczynające się na samogłoskę biorą en bez względu na rodzaj: en Iran, en Israël.
Aby powiedzieć „z” (skąd), użyj de/du/des: Je viens de Paris (miasto), de France (r.ż.), du Japon (r.m.), des États-Unis (liczba mnoga).
Formy i schematy
Tabela ściągnięć dla à i de:
| Przedimek | z à | z de |
|---|---|---|
| le | au | du |
| la | à la | de la |
| l’ | à l’ | de l’ |
| les | aux | des |
Przyimki miejsca dla krajów i miast:
| Typ miejsca | „do / w” | „z” | Przykład |
|---|---|---|---|
| Miasto | à | de | à Paris / de Paris |
| Kraj rodzaju żeńskiego | en | de | en France / de France |
| Kraj rodzaju męskiego | au | du | au Japon / du Japon |
| Kraj w liczbie mnogiej | aux | des | aux États-Unis / des États-Unis |
| Kraj zaczynający się na samogłoskę | en | d’ | en Iran / d’Iran |
Przykłady
| Français | Polski |
|---|---|
| Je parle au directeur. | Rozmawiam z dyrektorem. |
| Elle revient du travail. | Ona wraca z pracy. |
| C’est la voiture des voisins. | To samochód sąsiadów. |
| Nous allons à la piscine. | Idziemy na basen. |
| Il habite à Paris, en France. | On mieszka w Paryżu, we Francji. |
| Ma sœur travaille au Japon. | Moja siostra pracuje w Japonii. |
| Ils viennent des États-Unis. | Oni pochodzą ze Stanów Zjednoczonych. |
| Un thé sans lait, pour moi. | Herbata bez mleka, dla mnie. |
Typowe błędy
- Je vais à le cinéma -> Je vais au cinéma — à + le musi ściągnąć się do au.
- Je viens de le bureau -> Je viens du bureau — de + le musi ściągnąć się do du.
- le livre de les enfants -> le livre des enfants — de + les musi ściągnąć się do des.
- J’habite à France -> J’habite en France — kraje rodzaju żeńskiego biorą en, nie à; męskie biorą au (au Portugal).
- Je vais en Paris -> Je vais à Paris — miasta biorą à, nie en.
- Je jardine en printemps -> Je jardine au printemps — printemps to jedyna pora roku na au; pozostałe trzy biorą en.
Wskazówki
- Ściągają się tylko le i les. Jeśli widzisz la albo l’, zostaw przyimek i przedimek osobno.
- Dwa czasowniki napędzają większość ściągnięć: aller (iść, jechać) ciągnie à/au/aux, venir (przychodzić) i parler de ciągną de/du/des.
- Skrót o rodzaju kraju: kończy się na -e -> zwykle rodzaj żeński -> en (z wyjątkiem le Mexique, le Cambodge).
- chez stoi tylko przed osobą lub rzeczownikiem oznaczającym osobę: chez moi, chez le coiffeur — nigdy chez la maison.
- Żeby zapamiętać miasto a kraj: à dla małego miejsca (miasto), en/au/aux dla dużego miejsca (kraj).
- Uważaj na liaison: aux amis i des amis łączą ostatnią spółgłoskę z samogłoską.