副词
A2 Przysłówek 27 / 52
概要
副词(波兰语叫 przysłówek)描述一件事发生的方式、地点、时间或程度:mówię wolno(我说得慢),tutaj(在这里),dzisiaj(今天),bardzo(很)。和形容词不同,副词从不变形——没有性、数、格的变化,所以只要记住这个词,用的时候永远就是这一个形式。很多方式副词直接由你已经学过的形容词构成,一条简单的规则就能把你一半的形容词词汇变成副词。
规则
副词回答 jak?(怎么样?)、gdzie?(在哪里?)、kiedy?(什么时候?)或 jak bardzo?(多少/多么?)。它通常修饰动词(pracuje szybko——他工作很快),形容词(bardzo dobry——很好),或另一个副词(bardzo szybko——很快)。因为副词不变格,不管周围是什么词,它的形式都一样。
由形容词构成副词
大多数方式副词都来自性质形容词(第 11 课)。去掉形容词的阳性词尾-y / -i,加上两个副词词尾中的一个:
- -o——最常见的:szybki -> szybko(快),wolny -> wolno(慢),ciepły -> ciepło(暖),daleki -> daleko(远)。
- -e——前面常常带一个软化或硬化的辅音:dobry -> dobrze(好),ładny -> ładnie(好看地),ciekawy -> ciekawie(有趣地)。
某个形容词具体用哪个词尾,基本上是由这个词本身固定的,需要逐个记住,但 -o 是安全的默认选择,也远比另一个常见。
-e 前的辅音变化
-e 词尾会使词干末尾的辅音软化或硬化,正如你在名词前置格里见过的那种音变一样(第 16 课;完整的系统在第 44 课讲解):
- r -> rz: dobry -> dobrze, mądry -> mądrze, szczery -> szczerze.
- n -> ń(拼作 ni):ładny -> ładnie、piękny -> pięknie、smaczny -> smacznie。
- w -> wi: ciekawy -> ciekawie, prawdziwy -> prawdziwie.
非派生副词
很多常用副词不是由形容词构成的,只能直接记住。它们按意思分成几类:地点(tu、tam、tutaj、wszędzie、nigdzie)、时间(teraz、dziś、jutro、wczoraj、zawsze、często、nigdy、już、jeszcze)和程度/数量(bardzo、trochę、dużo、mało、zupełnie、prawie)。
作谓语的副词(无人称句)
-o类副词还可以在描述状态或感受的无主句里充当整个谓语。这里没有 to jest,也没有性的区分——只有副词本身(可以加上一个表示“感受者”的与格):
- Jest zimno.——天冷。
- Zimno mi.——我觉得冷。(字面意思是“冷对我”)
- Miło mi.——很高兴认识你/我很高兴。
- Trudno powiedzieć.——很难说。
这个结构会在第 49 课(无人称句)完整讲解。
形式与结构
形容词 -> 副词:-o 型(默认)
| 形容词(阳性) | 中文 | 副词 | 中文 |
|---|---|---|---|
| szybki | 快的 | szybko | 快 |
| wolny | 慢的 | wolno | 慢 |
| łatwy | 容易的 | łatwo | 容易地 |
| trudny | 困难的 | trudno | 费力地 |
| ciepły | 暖和的 | ciepło | 暖和地 |
| zimny | 冷的 | zimno | 冷冷地 |
| głośny | 大声的 | głośno | 大声地 |
| cichy | 安静的 | cicho | 安静地 |
| wysoki | 高的 | wysoko | 高的 |
| daleki | 远 | daleko | 远 |
| bliski | 近的 | blisko | 近的 |
| tani | 便宜 | tanio | 便宜地 |
| drogi | 昂贵的 | drogo | 昂贵地 |
形容词 -> 副词:-e 型(带软化)
| 形容词(阳性) | 中文 | 副词 | 中文 | 变化 |
|---|---|---|---|---|
| dobry | 好 | dobrze | 好 | r -> rz |
| mądry | 明智的 | mądrze | 明智地 | r -> rz |
| ładny | 好看的 | ładnie | 好看地 | n -> ni |
| piękny | 美丽的 | pięknie | 美丽地 | n -> ni |
| ciekawy | 有趣 | ciekawie | 有趣地 | w -> wi |
| serdeczny | 亲切的 | serdecznie | 亲切地 | n -> ni |
四对需要记住的常用词
只有 źle 是真正不规则的(z和ł都发生了变化)。dobrze 遵循上面的 -e 规则,而 dużo / mało 是规则的 -o 形式,意思从表示大小转移到了表示数量。
| 形容词 | 中文 | 副词 | 中文 |
|---|---|---|---|
| dobry | 好 | dobrze | 好 |
| zły | 坏 | źle | 差 |
| duży | 大 | dużo | 多/很多 |
| mały | 小 | mało | 少/很少 |
常见非派生副词(按意思分类)
| 类型 | 副词 |
|---|---|
| 地点(gdzie?) | tu, tutaj, tam, wszędzie, nigdzie, blisko, daleko |
| 时间(kiedy?) | teraz, dziś/dzisiaj, jutro, wczoraj, zawsze, często, rzadko, nigdy, już, jeszcze |
| 程度(jak bardzo?) | bardzo, trochę, dużo, mało, zupełnie, całkiem, prawie |
例句
| Polski | 中文 |
|---|---|
| Ania mówi po polsku bardzo dobrze. | 安尼亚波兰语说得很好。 |
| Proszę mówić wolno, nie rozumiem. | 请说慢一点,我听不懂。 |
| Dzieci bawią się głośno w ogrodzie. | 孩子们在花园里大声地玩耍。 |
| To zadanie było łatwo zrobić. | 这个任务做起来很容易。 |
| Dzisiaj jest zimno, a wczoraj było ciepło. | 今天很冷,昨天却很暖和。 |
| On zawsze pracuje szybko i dokładnie. | 他工作总是又快又准。 |
| Tutaj jest za drogo, chodźmy gdzie indziej. | 这里太贵了,我们去别的地方吧。 |
| Miło mi cię poznać. | 很高兴认识你。 |
| Ona śpiewa pięknie. | 她唱歌唱得很美。 |
| Trudno powiedzieć, kto ma rację. | 很难说谁是对的。 |
常见错误
- Ona mówi dobra. -> Ona mówi dobrze.——动词需要副词(dobrze),而不是形容词 dobra。
- On jest dobrze student. -> On jest dobrym studentem.——修饰名词需要一个变了格的形容词,而不是副词 dobrze。
- Jest zimna.(意思是“外面很冷”) -> Jest zimno.——描述无人称状态要用中性副词 -o,而不是阴性形容词。
- dobrze -> dobrzy 表示“好” -> 保留 dobrze;dobrzy 是阳性人称复数形容词,是完全不同的词。
- ładny mówi -> mówi ładnie——先把副词(ładnie)构成正确形式,再和动词连用。
- bardzo dużo dobrze -> bardzo dobrze——修饰另一个副词要用 bardzo(很),而不是 dużo(很多)。
学习提示
- 问 jak?(怎么样?):如果答案描述的是一个动作,就需要副词(mówi jak? - dobrze);如果描述的是一个事物,就需要形容词(jaki? - dobry)。
- 拿不准的时候默认用 -o:szybko、wolno、ciepło、tanio——这个词尾更常见,用在日常性质词上很少出错。
- 把这对最重要的词一起记住:dobrze / źle(好/坏)——它们出现得非常频繁。
- 副词从不变形,所以不存在和什么“一致”的问题——一个形式适用于所有句子。
- -o 类副词还可以单独一个词构成描述天气或感受的句子:Ciepło. Zimno. Miło. Smutno. 加上与格就能指出具体的人:Zimno mi.
- 不要把 dużo/mało(数量:多/少)和 bardzo(很)这样的程度副词混淆——bardzo 修饰性质,dużo 计算数量。