W skrócie

Zaimki dopełnienia dalszego (me, te, le, nos, os, les) mówią, komu / dla kogo coś się robi. Hiszpański zwykle zachowuje zaimek nawet gdy osoba jest nazwana: Le doy el libro a Juan.

Zasada

Dopełnienie dalsze (DD) to osoba, która otrzymuje dopełnienie bliższe albo korzysta z czynności — odpowiada na pytanie komu? lub dla kogo?: w Doy el libro a Juan (daję książkę Janowi) el libro jest dopełnieniem bliższym, a a Juan dopełnieniem dalszym.

Krok 1 — Znajdź „komu/dla kogo”. Escribo una carta a mi madre -> komu? a mi madre (DD).

Krok 2 — Wybierz zaimek. Użyj le (jedna osoba) lub les (kilka) dla 3. osoby; me / te / nos / os dla pozostałych. Zauważ, że me/te/nos/os są takie same jak zaimki dopełnienia bliższego — różni się tylko 3. osoba (DD le/les wobec DB lo/la/los/las).

Krok 3 — Umieść go tak samo jak zaimek dopełnienia bliższego: przed czasownikiem w formie osobowej (Le hablo) albo doczepiony do bezokolicznika, gerundio lub formy rozkazującej twierdzącej (voy a hablarle, hablándole, ¡háblale!).

Podwojenie (dublowanie) — ważne. Hiszpański bardzo często używa jednocześnie zaimka i zwrotu z a w tym samym zdaniu: Le doy el libro a Juan. To nie jest niezgrabne powtórzenie — przy zwrocie z a w 3. osobie le/les jest w zasadzie obowiązkowe, a a Juan / a ella / a mis padres po prostu doprecyzowuje, do kogo odnosi się „le/les” (bo samo le mogłoby znaczyć jemu, jej albo panu/pani).

Nacisk za pomocą a mí, a ti… Możesz dodać a mí / a ti / a él / a ella / a usted / a nosotros / a vosotros… dla jasności lub nacisku — ale mały zaimek zawsze zostaje: A mí me gusta, pero a ti no te gusta. Zwrot z a nie może zastąpić zaimka.

Powiązanie z grupą Gustar. Czasowniki takie jak gustar, encantar, doler, interesar, molestar działają wyłącznie na tych zaimkach — osoba jest dopełnieniem dalszym: A Juan le duele la cabeza (zob. lekcję 14).

Nie tylko osoby. Dopełnieniem dalszym może być też rzecz, gdy czynność dotyczy jej części: Al coche le cambiamos las ruedas. A esta receta le falta sal.

Formy i schematy

Wzór podwojenia (zaimek + doprecyzowujący zwrot z a):

Przykłady

Typowe błędy

• Doy el libro a Juan -> Le doy el libro a Juan — przy zwrocie z a w 3. osobie musisz też dodać le/les.
• Lo doy un regalo -> Le doy un regalo — osoba, komu coś dajesz, jest dopełnieniem dalszym: le, a nie lo/la.
• Les doy un regalo a mi madre -> Le doy un regalo a mi madre - le/les zgadza się liczbą ze zwrotem z a; a mi madre jest w liczbie pojedynczej -> le.
• A mí gusta el café -> A mí me gusta el café — zwrot z a nigdy nie zastępuje zaimka; nadal potrzebujesz me.
• Le hablo oznaczające nikogo konkretnego -> dodaj a ella / a usted…, jeśli nie jest jasne — le jest niejednoznaczne, więc doprecyzuj, o kogo chodzi.

Wskazówki

• Test: jeśli możesz zapytać „komu/dla kogo?”, to jest dopełnienie dalsze -> me/te/le/nos/os/les.
• \3. osoba wymaga uwagi: le (jedna) / les (kilka). Wszystko inne pokrywa się z zestawem dopełnienia bliższego.
• Zachowaj le/les nawet gdy nazywasz osobę — Le hablo a Ana brzmi naturalnie; pominięcie le brzmi obco.
• Użyj a él / a ella / a usted, żeby powiedzieć, o które „le” chodzi; użyj a mí / a ti dla nacisku — ale nigdy nie pomijaj zaimka.
• Każdy czasownik typu gustar (encantar, doler, interesar, molestar, faltar) opiera się dokładnie na tych zaimkach.