Stopień wyższy i najwyższy
A2 Comparativos y superlativos 29 / 49
W skrócie
Do porównań hiszpański używa más … que („bardziej… niż”) i menos … que („mniej… niż”) przy nierówności oraz tan … como / tanto … como („tak… jak”) przy równości. Stopień najwyższy dodaje przedimek określony: el más … de („naj-… w/spośród”).
Zasada
Nierówność: más / menos … que. Postaw más („bardziej”) lub menos („mniej”) przed przymiotnikiem, przysłówkiem lub rzeczownikiem, a que („niż”) po nim:
- przymiotnik: Ana es más alta que Luis.
- przysłówek: Corro más rápido que tú.
- rzeczownik: Tengo menos tiempo que ayer.
Przed liczbą użyj de, a nie que. „Więcej niż 20” = más de veinte; „mniej niż połowa” = menos de la mitad.
Przed zdaniem podrzędnym użyj de lo que. Gdy drugi człon porównania ma własny czasownik w formie osobowej, „niż” to de lo que, a nie que: Costó más de lo que pensábamos. Jeśli porównywany jest rzeczownik, lo zamienia się na odpowiedni przedimek: Gasté más dinero del que tenía. Przy imiesłowie lub przymiotniku tę samą rolę pełni krótkie de lo previsto / de lo normal.
Równość. Dwa schematy, w zależności od tego, co następuje:
- tan + przymiotnik/przysłówek + como („tak… jak”): Es tan alto como su padre.
- tanto/-a/-os/-as + rzeczownik + como („tyle samo… co”) — tanto zgadza się z rzeczownikiem: Tengo tanta hambre como tú. Tiene tantos libros como yo.
- czasownik + tanto como („tyle samo, co”), przy czym tanto jest nieodmienne: Trabajo tanto como ella.
Nieregularne stopnie wyższe. Cztery częste przymiotniki zastępują más własną formą (zob. tabelę): mejor, peor, mayor, menor.
Stopień najwyższy (naj-/naj mniej z grupy). Użyj przedimka określonego (el/la/los/las) + opcjonalnego rzeczownika + más/menos + przymiotnika, z de w znaczeniu „w/spośród”:
- Es la ciudad más grande de España.
- Son los más caros de la tienda. Nieregularne formy pozostają: el mejor, el peor, el mayor, el menor.
Superlatyw absolutny (-ísimo). Aby powiedzieć „bardzo/niezwykle + przymiotnik” bez porównywania, odetnij końcową samogłoskę i dodaj -ísimo/-a/-os/-as. Forma zgadza się jak każdy przymiotnik i może wymagać zmiany ortograficznej: guapo -> guapísimo, rico -> riquísimo (c->qu), largo -> larguísimo (g->gu), feliz -> felicísimo (z->c), fácil -> facilísimo.
Formy i schematy
Rodzaje porównań:
| Typ | Schemat | Przykład |
|---|---|---|
| Stopień wyższości | más + przym./przysł./rzecz. + que | más alto que |
| Stopień niższości | menos + przym./przysł./rzecz. + que | menos caro que |
| Stopień równości (przym./przysł.) | tan + przym./przysł. + como | tan alto como |
| Stopień równości (rzecz.) | tanto/-a/-os/-as + rzecz. + como | tantos libros como |
| Stopień równości (czasownik) | czasownik + tanto como | come tanto como |
| Przed liczbą | más / menos + de | más de veinte |
| Przed zdaniem podrzędnym | más / menos + de lo que + czasownik | más de lo que pensábamos |
Nieregularne stopnie wyższy i najwyższy:
| Przymiotnik | Stopień wyższy | Stopień najwyższy |
|---|---|---|
| bueno (dobry) | mejor (lepszy) | el/la mejor |
| malo (zły) | peor (gorszy) | el/la peor |
| grande / viejo (wiek) | mayor (starszy/większy) | el/la mayor |
| pequeño / joven (wiek) | menor (młodszy/mniejszy) | el/la menor |
W odniesieniu do rozmiaru fizycznego można wciąż powiedzieć más grande / más pequeño; mayor/menor zwykle odnoszą się do wieku lub stopnia abstrakcyjnego.
Przykłady
| Español | Polski |
|---|---|
| Ana es más alta que su hermano. | Ana jest wyższa od swojego brata. |
| Este libro es menos interesante que el otro. | Ta książka jest mniej interesująca niż tamta. |
| Mi coche es tan rápido como el tuyo. | Mój samochód jest tak szybki jak twój. |
| Tengo tantos amigos como tú. | Mam tyle samo przyjaciół co ty. |
| Hay más de cien personas aquí. | Jest tu ponad sto osób. |
| Este restaurante es el mejor de la ciudad. | Ta restauracja jest najlepsza w mieście. |
| Mi hermana es mayor que yo. | Moja siostra jest starsza ode mnie. |
| La sopa está riquísima. | Zupa jest absolutnie pyszna. |
Typowe błędy
- más bueno que -> mejor que — „lepszy” to nieregularne mejor, a nie „más bueno”.
- más grande que yo (dla wieku) -> mayor que yo — dla wieku użyj mayor/menor; más grande dotyczy rozmiaru fizycznego.
- más que veinte euros -> más de veinte euros — przed liczbą „niż” to de, a nie que.
- más que pensábamos -> más de lo que pensábamos — przed zdaniem z własnym czasownikiem „niż” to de lo que.
- tan libros como / tanto rápido como -> tantos libros como / tan rápido como — tan łączy się z przymiotnikami/przysłówkami, tanto/-a/-os/-as z rzeczownikami.
- el más alto en la clase -> el más alto de la clase — w stopniu najwyższym „w/spośród” grupy to de, a nie en.
- muy rapidísimo -> rapidísimo — końcówka -ísimo już znaczy „bardzo”, więc nie dodawaj muy.
Wskazówki
- Szkielet do zapamiętania: más/menos + [przymiotnik / przysłówek / rzeczownik] + que. Zamień que -> de przed liczbą, a que -> de lo que przed zdaniem podrzędnym.
- Równość dzieli się według typu słowa: tan + przymiotnik/przysłówek; tanto (zgadzające się) + rzeczownik.
- Cztery nieregularne formy wygrywają z „más + przymiotnik”: mejor, peor, mayor, menor. Nigdy nie mów „más bueno/malo” w odniesieniu do jakości.
- -ísimo to wbudowane, emfatyczne „bardzo”. Zgadza się (-ísimo/-a/-os/-as) i może wywoływać zmianę ortograficzną: rico -> riquísimo, largo -> larguísimo.
- Stopień najwyższy to po prostu stopień wyższy + przedimek: más alto -> el más alto.