Με λίγα λόγια

Αυτές οι αντωνυμίες αντικαθιστούν ένα ουσιαστικό που έχετε ήδη αναφέρει. Η δεικτική celui/celle/ceux/celles σημαίνει «αυτός/-ή/-οί/-ές που»· η κτητική le mien/le tien/le sien… σημαίνει «δικός μου/δικός σου/δικός του…». Και οι δύο συμφωνούν σε γένος και αριθμό με το ουσιαστικό που αντικαθιστούν, όχι με το πρόσωπο που μιλάει.

Ο κανόνας

Στο Μάθημα 9 μάθατε τα δεικτικά και κτητικά επίθετα (ce livre, mon livre), που μπαίνουν πριν από ένα ουσιαστικό. Εδώ το ουσιαστικό εξαφανίζεται και μια αντωνυμία παίρνει τη θέση του. Η αντωνυμία διατηρεί το γένος και τον αριθμό του ουσιαστικού.

celui / celle / ceux / celles

Αυτές είναι οι δεικτικές αντωνυμίες. Σημαίνουν «αυτός/-ή/-ό» / «αυτοί/-ές/-ά» και δεν μπορούν ποτέ να σταθούν μόνες τους — πρέπει να ακολουθούνται από -ci/-là, μια πρόθεση (συνήθως de), ή αναφορική πρόταση.

• Επιλέξτε τον τύπο από το ουσιαστικό που αντικαθιστά: le train -> celui, la voiture -> celle, les livres -> ceux, les photos -> celles.
• Quel gâteau ? Celui de gauche. (Ποια τούρτα; Αυτή στα αριστερά.)

celui-ci / celui-là, celui de…, celui qui…

Τρεις τρόποι για να ολοκληρώσετε την αντωνυμία:

• -ci / -là (δείξιμο): -ci = αυτός/-ή/-ό εδώ (πιο κοντινός), -là = αυτός/-ή/-ό εκεί (πιο μακρινός). J’hésite entre deux vestes : celle-ci ou celle-là ? Στον προφορικό λόγο το -là είναι κατά πολύ πιο συνηθισμένο και συχνά σημαίνει απλώς «αυτός/-ή/-ό» χωρίς αντίθεση.
• + de (κατοχή / προέλευση): δηλώνει κατοχή ή προέλευση, αντικαθιστώντας το αγγλικό ‘s ή “of”. Ma voiture et celle de mon frère. (Το αυτοκίνητό μου και του αδελφού μου.)
• + αναφορική πρόταση (qui / que / dont / où): Prends celui qui te plaît. (Πάρε αυτό που σου αρέσει.) / Les étudiants et ceux que j’ai rencontrés hier. (Οι φοιτητές και αυτοί που συνάντησα χτες.)

Προσέξτε τους αμετάβλητους τύπους ce/ceci/cela/ça, οι οποίοι δείχνουν σε μια ιδέα και όχι σε συγκεκριμένο ουσιαστικό: Ceci est important. Ça ne me plaît pas. Δεν συμφωνούν σε γένος.

Κτητικές αντωνυμίες: le mien, le tien, le sien…

Αυτές σημαίνουν δικός μου, δικός σου, δικός του/της, δικός μας, δικός σας, δικός τους. Αποτελούνται πάντα από ένα οριστικό άρθρο (le/la/les) συν μια κτητική λέξη, και τα δύο μέρη συμφωνούν με το ουσιαστικό που αντικαθιστούν.

• C’est ton manteau ? Non, c’est le mien. (Είναι δικό σου αυτό το παλτό; Όχι, είναι δικό μου.)
• Ta chambre est petite, la mienne est grande. (Το δωμάτιό σου είναι μικρό, το δικό μου είναι μεγάλο.)
• Επειδή το άρθρο αποτελεί μέρος της αντωνυμίας, συναιρείται με το à και το de: à + le mien -> au mien, de + les tiens -> des tiens. Je préfère ma méthode à la tienne. (Προτιμώ τη δική μου μέθοδο από τη δική σου.)

Μην μπερδεύετε την κτητική αντωνυμία le sien (δικός του/της, μόνη της) με το κτητικό επίθετο son/sa/ses (πριν από ουσιαστικό): son livre = το βιβλίο του, αλλά le sien = το δικό του.

Τύποι και δομές

Δεικτικές αντωνυμίες:

Κτητικές αντωνυμίες (συμφωνούν με το αντικείμενο που ανήκει, όχι με τον κάτοχο):

Προσέξτε την περισπωμένη στο le nôtre / le vôtre (αντωνυμία, κλειστό «o») σε αντίθεση με το επίθετο notre / votre (χωρίς διακριτικό σημάδι, πριν από ουσιαστικό): notre maison έναντι la nôtre.

Παραδείγματα

Συχνά λάθη

• celui rouge -> celui-ci / le rouge — το celui δεν μπορεί να ακολουθείται απευθείας από επίθετο· χρησιμοποιήστε αντ’ αυτού -ci/-là, de, ή αναφορική πρόταση.
• la voiture de moi -> la mienne — χρησιμοποιήστε κτητική αντωνυμία, όχι de + τονισμένη αντωνυμία, για την κατοχή.
• le mien livre -> mon livre (επίθετο) ή le mien (αντωνυμία, μόνη) — ποτέ μη βάζετε ουσιαστικό μετά από κτητική αντωνυμία.
• C’est celle de mon frère voiture -> celle de mon frère — η αντωνυμία ήδη αντιπροσωπεύει το voiture· μην επαναλαμβάνετε το ουσιαστικό.
• le notre / le votre -> le nôtre / le vôtre — η αντωνυμία παίρνει περισπωμένη· μόνο το επίθετο notre/votre μένει χωρίς διακριτικό.
• Je préfère mon vélo à le tien -> Je préfère mon vélo au tien — το άρθρο μέσα στην αντωνυμία συναιρείται: à + le tien -> au tien, de + le mien -> du mien, à + les siens -> aux siens.

Συμβουλές

• Επιλογή σε δύο βήματα: πρώτα επιλέξτε γένος/αριθμό από το ουσιαστικό, μετά προσθέστε την κατάληξη (-ci/-là, de…, ή qui/que…).
• Το celui δεν είναι ποτέ μόνο του — αν τίποτα δεν το ακολουθεί, μάλλον θέλετε αντ’ αυτού το ce/ça/cela (μια ολόκληρη ιδέα).
• Το -là επικρατεί στην καθημερινή ομιλία: τα γαλλικά σπάνια ασχολούνται με την αντίθεση -ci / -là, εκτός αν πράγματι δείχνουν σε δύο πράγματα.
• Κτητική αντωνυμία = άρθρο + κτητικό, άρα δείχνει πάντα le/la/les· αυτό το άρθρο είναι που συναιρείται σε au/du/aux/des.
• Ακούστε τον ήχο: le nôtre/le vôtre (αντωνυμία) έχουν κλειστό «o» και περισπωμένη· notre/votre (επίθετο) έχουν ανοιχτό «o» και τίποτα.
• Το le sien = δικός του Ή δικός της — τα γαλλικά συμφωνούν με το αντικείμενο που ανήκει, οπότε sa voiture -> la sienne είτε ο κάτοχος είναι άντρας είτε γυναίκα.