Με λίγα λόγια

en, maar, of, want, dus συνδέουν δύο κύριες προτάσεις ίσου βάρους. Δεν αλλάζουν τη σειρά των λέξεων: η πρόταση μετά από αυτούς παραμένει κανονική κύρια πρόταση και κρατά τη σειρά που θα είχε μόνη της — ο σύνδεσμος δεν προκαλεί αναστροφή, και το ρήμα δεν πάει στο τέλος.

Ο κανόνας

Ένας παρατακτικός σύνδεσμος («nevenschikkend voegwoord») βρίσκεται ανάμεσα σε δύο κύριες προτάσεις που θα μπορούσαν να σταθούν η καθεμία μόνη της. Σκεφτείτε τον σαν ένα κόμμα με σημασία. Τις συνδέει, αλλά παραμένει «εκτός» και των δύο προτάσεων, οπότε δεν μετράει ως το πρώτο στοιχείο της πρότασης και επομένως δεν προκαλεί αναστροφή.

Μοτίβο: [Κύρια πρόταση 1] + [σύνδεσμος] + [Κύρια πρόταση 2 σε κανονική σειρά]

Ik blijf thuis  +  want  +  ik ben moe.
(subject + verb)         (subject + verb on position 2)

Οι πέντε σύνδεσμοι επιπέδου A1:

Βασική αντίθεση — want ή omdat. Και οι δύο σημαίνουν επειδή, αλλά συμπεριφέρονται πολύ διαφορετικά:

Οι υποτακτικοί σύνδεσμοι (όπως οι omdat, dat, als, terwijl) στέλνουν το ρήμα στο τέλος της πρότασης. Οι πέντε σύνδεσμοι αυτού του μαθήματος δεν το κάνουν ποτέ αυτό. (Πλήρης ανάλυση του ρήματος στο τέλος της πρότασης: μάθημα 35.)

Τύποι και δομές

Η δεύτερη πρόταση είναι μια κανονική κύρια πρόταση: σε μια δήλωση το κλιτό της ρήμα μένει στη θέση 2. Βάλτε το υποκείμενο στη θέση 1 και έχετε υποκείμενο + ρήμα· προτάξτε κάτι άλλο — μια χρονική έκφραση, το daarna, το toch, το dan, μια ολόκληρη δευτερεύουσα πρόταση — και αυτό το στοιχείο καταλαμβάνει τη θέση 1, οπότε το ρήμα έρχεται αμέσως μετά και το υποκείμενο το ακολουθεί, ακριβώς όπως στο μάθημα 06. Ο σύνδεσμος ποτέ δεν προκαλεί αυτή την αναστροφή, ούτε την εμποδίζει.

Όταν και οι δύο προτάσεις έχουν το ίδιο υποκείμενο, μπορείτε να παραλείψετε το επαναλαμβανόμενο υποκείμενο μετά από en, maar, of:

Παραδείγματα

Συχνά λάθη

• Ik blijf thuis want ik moe ben -> Ik blijf thuis want ik ben moe — το want είναι παρατακτικός σύνδεσμος: το ρήμα μένει στη θέση 2· δεν πάει στο τέλος (αυτό κάνει το omdat).
• Hij is ziek en kan hij niet komen -> Hij is ziek en hij kan niet komen — τα en/maar/of δεν προκαλούν από μόνα τους αναστροφή· αυτό το κάνει ένα προταγμένο στοιχείο, όπως στο Hij is ziek en daarom kan hij niet komen.
• Ik ben moe, want ik ga slapen -> Ik ben moe, dus ik ga slapen — το want δίνει την αιτία (το κομμάτι του «επειδή»)· το dus δίνει το αποτέλεσμα (το κομμάτι του «άρα»). Μην τα μπερδεύετε.
• Want ik ben moe, blijf ik thuis -> Omdat ik moe ben, blijf ik thuis — μια πρόταση δεν μπορεί να ξεκινά με το want· χρησιμοποιήστε το omdat αν ο λόγος έρχεται πρώτος.
• Ik blijf thuis omdat ik ben moe -> Ik blijf thuis omdat ik moe ben — η αντίθετη παγίδα: μετά το omdat το ρήμα πρέπει να πάει στο τέλος.

Συμβουλές

• Για να το θυμάστε: αυτοί οι πέντε είναι σαν ένα κόμμα με σημασία — συνδέουν δύο «αφεντικές» προτάσεις αλλά δεν αγγίζουν ποτέ τη σειρά λέξεων καμίας από τις δύο.
• want ή omdat: ίδια σημασία («επειδή»), αλλά το want κρατά κανονική σειρά και μπορεί να έρθει μόνο στη μέση· το omdat στέλνει το ρήμα στο τέλος και μπορεί επίσης να ξεκινήσει μια πρόταση.
• Το dus έχει μια ιδιαιτερότητα: μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί σαν επίρρημα στην πρώτη θέση, κάτι που προκαλεί αναστροφή: το Het regent, dus neem ik een paraplu είναι εξίσου σωστό με το …dus ik neem…. Και τα δύο είναι σωστά — οι άλλοι τέσσερις σύνδεσμοι δεν καταλαμβάνουν ποτέ οι ίδιοι τη θέση 1.
• Γρήγορος έλεγχος: αφαιρέστε τον σύνδεσμο — αν αυτό που ακολουθεί εξακολουθεί να είναι κανονική κύρια πρόταση με το ρήμα στη θέση 2 (ik ben moe), ο σύνδεσμος είναι παρατακτικός· αν το ρήμα βρίσκεται στο τέλος (ik moe ben), είναι υποτακτικός.