Με λίγα λόγια

Η υποθετική έγκλιση ενεστώτα (conditionnel présent) είναι ο γαλλικός τρόπος να πούμε «θα έκανα». Σχηματίζεται με το θέμα του futur simple + τις καταλήξεις του imparfait — ένα θέμα, ένα σύνολο καταλήξεων, και ισχύει για κάθε ρήμα.

Ο κανόνας

Ξέρετε ήδη και τα δύο κομμάτια αυτής της έγκλισης, οπότε πρόκειται κυρίως για συναρμολόγηση.

• Το θέμα είναι ακριβώς το θέμα του futur simple (βλ. Μάθημα 25): το απαρέμφατο, που καταλήγει πάντα σε -r. Για τα ρήματα σε -re, αφαιρείται το τελικό e (prendre -> prendr-).
• Οι καταλήξεις είναι οι καταλήξεις του imparfait (βλ. Μάθημα 22): -ais, -ais, -ait, -ions, -iez, -aient.

Άρα: parler -> je parlerais, finir -> je finirais, prendre -> je prendrais. Το χαρακτηριστικό σημάδι είναι το -r- στο τέλος του θέματος, ακολουθούμενο από κατάληξη του imparfait, το οποίο ξεχωρίζει επίσης τον μέλλοντα/την υποθετική έγκλιση από έναν απλό imparfait (je parlais έναντι je parlerais).

Τα ανώμαλα θέματα είναι τα ίδια με του futur simple — αν ξέρετε τον μέλλοντα, ξέρετε και την υποθετική έγκλιση:

• être -> ser-, avoir -> aur-, aller -> ir-, faire -> fer-
• pouvoir -> pourr-, vouloir -> voudr-, devoir -> devr-, savoir -> saur-
• venir -> viendr-, voir -> verr-, falloir -> il faudr-, envoyer -> enverr-

Ευγένεια και άμβλυνση

Αυτή είναι η καθημερινή χρήση, προσιτή στο επίπεδο A2: η υποθετική έγκλιση απαλύνει ένα αίτημα, μια ευχή ή μια συμβουλή, ώστε να ακούγεται ευγενικό και όχι απότομο.

• Ευχές / αιτήματα: Je voudrais un café. (Θα ήθελα έναν καφέ) είναι πολύ πιο απαλό από το Je veux un café.
• Ευγενικά αιτήματα: Pourriez-vous m’aider ? / Est-ce que tu pourrais fermer la porte ?
• Συμβουλές / προτάσεις: Tu devrais te reposer. (Θα έπρεπε να ξεκουραστείτε) Vous devriez appeler un médecin.
• Προσεκτικές δηλώσεις / εξ ακοής πληροφορίες: Il serait malade. (Λέγεται πως είναι άρρωστος) Ce serait une bonne idée.

Τα τρία ρήματα vouloir, pouvoir και devoir στην υποθετική έγκλιση αποτελούν τον πρακτικό πυρήνα — μάθετε τα je voudrais, pourriez-vous, tu devrais απέξω, ως έτοιμες φράσεις.

Υπόθεση: si τύπου 2 (μη πραγματικό ενεστώτα)

Η υποθετική έγκλιση είναι η κύρια πρόταση μιας μη πραγματικής / υποθετικής πρότασης για το παρόν ή το μέλλον. Το μοτίβο είναι σταθερό:

Si + imparfait, conditionnel présent.

• Si j’avais le temps, je voyagerais plus. (Αν είχα χρόνο, θα ταξίδευα περισσότερο)
• Si nous gagnions au loto, nous achèterions une maison.
• Qu’est-ce que tu ferais si tu étais riche ?

Βασικός κανόνας: η δευτερεύουσα πρόταση με si παίρνει τον imparfait, ποτέ την υποθετική έγκλιση. Η σειρά μπορεί να αντιστραφεί (Je voyagerais plus si j’avais le temps.) χωρίς αλλαγή στους χρόνους. Συγκρίνετε με τις πραγματικές υποθέσεις τύπου 1 — si + présent, futur (Si j’ai le temps, je voyagerai) — που εξετάζονται στο Μάθημα 36.

Τύποι και δομές

Ομαλά ρήματα — ένα θέμα (το πλήρες απαρέμφατο, όπου η κατάληξη -re χάνει το e) συν τις καταλήξεις του imparfait:

Συνηθισμένα ανώμαλα θέματα (ίδια με του futur simple):

Παραδείγματα

Συχνά λάθη

• Je voudrais… si j’aurais le temps -> si j’avais le temps — η δευτερεύουσα πρόταση με si παίρνει τον imparfait, ποτέ την υποθετική έγκλιση.
• Je parlais français (που σημαίνει «θα μιλούσα») -> je parlerais français — μην παραλείπετε το -r-· αυτό ξεχωρίζει την υποθετική έγκλιση από τον imparfait.
• Je veux un café (σε έναν σερβιτόρο) -> Je voudrais un café — ο ενεστώτας ακούγεται απότομος· η υποθετική έγκλιση είναι ο ευγενικός τύπος.
• Nous acheterions -> nous achèterions — τα ρήματα με αλλαγή θέματος διατηρούν τη γραφή τους με achèter- σε όλον τον futur και την υποθετική έγκλιση.
• Tu dois te reposer (ως ήπια συμβουλή) -> Tu devrais te reposer — το «θα έπρεπε» αποδίδεται με το devoir στην υποθετική έγκλιση, όχι στον ενεστώτα.
• Vous prenderiez -> vous prendriez — το prendre χάνει μόνο το τελικό e: το θέμα είναι prendr-, όχι prender-.

Συμβουλές

• Ένας τύπος καλύπτει τα πάντα: θέμα του futur + καταλήξεις του imparfait. Αν μπορείτε να σχηματίσετε τον futur simple, η υποθετική έγκλιση έρχεται δωρεάν.
• Κάθε τύπος της υποθετικής έγκλισης έχει ένα -r- πριν από την κατάληξη — ακούστε το r και θα ξέρετε ότι πρόκειται για μέλλοντα ή υποθετική έγκλιση, όχι για imparfait.
• Μάθετε απέξω τρεις φράσεις ευγένειας ως έτοιμα σύνολα: je voudrais, pourriez-vous, tu devrais.
• Για τις υποθέσεις, απαγγείλετε το σχήμα: si + imparfait -> conditionnel. Οι δύο χρόνοι πηγαίνουν πάντα μαζί.
• Οι καταλήξεις nous/vous είναι -ions / -iez, με ένα i αμέσως μετά το r του θέματος (ferions, feriez) — μην ξεχνάτε αυτό το i.
• Τα il faudrait και ce serait είναι χρήσιμες πάγιες εκφράσεις για ήπιες προτάσεις («θα έπρεπε» / «θα ήταν»).