Ο παρατατικός

A2 L'imparfait 22 / 52

Με λίγα λόγια

Ο imparfait είναι παρελθοντικός χρόνος για περιγραφή, συνήθειες και συνεχιζόμενο φόντο. Για να τον σχηματίσετε, πάρτε τον τύπο του nous στον ενεστώτα, αφαιρέστε το -ons και προσθέστε ένα σύνολο καταλήξεων: -ais, -ais, -ait, -ions, -iez, -aient.

Ο κανόνας

Ο imparfait σάς λέει πώς ήταν τα πράγματα ή τι συνήθιζε να συμβαίνει, χωρίς να εστιάζει σε μία ολοκληρωμένη πράξη. Ενώ ο passé composé αναφέρει ολοκληρωμένες πράξεις (βλ. Μάθημα 20), ο imparfait στήνει τη σκηνή γύρω τους.

Σχηματισμός — θέμα του nous + καταλήξεις. Το θέμα είναι ομαλό σχεδόν για κάθε ρήμα:

  • Πάρτε τον τύπο του ενεστώτα για το nous: nous parlons, nous finissons, nous prenons.
  • Αφαιρέστε την κατάληξη -ons -> θέμα: parl-, finiss-, pren-.
  • Προσθέστε τις καταλήξεις του imparfait: -ais, -ais, -ait, -ions, -iez, -aient.

Αυτό λειτουργεί ακόμα και για ρήματα που είναι ανώμαλα στον ενεστώτα. Επειδή ξεκινάτε από το nous, οι ορθογραφικές ιδιαιτερότητες μεταφέρονται αυτόματα: nous mangeons -> je mangeais· nous commençons -> je commençais (το e και το ç διατηρούν τον απαλό ήχο πριν από -a).

Θέμα être -> ét-. Μόνο ένα ρήμα έχει ανώμαλο θέμα. Το Être δεν ακολουθεί τον κανόνα του nous (το nous sommes θα έδινε λάθος θέμα), οπότε χρησιμοποιεί το ét-: j’étais, tu étais, il était, nous étions, vous étiez, ils étaient. Όλες οι καταλήξεις είναι οι συνηθισμένες.

Χρήσεις. Επιλέξτε τον imparfait όταν εννοείτε ένα από τα εξής:

  • Περιγραφή στο παρελθόν (άνθρωποι, μέρη, καιρός, συναισθήματα): Il faisait beau et le ciel était bleu.
  • Συνήθεια / επαναλαμβανόμενη πράξη («συνήθιζα να», «θα»): Quand j’étais petit, je jouais au foot tous les jours.
  • Φόντο / σκηνικό γύρω από ένα άλλο γεγονός: Elle dormait quand le téléphone a sonné.
  • Συνεχιζόμενη πράξη χωρίς σαφή αρχή ή τέλος: Nous regardions un film.

Τυπικές ενδεικτικές λέξεις: souvent, toujours, tous les jours, d’habitude, chaque, pendant que, quand (για μια πράξη φόντου).

Τύποι και δομές

Οι καταλήξεις είναι ίδιες για κάθε ρήμα, ακόμα και για το être:

Πρόσωποκατάληξη
je-ais
tu-ais
il / elle / on-ait
nous-ions
vous-iez
ils / elles-aient

Ομαλά ρήματα με βάση το θέμα του nous:

Πρόσωποparler (parl-)finir (finiss-)prendre (pren-)
jeparlaisfinissaisprenais
tuparlaisfinissaisprenais
il/elle/onparlaitfinissaitprenait
nousparlionsfinissionsprenions
vousparliezfinissiezpreniez
ils/ellesparlaientfinissaientprenaient

être (ανώμαλο θέμα ét-), συν δύο ρήματα με ορθογραφική μεταβολή:

Πρόσωποêtre (ét-)manger (mange-)commencer (commenç-)
jeétaismangeaiscommençais
tuétaismangeaiscommençais
il/elle/onétaitmangeaitcommençait
nousétionsmangionscommencions
vousétiezmangiezcommenciez
ils/ellesétaientmangeaientcommençaient

Σημείωση: το -ge- και το -ç- εμφανίζονται μόνο πριν από καταλήξεις που αρχίζουν με a — οπότε τα nous mangions και nous commencions τα αφαιρούν.

Παραδείγματα

FrançaisΕλληνικά
Quand j’étais enfant, j’habitais à Lyon.Όταν ήμουν παιδί, ζούσα στη Λυών.
Il faisait froid et il neigeait.Έκανε κρύο και χιόνιζε.
Tous les matins, elle buvait un café.Κάθε πρωί συνήθιζε να πίνει έναν καφέ.
Nous regardions la télé quand tu es arrivé.Βλέπαμε τηλεόραση όταν φτάσατε.
Les enfants jouaient dans le jardin.Τα παιδιά έπαιζαν στον κήπο.
Avant, ils prenaient toujours le train.Παλιά, έπαιρναν πάντα το τρένο.
Je voulais te parler.Ήθελα να σου μιλήσω.
Vous étiez très gentils avec nous.Ήσασταν πολύ ευγενικοί μαζί μας.

Συχνά λάθη

  • je étais -> j’étais — κάντε έκθλιψη στο je πριν από φωνήεν.
  • je finais -> je finissais — το θέμα προέρχεται από το nous finissons, οπότε κρατήστε το -iss-.
  • nous mangeions -> nous mangions — αφαιρέστε το επιπλέον e πριν από καταλήξεις που αρχίζουν με i.
  • il etait -> il était — το être χρησιμοποιεί το θέμα ét-, και χρειάζεται τον τόνο του.
  • j’ai joué au foot tous les jours (για μια παιδική συνήθεια) -> je jouais au foot tous les jours — μια επαναλαμβανόμενη συνήθεια στο παρελθόν είναι imparfait, όχι passé composé.
  • ils parlait -> ils parlaient — η κατάληξη του ils/elles είναι -aient, όχι -ait.

Συμβουλές

  • Ένα θέμα, ένα σύνολο καταλήξεων, μία εξαίρεση (être): ο imparfait είναι ο πιο ομαλός γαλλικός παρελθοντικός χρόνος.
  • Αν μπορείτε να πείτε στα αγγλικά «was/were …-ing» ή «used to», τα γαλλικά σχεδόν πάντα θέλουν τον imparfait.
  • Οι καταλήξεις je/tu/il και ils ακούγονται ίδιες προφορικά (-ais/-ait/-aient όλες σαν «eh») — η διαφορά είναι μόνο στη γραφή.
  • Χτίστε το θέμα από το nous, ποτέ από το απαρέμφατο: αυτό είναι που σας σώζει στα faire -> faisais, écrire -> écrivais, boire -> buvais.
  • Προσέξτε τους τύπους nous/vous των ρημάτων σε -ier και -yer: διπλασιάζουν σε -iions/-iiez ή προσθέτουν -yi- (nous étudiions, vous payiez).
  • Περιγραφή και σκηνικό = imparfait· το μοναδικό γεγονός που το διακόπτει = passé composé. Το Μάθημα 32 εξασκεί την αντίθεση.