Zaimki dzierżawcze
A1 Los posesivos 15 / 49
W skrócie
Hiszpański ma dwa zestawy zaimków dzierżawczych: krótkie, stojące przed rzeczownikiem (mi, tu, su…) i długie, akcentowane, stojące po rzeczowniku albo samodzielnie (mío, tuyo, suyo…). Oba zgadzają się z rzeczą posiadaną, nigdy z posiadaczem.
Zasada
Zaimek dzierżawczy mówi, czyje coś jest. Hiszpański wybiera formę na podstawie miejsca, a każda forma zgadza się z rzeczownikiem, nie z osobą.
Krok 1 – przed rzeczownikiem: formy krótkie (nieakcentowane). Stoją bezpośrednio przed rzeczownikiem i zastępują przedimek: mi libro, tu casa, nuestros amigos. Mów mi coche, nigdy el mi coche.
Krok 2 – uzgodnij je z rzeczownikiem. mi, tu, su mają tylko liczbę pojedynczą i mnogą (mi / mis). nuestro i vuestro zmieniają się także przez rodzaj (nuestro coche, nuestra casa). Liczba i rodzaj zawsze kopiują rzecz posiadaną: „nasze książki” = nuestros libros, nawet jeśli „my” to same kobiety.
Krok 3 – su(s) jest niejednoznaczne. su casa może znaczyć dom jego / jej / pana albo pani (usted) / ich. Gdy kontekst tego nie wyjaśnia, pomiń su i powiedz la casa de él / de ella / de usted / de ellos. Gdy rzeczownik jest już jasny, pomiń go i zostaw sam przedimek, który nadal kopiuje rodzaj i liczbę rzeczownika: No es la carpeta de él, es la de ella.
Po rzeczowniku albo samodzielnie: formy długie (akcentowane). mío, tuyo, suyo, nuestro, vuestro zgadzają się w rodzaju i liczbie. Używaj ich:
- po rzeczowniku: un amigo mío (pewien mój przyjaciel);
- po ser: el coche es mío (samochód jest mój);
- z przedimkiem, jako zaimek: el mío, la tuya (mój, twój).
Żeby zapytać, czyje coś jest, postaw de przed quién; czasownik zgadza się z rzeczą posiadaną: ¿De quién es este paraguas? Es mío. ¿De quién son estas llaves?
Formy i schematy
Krótkie (nieakcentowane) – przed rzeczownikiem:
| Posiadacz | + rzeczownik lp. | + rzeczownik lm. |
|---|---|---|
| yo | mi | mis |
| tú | tu | tus |
| él / ella / usted | su | sus |
| nosotros/-as | nuestro / nuestra | nuestros / nuestras |
| vosotros/-as | vuestro / vuestra | vuestros / vuestras |
| ellos/-as / ustedes | su | sus |
Długie (akcentowane) – po rzeczowniku, po ser, albo jako zaimek (el mío):
| Posiadacz | r.m. lp. | r.ż. lp. | r.m. lm. | r.ż. lm. |
|---|---|---|---|---|
| yo | mío | mía | míos | mías |
| tú | tuyo | tuya | tuyos | tuyas |
| él / ella / usted | suyo | suya | suyos | suyas |
| nosotros/-as | nuestro | nuestra | nuestros | nuestras |
| vosotros/-as | vuestro | vuestra | vuestros | vuestras |
| ellos/-as / ustedes | suyo | suya | suyos | suyas |
Przykłady
| Español | Polski |
|---|---|
| Mi hermana vive en Madrid. | Moja siostra mieszka w Madrycie. |
| ¿Dónde están mis llaves? | Gdzie są moje klucze? |
| Nuestra casa es pequeña. | Nasz dom jest mały. |
| Vuestros amigos son muy simpáticos. | Wasi przyjaciele są bardzo mili. |
| Su informe es corto; el de ella ocupa diez páginas. | Jego raport jest krótki; jej ciągnie się przez dziesięć stron. |
| Un amigo mío trabaja aquí. | Pewien mój przyjaciel tu pracuje. |
| El coche es tuyo. | Samochód jest twój. |
| Esta maleta es mía; la tuya está allí. | Ta walizka jest moja; twoja jest tam. |
Typowe błędy
- mis padre -> mi padre — zaimek dzierżawczy zgadza się z rzeczownikiem (padre, liczba pojedyncza), a nie z tym, ilu jest posiadaczy.
- nuestro casa -> nuestra casa — nuestro / vuestro zgadzają się także w rodzaju; casa jest rodzaju żeńskiego.
- el mi coche -> mi coche — krótki zaimek dzierżawczy już zastępuje przedimek; nigdy nie używaj obu naraz.
- es mío coche -> es mi coche / el coche es mío — mi stoi przed rzeczownikiem, akcentowane mío tylko po ser albo po rzeczowniku.
- tú libro -> tu libro — zaimek dzierżawczy tu nie ma akcentu; tú z akcentem to zaimek osobowy „ty”.
Wskazówki
- Dwa miejsca, dwa zestawy: przed rzeczownikiem -> krótkie (mi, tu, su); po rzeczowniku albo samodzielnie -> długie (mío, tuyo, suyo).
- Zaimek dzierżawczy kopiuje rodzaj i liczbę rzeczownika, więc myśl o przedmiocie, nie o osobie, która go posiada.
- su to wielka niejednoznaczność — gdy nie jest jasne, o kogo chodzi, przejdź na el / la … de él / de ella / de usted / de ellos.
- Żeby powiedzieć „mój / twój” jako zaimek, dodaj przedimek do formy długiej: el mío, la tuya, los nuestros.
- Nie myl tu (twój) z tú (ty) ani mi (mój) z mí (mnie/mi): zaimki dzierżawcze nigdy nie mają akcentu.