Pytania i słowa pytające
A1 Las preguntas y los interrogativos 12 / 49
W skrócie
Pytanie ogólne to po prostu zdanie oznajmujące w ¿ … ?, wypowiedziane z pytającą intonacją — nie ma tu odpowiednika „do/does”. Pytania szczegółowe zaczynają się od akcentowanego słowa pytającego (qué, dónde, cuándo …).
Zasada
Każde pisane pytanie otwiera odwrócony ¿, a zamyka ?.
Pytania ogólne. Hiszpański nie ma czasownika posiłkowego jak angielskie „do”. Weź zdanie oznajmujące i albo po prostu zmień intonację, albo odwróć kolejność podmiotu i czasownika:
Tú hablas español. -> ¿Hablas español? / ¿Hablas tú español?
Odpowiedz przez Sí albo No.
Pytania szczegółowe zaczynają się od słowa pytającego, a podmiot zwykle przesuwa się za czasownik (inwersja): ¿Dónde vive María? ¿Qué quieres tú?
Każde słowo pytające ma znak akcentu. To właśnie ten znak odróżnia je od tego samego słowa użytego jako zaimek względny albo spójnik (qué „co?” a que „że”). Oznacza on funkcję słowa, nie interpunkcję, więc zostaje, gdy pytanie jest osadzone w dłuższym zdaniu: No sé dónde está la llave. Nadie me ha dicho quién viene.
Przyimek stoi przed słowem pytającym, nigdy na końcu, jak w angielskim: ¿De dónde eres? ¿Con quién vas? ¿A qué hora empieza? ¿Para qué sirve?
qué czy cuál
- qué pyta o definicję albo stoi bezpośrednio przed rzeczownikiem: ¿Qué es esto? ¿Qué libro quieres?
- cuál(es) znaczy „który (z nich)” spośród zbioru i używa się go bez następującego po nim rzeczownika, zwłaszcza z ser: ¿Cuál prefieres? ¿Cuáles son tus favoritos?
- Standardowy hiszpański mówi ¿Qué libro? (nie ¿cuál libro?), gdy następuje po nim rzeczownik.
por qué / porque / porqué
- ¿Por qué? = „dlaczego?” (dwa wyrazy, z akcentem).
- porque = „ponieważ” (jeden wyraz, bez akcentu): No voy porque estoy cansado.
- el porqué = „powód” (rzeczownik): No entiendo el porqué.
Formy i schematy
Zaimki i przysłówki pytające
| Słowo | Znaczenie | Przykład |
|---|---|---|
| qué | co / jaki | ¿Qué haces? |
| quién / quiénes | kto | ¿Quién es? / ¿Quiénes vienen? |
| cuál / cuáles | który (z nich) | ¿Cuál quieres? |
| cómo | jak | ¿Cómo estás? |
| dónde / adónde | gdzie / dokąd | ¿Dónde vives? / ¿Adónde vas? |
| cuándo | kiedy | ¿Cuándo llegas? |
| cuánto/-a/-os/-as | ile | ¿Cuánta agua? ¿Cuántos años? |
| por qué | dlaczego | ¿Por qué lloras? |
cuánto zgadza się z rzeczownikiem w rodzaju i liczbie:
| Forma | Przykład |
|---|---|
| cuánto | ¿Cuánto dinero? |
| cuánta | ¿Cuánta leche? |
| cuántos | ¿Cuántos libros? |
| cuántas | ¿Cuántas personas? |
Przykłady
| Español | Polski |
|---|---|
| ¿Hablas español? | Mówisz po hiszpańsku? |
| ¿Qué quieres comer? | Co chcesz zjeść? |
| ¿Quién es esa chica? | Kim jest tamta dziewczyna? |
| ¿Cuál es tu número? | Jaki jest twój numer? |
| ¿De dónde eres? | Skąd jesteś? |
| ¿Con quién vives? | Z kim mieszkasz? |
| ¿Cuántos hermanos tienes? | Ile masz rodzeństwa? |
| ¿Por qué estudias español? | Dlaczego uczysz się hiszpańskiego? |
Typowe błędy
- ¿Cuál libro quieres? -> ¿Qué libro quieres? — przed rzeczownikiem standardowy hiszpański używa qué, nie cuál.
- ¿Dónde eres de? -> ¿De dónde eres? — przyimek stoi przed słowem pytającym, nigdy na końcu.
- ¿Que quieres? -> ¿Qué quieres? — słowa pytające zawsze mają znak akcentu.
- ¿Haces tú hablar español? -> ¿Hablas español? — hiszpański nie ma w pytaniach odpowiednika „do/does”.
- Estudio porqué me gusta. -> Estudio porque me gusta. — „ponieważ” to porque, jeden wyraz bez akcentu.
- ¿Cuánto años tienes? -> ¿Cuántos años tienes? — cuánto zgadza się w rodzaju i liczbie z rzeczownikiem.
Wskazówki
- Otwórz ¿, zamknij ? — odwrócony znak ostrzega czytelnika, że nadchodzi pytanie.
- Jeśli słowo pyta o coś, nosi akcent nawet wewnątrz zdania oznajmującego: znak akcentu oznacza qué, cuál, dónde, cuándo, cómo, quién, cuánto, por qué.
- cuál = „który z nich”; qué = „co” albo „jaki + rzeczownik”. Gdy następuje rzeczownik, sięgnij po qué.
- Trzymaj przyimek na początku pytania, tuż przed słowem pytającym — tak jak po polsku mówimy „Skąd jesteś?”, a nie zostawiamy przyimka na końcu, jak bywa w potocznym angielskim.