מילות יחס ותוויות מכווצות

A1 Les prépositions et les articles contractés (au, du, aux, des) 4 / 52

בקצרה

מילות יחס כמו à (אל / ב-) ו-de (של / מ-) מחברות בין מילים, אבל כשהן פוגשות את תוויות היידוע le ו-les הן חייבות להתמזג למילה אחת: à + le = au, de + les = des. ההתכה הזו היא חובה — אסור לכתוב לעולם à le או de le.

הכלל

מילת יחס היא מילת חיבור קצרה (אל, ב-, של, מ-, עם, בשביל, בלי) שבאה לפני שם עצם. למדו קודם את הנפוצות ביותר, ולאחר מכן איך שתיים מהן (à ו-de) מתמזגות עם תוויות.

מילות יחס נפוצות:

  • à = אל, ב-, ל- — Je vais à Paris. Elle est à la maison.
  • de = של, מ- — Il vient de Lyon. La couleur de la voiture.
  • chez = אצל, אל ביתו של מישהו — Je suis chez moi. On va chez le médecin.
  • pour = בשביל, כדי — C’est pour toi. Je travaille pour vivre.
  • avec = עם — Je viens avec mes amis.
  • sans = בלי — Un café sans sucre.
  • en = ב-, אל (מדינות בנקבה, חודשים, חומרים, עונות) — Je vis en France. En été, en automne, en hiver. — אבל האביב הוא היוצא מן הכלל: au printemps (à + le), ולא en printemps.

התכות: à ו-de + le/les

à ו-de מתכווצים עם le ו-les. הם לא מתכווצים עם la או l’.

  • à + le -> au — Je parle au professeur. (ולא à le)
  • à + les -> aux — Je parle aux enfants. (ולא à les)
  • à + la -> à la (ללא שינוי) — Je vais à la plage.
  • à + l’ -> à l’ (ללא שינוי) — Je vais à l’école.
  • de + le -> du — Je viens du cinéma. (ולא de le)
  • de + les -> des — La porte des voisins. (ולא de les)
  • de + la -> de la (ללא שינוי) — Le nom de la rue.
  • de + l’ -> de l’ (ללא שינוי) — La porte de l’immeuble.

ההגייה של aux ו-des מתחברת לתנועה שאחריה: aux enfants נשמעת כמו “aux‿enfants”, des amis כמו “des‿amis” (ראו liaison).

מילות יחס עם ערים ומדינות

הבחירה תלויה בשאלה אם זו עיר או מדינה, ובמין הדקדוקי של המדינה.

  • ערים -> à (גם “אל” וגם “ב-”): Je vais à Paris. J’habite à Tokyo.
  • מדינות ויבשות בנקבה -> en: en France, en Espagne, en Europe, en Chine. (רוב המדינות שמסתיימות ב--e הן בנקבה.)
  • מדינות בזכר -> au: au Japon, au Canada, au Portugal, au Brésil.
  • מדינות ברבים -> aux: aux États-Unis, aux Pays-Bas.
  • מדינות שמתחילות בתנועה מקבלות en בלי קשר למין: en Iran, en Israël.

כדי לומר “מ-” מקום, השתמשו ב-de/du/des: Je viens de Paris (עיר), de France (נקבה), du Japon (זכר), des États-Unis (רבים).

צורות ותבניות

טבלת ההתכות של à ו-de:

תוויתעם àעם de
leaudu
laà lade la
l’à l’de l’
lesauxdes

מילות יחס של מקום למדינות ולערים:

סוג המקום”אל / ב-""מ-”דוגמה
עירàdeà Paris / de Paris
מדינה בנקבהendeen France / de France
מדינה בזכרauduau Japon / du Japon
מדינה ברביםauxdesaux États-Unis / des États-Unis
מדינה שמתחילה בתנועהend’en Iran / d’Iran

דוגמאות

Françaisעברית
Je parle au directeur.אני מדבר/ת עם המנהל.
Elle revient du travail.היא חוזרת מהעבודה.
C’est la voiture des voisins.זו המכונית של השכנים.
Nous allons à la piscine.אנחנו הולכים לבריכה.
Il habite à Paris, en France.הוא גר בפריז, בצרפת.
Ma sœur travaille au Japon.אחותי עובדת ביפן.
Ils viennent des États-Unis.הם באים מארצות הברית.
Un thé sans lait, pour moi.תה בלי חלב, בשבילי.

טעויות נפוצות

  • Je vais à le cinéma -> Je vais au cinéma — à + le חייב להתכווץ ל-au.
  • Je viens de le bureau -> Je viens du bureau — de + le חייב להתכווץ ל-du.
  • le livre de les enfants -> le livre des enfants — de + les חייב להתכווץ ל-des.
  • J’habite à France -> J’habite en France — מדינות בנקבה מקבלות en, ולא à; מדינות בזכר מקבלות au (au Portugal).
  • Je vais en Paris -> Je vais à Paris — ערים מקבלות à, ולא en.
  • Je jardine en printemps -> Je jardine au printemps — printemps היא העונה היחידה שמופיעה עם au; שלוש האחרות מקבלות en.

טיפים

  • רק le ו-les מתכווצים. אם אתם רואים la או l’, השאירו את מילת היחס ואת התווית נפרדות.
  • שני פעלים אחראים לרוב ההתכות: aller (“ללכת”) מביא אחריו à/au/aux, venir (“לבוא”) ו-parler de מביאים אחריהם de/du/des.
  • קיצור דרך למין המדינה: מסתיימת ב--e -> בדרך כלל נקבה -> en (חוץ מ-le Mexique, le Cambodge).
  • chez בא רק לפני אדם או שם עצם שמייצג אדם: chez moi, chez le coiffeur — אך לעולם לא chez la maison.
  • כדי לזכור עיר מול מדינה: à למקום הקטן (עיר), en/au/aux למקום הגדול (מדינה).
  • שימו לב ל-liaison: aux amis ו-des amis מחברים את העיצור הסופי לתנועה.