Με λίγα λόγια

Ένας μεικτός υποθετικός λόγος συνδυάζει δύο διαφορετικές χρονικές στιγμές: η δευτερεύουσα πρόταση με if (η υπόθεση) και η κύρια πρόταση (το αποτέλεσμα) αναφέρονται σε διαφορετική στιγμή η καθεμία. Παίρνετε το αντίστοιχο μισό από τον δεύτερο και τον τρίτο υποθετικό λόγο και τα συνδυάζετε — η μία πρόταση αφορά το παρελθόν, η άλλη το τώρα.

Ο κανόνας

Οι «καθαροί» υποθετικοί λόγοι κρατούν και τις δύο προτάσεις στο ίδιο χρονικό πλαίσιο:

• Ο τρίτος υποθετικός λόγος = υπόθεση στο παρελθόν -> αποτέλεσμα στο παρελθόν (ένα φανταστικό παρελθόν): If I had studied, I would have passed.
• Ο δεύτερος υποθετικός λόγος = υπόθεση στο παρόν/μη πραγματική -> αποτέλεσμα στο παρόν: If I knew the answer, I would tell you.

Ο μεικτός υποθετικός λόγος συνδυάζει τα δύο αυτά όταν η αιτία και το αποτέλεσμα συμβαίνουν σε διαφορετικές στιγμές. Υπάρχουν δύο συνηθισμένοι τύποι.

Τύπος Α — Υπόθεση στο παρελθόν -> Αποτέλεσμα στο παρόν. Κάτι (μη) πραγματικό στο παρελθόν διαμορφώνει ακόμα την κατάσταση τώρα.

If I had taken that job, I would be richer now. (Δεν την πήρα, γι’ αυτό δεν είμαι πιο πλούσιος/α σήμερα.)

Τύπος Β — Υπόθεση στο παρόν/γενική -> Αποτέλεσμα στο παρελθόν. Ένα μόνιμο δεδομένο ή μια γενική αλήθεια για τώρα εξηγεί ένα φανταστικό αποτέλεσμα στο παρελθόν.

If I weren’t so shy, I would have spoken to her at the party. (Είμαι ντροπαλός/ή — γι’ αυτό έμεινα σιωπηλός/ή τότε.)

Το κόλπο είναι πάντα το ίδιο: αποφασίστε ποια πρόταση είναι στο παρελθόν και ποια στο παρόν, και μετά επιλέξτε τον τύπο που ταιριάζει στην καθεμία.

Τύποι και δομές

Μπορείτε να αντικαταστήσετε το would με could (ικανότητα/δυνατότητα) ή might (αβεβαιότητα), και η σειρά των προτάσεων είναι ελεύθερη — απλώς προσθέστε κόμμα όταν προηγείται η δευτερεύουσα πρόταση με if:

• I would be fluent now if I had kept practising. (χωρίς κόμμα, πρώτα το αποτέλεσμα)
• If I had kept practising, I would be fluent now. (με κόμμα, πρώτα το if)

Αντικαταστήστε το if με even if όταν η υπόθεση δεν θα άλλαζε τίποτα — το αποτέλεσμα ισχύει παρ’ όλα αυτά, συχνά με still: Even if I had apologised, she would still be angry with me.

Με το be σε δευτερεύουσα πρόταση Τύπου Β στο παρόν, τα επίσημα Αγγλικά προτιμούν το were για όλα τα πρόσωπα: If he were more careful, he wouldn’t have lost it.

Το could επιτρέπεται και στη δευτερεύουσα πρόταση με if του Τύπου Β — είναι ο Past Simple του can, όχι τύπος του would: If I could drive, I would have taken you to the station.

Παραδείγματα

Συχνά λάθη

• If I had taken that job, I would have been richer now. -> …I would be richer now. — το αποτέλεσμα είναι στο παρόν (τώρα), άρα χρησιμοποιείται would + βασικός τύπος, όχι would have.
• If I am not so shy, I would have spoken to her. -> If I weren’t so shy… — μια υπόθεση στο παρόν/γενική παίρνει τον Past Simple (επίσημα were), όχι τον ενεστώτα.
• If I would have known, I would be upset. -> If I had known… — ποτέ μη βάζετε would στη δευτερεύουσα πρόταση με if.
• If she had been taller, she would have been a model now. -> …she would be a model now. — ο συνδυασμός παρελθόντος if με παρόν now χρειάζεται would be, όχι would have been.
• If he weren’t lazy, he would finish it yesterday. -> …he would have finished it yesterday. — ένα αποτέλεσμα στο παρελθόν χρειάζεται would have + παρελθοντική μετοχή.

Συμβουλές

• Ψάξτε για χρονικούς δείκτες: λέξεις όπως now, today, currently στο αποτέλεσμα δείχνουν αποτέλεσμα στο παρόν (Τύπος Α)· οι yesterday, last week, at the party δείχνουν αποτέλεσμα στο παρελθόν (Τύπος Β).
• Χτίστε τον από τους δύο υποθετικούς λόγους που ήδη ξέρετε: πάρτε το μισό με if του τρίτου υποθετικού λόγου και το μισό του αποτελέσματος του δεύτερου (Τύπος Α), ή αντίστροφα (Τύπος Β).
• Αποφασίστε πρώτα τον χρόνο κάθε πρότασης, και μετά επιλέξτε τον τύπο — μην αφήνετε τα δύο μισά να «συμφωνούν» μεταξύ τους από συνήθεια.
• Would have + been = κατάσταση στο παρελθόν· would be = κατάσταση στο παρόν. Επιλέξτε ρωτώντας «πότε ισχύει το αποτέλεσμα — τότε ή τώρα;»