Με λίγα λόγια

Με τα ρήματα γνώμης και διανοητικής δραστηριότητας, το όριο είναι βεβαιότητα ή αμφιβολία: μια διαβεβαίωση παίρνει την οριστική, ενώ η αμφιβολία, η άρνηση ή η απλή πιθανότητα παίρνει την υποτακτική. Άρα Creo que tiene razón, αλλά No creo que tenga razón.

Ο κανόνας

Όταν παρουσιάζετε το περιεχόμενο της πρότασης με que ως πραγματικό / γνωστό, χρησιμοποιήστε την οριστική. Όταν το αμφισβητείτε, το αρνείστε ή απλώς το θεωρείτε πιθανό, χρησιμοποιήστε την υποτακτική. Η λέξη no συχνά αλλάζει την έγκλιση.

Βήμα 1 — Ρήματα γνώμης (creer, pensar, parecer, suponer, imaginar):

• Καταφατικό -> οριστική (το διαβεβαιώνετε): Creo que tiene razón. Me parece que está bien.
• Αρνητικό -> υποτακτική (αποφεύγετε τη διαβεβαίωση): No creo que tenga razón. No me parece que esté bien.

Βήμα 2 — Αμφιβολία, άρνηση, άρνηση ενός γεγονότος -> πάντα υποτακτική: dudar que, no estar seguro de que, negar que, no es verdad / cierto que:

Dudo que venga. — Αμφιβάλλω αν θα έρθει. > No es cierto que estén casados. — Δεν είναι αλήθεια ότι είναι παντρεμένοι.

Βήμα 3 — Πιθανότητα -> υποτακτική: es posible que, es probable que, puede (ser) que, es imposible que:

Es posible que llueva. — Μπορεί να βρέξει. > Puede que no lo sepan. — Μπορεί να μην το ξέρουν.

Βήμα 4 — Βεβαιότητα -> οριστική: es verdad que, es evidente que, está claro que, es seguro que, estoy seguro de que, no hay duda de que:

Es evidente que estás cansado. — Είναι προφανές ότι είσαι κουρασμένος. > Está claro que no quiere. — Είναι σαφές ότι δεν θέλει.

Βήμα 5 — quizá(s), tal vez, probablemente, posiblemente επιτρέπουν και τις δύο εγκλίσεις: η υποτακτική τονίζει την αμφιβολία, η οριστική τονίζει την πιθανότητα (Quizás venga έναντι Quizás viene). Όμως το a lo mejor είναι πάντα οριστική (A lo mejor viene).

Ερωτήσεις. Μια άμεση ερώτηση με ¿Crees que…? συνήθως κρατά την οριστική (¿Crees que vendrá?), γιατί ρωτάτε για ένα γεγονός.

Παρελθοντικό γεγονός. Η έγκλιση επιλέγεται με τον ίδιο τρόπο· αλλάζει μόνο ο χρόνος. Εκεί όπου μια διαβεβαίωση παίρνει τον παρακείμενο (Creo que ha llegado), ένα σήμα υποτακτικής παίρνει haya + μετοχή: No creo que haya llegado, Es posible que se haya perdido (Μάθημα 47).

Τύποι και δομές

Το no αλλάζει την έγκλιση:

Παραδείγματα

Συχνά λάθη

• No creo que tiene razón -> No creo que tenga razón — η άρνηση του creer αναιρεί τη διαβεβαίωση, οπότε η πρόταση παίρνει υποτακτική.
• Creo que tenga razón -> Creo que tiene razón — το καταφατικό creer διαβεβαιώνει ένα γεγονός· χρησιμοποιήστε την οριστική.
• Es posible que viene -> Es posible que venga — η πιθανότητα (es posible/probable, puede que) παίρνει πάντα υποτακτική.
• Es verdad que venga -> Es verdad que viene — η βεβαιότητα (es verdad/evidente/claro) είναι διαβεβαίωση· χρησιμοποιήστε την οριστική.
• Dudo que tiene razón -> Dudo que tenga razón — τα dudar και negar αμφισβητούν ή αρνούνται, οπότε ζητούν υποτακτική.
• No es verdad que viene -> No es verdad que venga — η άρνηση μιας έκφρασης βεβαιότητας (no es verdad / no es evidente que) την αλλάζει σε υποτακτική.

Συμβουλές

• Ο κανόνας σε μία γραμμή: διαβεβαιώστε το -> οριστική· αμφισβητήστε το, αρνηθείτε το ή απλώς αφήστε το ανοιχτό ως πιθανό -> υποτακτική.
• Προσέξτε το no: αλλάζει την έγκλιση. Το Creo que (οριστ.) γίνεται No creo que (υποτ.)· το Es verdad que γίνεται No es verdad que· και η άρνηση μιας αμφιβολίας ή μιας άρνησης το γυρίζει πίσω (No dudo que / No niego que + οριστική).
• Η πιθανότητα λογίζεται ως αμφιβολία: τα es posible/probable que και puede que δεν παίρνουν ποτέ την οριστική, ακόμα κι εκεί που τα αγγλικά «it’s probable that he is…» δίνουν την αίσθηση βεβαιότητας.
• Τα quizá(s) / tal vez / probablemente σας αφήνουν να επιλέξετε (υποτακτική = λιγότερο σίγουρος)· το a lo mejor όμως είναι πάντα οριστική.
• Οι εκφράσεις βεβαιότητας (es evidente, está claro, es seguro) είναι διαβεβαιώσεις -> οριστική· αν τις αρνηθείτε, περνούν στην υποτακτική.