Czasownik + przyimek + bezokolicznik
A2 Le verbe + préposition + infinitif 27 / 52
W skrócie
Gdy po jednym czasowniku następuje drugi w bezokoliczniku, francuski często wstawia między nimi przyimek łączący — zwykle à albo de. Trudność polega na tym, że wybór jest ustalony przez pierwszy czasownik, a nie przez logikę, więc każdy czasownik trzeba nauczyć się razem z jego przyimkiem (albo bez żadnego).
Zasada
Drugi czasownik niemal zawsze zostaje w bezokoliczniku. Zmienia się tylko małe słówko przed nim. Są trzy schematy, a angielski nie daje żadnej wskazówki, którego użyć — uczysz się ich czasownik po czasowniku.
- Czasownik + à + bezokolicznik: Je commence à comprendre.
- Czasownik + de + bezokolicznik: J’ai décidé de partir.
- Czasownik + (nic) + bezokolicznik: Je veux partir.
Przyimek należy do pierwszego czasownika i nigdy nie zmienia się wraz z czasem ani podmiotem: je commence à…, nous avons commencé à…, ils commenceront à…. Angielskie „to” (jak w „I want to go”) nie jest tłumaczone przez à ani de — francuski przyimek wybiera wyłącznie francuski czasownik.
Czasowniki, które biorą à
Te czasowniki potrzebują à przed bezokolicznikiem. Wiele z nich dotyczy zaczynania, uczenia się, odnoszenia sukcesu albo dążenia do czegoś.
- commencer à — zaczynać: Il commence à pleuvoir.
- réussir à — udać się coś zrobić: Elle a réussi à ouvrir la porte.
- apprendre à — uczyć się (czegoś robić): J’apprends à conduire.
- Też częste: continuer à, arriver à (udać się coś zrobić), aider à, hésiter à, se mettre à (zaczynać): Nous continuons à travailler.
Czasowniki, które biorą de
Te czasowniki potrzebują de przed bezokolicznikiem. Wiele z nich dotyczy kończenia, decydowania, próbowania albo zapominania.
- finir de — kończyć (robić coś): J’ai fini de manger.
- décider de — postanowić: Ils ont décidé de rester.
- essayer de — próbować: J’essaie de comprendre.
- oublier de — zapomnieć: Tu as oublié de fermer la fenêtre.
- Też częste: accepter de, refuser de, arrêter de (przestać), choisir de, rêver de: Elle a refusé de répondre.
Czasowniki z bezokolicznikiem bez przyimka
Niektóre czasowniki łączą się bezpośrednio z bezokolicznikiem — bez à, bez de. Ta grupa obejmuje czasowniki modalne, czasowniki życzenia oraz czasowniki percepcji i ruchu.
- aimer — lubić: J’aime voyager.
- vouloir — chcieć: Je veux partir maintenant.
- pouvoir (móc), devoir (musieć), savoir (umieć): Elle sait nager.
- aller (czas przyszły bliski), venir, préférer, espérer, détester: Nous allons manger.
Zwróć uwagę na kontrast: finir de (kończyć coś robić) bierze de, a aimer nie bierze nic — J’aime chanter wobec J’ai fini de chanter. Nie decyduje o tym znaczenie zdania; decyduje czasownik.
Formy i schematy
Przyimek jest stały niezależnie od podmiotu i czasu. Odmienia się tylko pierwszy czasownik:
| Osoba | commencer à parler | décider de partir | vouloir (ø) partir |
|---|---|---|---|
| je / j’ | commence à parler | décide de partir | veux partir |
| tu | commences à parler | décides de partir | veux partir |
| il / elle | commence à parler | décide de partir | veut partir |
| nous | commençons à parler | décidons de partir | voulons partir |
| vous | commencez à parler | décidez de partir | voulez partir |
| ils / elles | commencent à parler | décident de partir | veulent partir |
Szybkie zestawienie według grup:
| Przyimek | Częste czasowniki |
|---|---|
| à | commencer, réussir, apprendre, continuer, arriver, aider, hésiter, se mettre |
| de | finir, décider, essayer, oublier, accepter, refuser, arrêter, choisir, rêver |
| (brak) | aimer, vouloir, pouvoir, devoir, savoir, aller, venir, préférer, espérer, détester |
Elizja: de staje się d’ przed samogłoską lub h niemym — J’ai décidé d’attendre. Przyimek à nigdy nie podlega elizji.
Przykłady
| Français | Polski |
|---|---|
| Il commence à faire froid. | Zaczyna robić się zimno. |
| Nous avons réussi à finir le projet. | Udało nam się skończyć projekt. |
| Ma fille apprend à lire. | Moja córka uczy się czytać. |
| J’ai fini de ranger la cuisine. | Skończyłem sprzątać kuchnię. |
| Ils ont décidé de déménager. | Postanowili się przeprowadzić. |
| Elle essaie de rester calme. | Próbuje zachować spokój. |
| N’oublie pas d’appeler ta mère. | Nie zapomnij zadzwonić do mamy. |
| J’aime voyager et je veux partir demain. | Lubię podróżować i chcę wyjechać jutro. |
Typowe błędy
- Je veux à partir -> Je veux partir — vouloir bierze bezokolicznik bez przyimka.
- J’ai fini à manger -> J’ai fini de manger — finir bierze de, nie à.
- Il commence de pleuvoir -> Il commence à pleuvoir — commencer bierze à, nie de.
- J’ai décidé de attendre -> J’ai décidé d’attendre — de ulega elizji do d’ przed samogłoską.
- J’apprends de conduire -> J’apprends à conduire — apprendre bierze à.
- J’aime à chanter -> J’aime chanter — aimer łączy się bezpośrednio z bezokolicznikiem.
Wskazówki
- Ucz się każdego nowego czasownika razem z jego przyimkiem: nie samo commencer, lecz commencer à.
- Ogólna wskazówka dla à: czasowniki zaczynania, uczenia się i odnoszenia sukcesu (commencer, apprendre, réussir, se mettre).
- Ogólna wskazówka dla de: czasowniki kończenia, decydowania, próbowania i przestawania (finir, décider, essayer, arrêter, oublier).
- Czasowniki modalne i czasowniki życzenia nie biorą nic: pouvoir, vouloir, devoir, savoir, aimer, aller.
- Przyimek nigdy się nie zmienia — ani wraz z czasem, ani z podmiotem: je commence à…, ils ont commencé à….
- Uważaj na elizję: de + samogłoska = d’ (d’attendre, d’oublier), ale à zostaje w całości.