Με λίγα λόγια

Η υποτακτική έγκλιση είναι η έγκλιση του υποκειμενικού: εμφανίζεται σε δευτερεύουσα πρόταση μετά το que όταν η κύρια πρόταση εκφράζει υποχρέωση, συναίσθημα/επιθυμία, αμφιβολία, ή μετά από ορισμένους συνδέσμους. Ο βασικός κανόνας: δύο διαφορετικά υποκείμενα + ένα σήμα + que -> υποτακτική.

Ο κανόνας

Μάθατε πώς να σχηματίζετε την υποτακτική στο Μάθημα 37. Εδώ μαθαίνετε πότε να την χρησιμοποιείτε. Η υποτακτική σχεδόν ποτέ δεν στέκεται μόνη της — ζει σε μια δευτερεύουσα πρόταση με que, που διέπεται από ένα σήμα στην κύρια πρόταση. Τρεις προϋποθέσεις συνήθως ισχύουν μαζί:

• υπάρχει ένα κύριο ρήμα / έκφραση που απαιτεί υποτακτική,
• ακολουθείται από το que,
• οι δύο προτάσεις έχουν διαφορετικά υποκείμενα (το ίδιο υποκείμενο συχνά χρησιμοποιεί απαρέμφατο αντ’ αυτού).

Συγκρίνετε: Je veux partir. (Θέλω να φύγω — ίδιο υποκείμενο, απαρέμφατο) με Je veux que tu partes. (Θέλω να φύγεις — διαφορετικά υποκείμενα, υποτακτική).

Υποχρέωση / αναγκαιότητα: il faut que

Οι απρόσωπες εκφράσεις αναγκαιότητας, σημασίας ή κρίσης παίρνουν υποτακτική:

• Il faut que tu fasses tes devoirs. (Πρέπει να κάνεις τις εργασίες σου.)
• Il est important que nous soyons à l’heure. (Είναι σημαντικό να είμαστε στην ώρα μας.)
• Il vaut mieux que vous preniez le train. (Είναι καλύτερα να πάρετε το τρένο.)

Σημείωση: το il faut + απαρέμφατο παραμένει γενικό (Il faut partir = πρέπει να φύγει κανείς)· το il faut que + υποτακτική αφορά συγκεκριμένο πρόσωπο.

Συναίσθημα και επιθυμία: je veux que, je suis content que

Τα ρήματα επιθυμίας, βούλησης και συναισθήματος απαιτούν υποτακτική όταν αλλάζει το υποκείμενο:

• Επιθυμία / βούληση: vouloir que, souhaiter que, aimer que, préférer que, exiger que.
  • Je veux que tu viennes. (Θέλω να έρθεις.)
• Συναίσθημα: être content(e) que, être triste que, avoir peur que, regretter que, être surpris que.
  • Je suis content que tu sois là. (Χαίρομαι που είσαι εδώ.)
  • J’ai peur qu’il ne soit trop tard. (Φοβάμαι μήπως είναι πολύ αργά.)

Αμφιβολία / πιθανότητα

Όταν η κύρια πρόταση εκφράζει αμφιβολία ή πιθανότητα, χρησιμοποιήστε την υποτακτική. Η βεβαιότητα κάνει το αντίθετο:

• Je doute qu’il ait raison. (Αμφιβάλλω ότι έχει δίκιο.)
• Il est possible qu’elle parte demain. (Είναι πιθανό να φύγει αύριο.)
• Αλλά βεβαιότητα -> οριστική: Je pense qu’il a raison. / Je suis sûr qu’il vient.

Μια βασική ανατροπή: τα penser / croire / trouver και espérer παίρνουν την οριστική όταν είναι καταφατικά, αλλά η αμφιβολία στην αρνητική ή ερωτηματική μορφή συχνά τα γυρίζει σε υποτακτική: Je ne pense pas qu’il ait raison. Η ίδια αντιστροφή συμβαίνει και στις εκφράσεις βεβαιότητας — αρνηθείτε μία και η βεβαιότητα χάνεται: Je suis sûr qu’il vient -> Je ne suis pas sûr qu’il vienne. (το savoir είναι η εξαίρεση — παραμένει πραγματολογικό: Elle ne sait pas que tu es là.)

Μετά από συνδέσμους: avant que, pour que, bien que

Ορισμένοι σύνδεσμοι απαιτούν πάντα υποτακτική, όποιο κι αν είναι το κύριο ρήμα:

• Σκοπός: pour que, afin que -> Je t’explique pour que tu comprennes.
• Χρόνος (πριν): avant que, jusqu’à ce que, en attendant que -> Partons avant qu’il ne pleuve.
• Παραχώρηση: bien que, quoique -> Bien qu’il soit fatigué, il travaille.
• Συνθήκη / περιορισμός: à condition que, à moins que, pourvu que, sans que -> Je viendrai à moins qu’il ne fasse trop froid.

Προσέξτε τα παρόμοια που παίρνουν οριστική: après que, parce que, pendant que, depuis que. Και τα avant que / à moins que συχνά φέρουν ένα προαιρετικό ne explétif (ένα υφολογικό ne που δεν είναι άρνηση): avant qu’il ne parte.

Τύποι και δομές

Οικογένειες σημάτων με μια ματιά:

Σύνδεσμοι — ποια έγκλιση απαιτούν:

Τα τρία ανώμαλα ρήματα που συναντάτε πιο συχνά σε αυτές τις προτάσεις:

Παραδείγματα

Συχνά λάθη

• Il faut que tu fais attention -> Il faut que tu fasses attention — το il faut que απαιτεί πάντα υποτακτική.
• Je pense qu’il soit malade -> Je pense qu’il est malade — το καταφατικό penser/croire παίρνει οριστική (πλευρά της βεβαιότητας).
• Je veux que je parte -> Je veux partir — ένα υποκείμενο, άρα χρησιμοποιήστε το απαρέμφατο, όχι que + υποτακτική.
• Après qu’il soit arrivé -> Après qu’il est arrivé — το après que παίρνει οριστική, σε αντίθεση με το avant que.
• J’espère que tu viennes -> J’espère que tu viens/viendras — το espérer εκφράζει προσδοκία, όχι αμφιβολία -> οριστική.
• Bien qu’il est tard -> Bien qu’il soit tard — το bien que (παραχώρηση) απαιτεί πάντα υποτακτική.

Συμβουλές

• Ρωτήστε τον εαυτό σας: η κύρια πρόταση δηλώνει ένα γεγονός (οριστική) ή το χρωματίζει με επιθυμία / συναίσθημα / αμφιβολία (υποτακτική);
• Ίδιο υποκείμενο και στα δύο μέρη; Προτιμήστε το απαρέμφατο: Je suis content de te voir, όχι que je te voie.
• Μάθετε τους συνδέσμους ως σταθερά ζεύγη: avant que = υποτακτική αλλά après que = οριστική· pour que = υποτακτική αλλά parce que = οριστική.
• Το ne explétif μετά από avant que, à moins que, de peur que είναι προαιρετικό και δεν κάνει την πρόταση αρνητική.
• Το Espérer είναι η παγίδα: μοιάζει συναισθηματικό αλλά παίρνει την οριστική.
• Όταν δεν είστε σίγουροι, δοκιμάστε με que je sois / que j’aie / que je fasse — αν αυτή η πρόταση ακούγεται σωστή μετά το σήμα σας, τότε πρόκειται για σήμα υποτακτικής.