Με λίγα λόγια

Οι τονισμένες αντωνυμίες — moi, toi, lui, elle, nous, vous, eux, elles — αναφέρονται σε πρόσωπα αλλά στέκονται χωριστά από το ρήμα. Τις χρησιμοποιείτε μετά από προθέσεις (avec moi), για έμφαση, και μετά το c’est (c’est moi).

Ο κανόνας

Οι προσωπικές αντωνυμίες υποκειμένου (je, tu, il…) κολλάνε στο ρήμα και δεν μπορούν να σταθούν μόνες τους. Όταν χρειάζεστε μια αντωνυμία που δεν είναι το υποκείμενο κολλημένο σε ρήμα — μετά από πρόθεση, μόνη της, ή για έμφαση — τα γαλλικά χρησιμοποιούν έναν ξεχωριστό τονισμένο τύπο. Τα αγγλικά χρησιμοποιούν συνήθως μία λέξη («me», «him») για όλες αυτές τις περιπτώσεις.

Κάθε προσωπική αντωνυμία υποκειμένου έχει έναν αντίστοιχο τονισμένο τύπο:

• je -> moi
• tu -> toi
• il -> lui
• elle -> elle
• nous -> nous
• vous -> vous
• ils -> eux
• elles -> elles

Σημειώστε ότι τα elle, nous, vous, elles μοιάζουν με τους τύπους υποκειμένου τους· μόνο τα moi, toi, lui, eux είναι νέες μορφές.

Μετά από προθέσεις

Μια αντωνυμία μετά από πρόθεση είναι πάντα ο τονισμένος τύπος — ποτέ ο τύπος υποκειμένου.

• chez + πρόσωπο: chez moi (στο σπίτι μου), chez eux (στο σπίτι τους)
• avec / sans: avec lui (μαζί του), sans toi (χωρίς εσένα)
• pour: C’est un cadeau pour elle. (ένα δώρο για εκείνη)
• de: Il parle de nous. (μιλάει για εμάς)
• à (με ορισμένα ρήματα όπως τα penser à, tenir à): Je pense à toi. (Σε σκέφτομαι)

Έμφαση και c’est

Οι τονισμένες αντωνυμίες φωτίζουν ένα πρόσωπο. Τα γαλλικά δεν μπορούν να τονίσουν μια προσωπική αντωνυμία υποκειμένου μόνο με τη φωνή, οπότε προσθέτουν μια τονισμένη αντωνυμία:

• Διπλασιασμός του υποκειμένου: Moi, je préfère le thé. (Εγώ προτιμώ το τσάι.)
• Μετά το c’est / ce sont: C’est moi. (Εγώ είμαι.) C’est lui qui a payé. (Αυτός είναι που πλήρωσε.) Χρησιμοποιήστε το ce sont με το eux / elles: Ce sont eux.
• Μόνη της ως απάντηση: Qui veut du café? - Moi! (Ποιος θέλει καφέ; — Εγώ!)
• Σε συγκρίσεις: Il est plus grand que moi. (Είναι ψηλότερος από εμένα.)
• Με το -même για «ο ίδιος»: Je le fais moi-même. (Το κάνω μόνος μου.)
• Σε σύνθετα υποκείμενα: Toi et moi, nous partons. (Εσύ κι εγώ φεύγουμε.)

Τύποι και δομές

Ενισχυμένοι τύποι «ο ίδιος» (-même(s)):

Παραδείγματα

Συχνά λάθη

• avec je -> avec moi — μετά από πρόθεση πρέπει να χρησιμοποιήσετε τον τονισμένο τύπο, ποτέ τον τύπο υποκειμένου.
• chez il -> chez lui — το il δεν μπορεί ποτέ να ακολουθήσει πρόθεση· ο τονισμένος τύπος του il είναι το lui.
• C’est je -> C’est moi — μετά το c’est χρησιμοποιήστε την τονισμένη αντωνυμία.
• C’est eux -> Ce sont eux — στα προσεγμένα γαλλικά, ο πληθυντικός eux / elles παίρνει το ce sont.
• pour ils -> pour eux — ο τονισμένος τύπος του ils είναι το eux, όχι το ils ή το leurs.
• plus grand que je -> plus grand que moi — μετά το que σε μια σύγκριση, χρησιμοποιήστε τον τονισμένο τύπο.

Συμβουλές

• Μόνο τέσσερις τύποι είναι πραγματικά νέοι: moi, toi, lui, eux. Οι υπόλοιποι (elle, nous, vous, elles) αντιγράφουν τον τύπο υποκειμένου.
• Ρωτήστε τον εαυτό σας: η αντωνυμία είναι κολλημένη σε ρήμα ως υποκείμενό του; Αν όχι (πρόθεση, μόνη της, μετά το c’est, σε σύγκριση), χρησιμοποιήστε τον τονισμένο τύπο.
• Το lui είναι ο τονισμένος τύπος για το αυτός/εκείνον· το θηλυκό «εκείνη» παραμένει elle.
• Το eux είναι το αρσενικό/μεικτό «αυτοί»· το elles είναι το αμιγώς θηλυκό «αυτές».
• Για να πείτε «ο ίδιος, η ίδια…», προσθέστε το -même(s) στην τονισμένη αντωνυμία: lui-même, eux-mêmes.
• Μην μπερδεύετε το τονισμένο lui (μετά από προθέσεις) με το αντικείμενο lui «σε αυτόν/αυτήν» (Μάθημα 23) — ίδια γραφή, διαφορετικός ρόλος.