W skrócie

Czas przeszły niedokonany (pretérito imperfecto) to przeszłość typu „zwykłem robić / robiłem”: opisuje nawyki, trwające w tle czynności oraz jacy byli ludzie i jakie były rzeczy. Jest wyjątkowo regularny — nieregularne są tylko trzy czasowniki.

Zasada

Czas przeszły niedokonany buduje scenerię w przeszłości. Podczas gdy czas przeszły prosty (lekcja 24) relacjonuje pojedyncze, zakończone zdarzenie — co się wydarzyło — czas przeszły niedokonany opisuje, co działo się w tle, co zwykło się dziać, albo jakie coś było, bez skupiania się na tym, kiedy się zaczęło lub skończyło.

Użyj czasu przeszłego niedokonanego dla:

• Nawyków / powtarzających się czynności — angielskie „used to”, „would (always)”: De niño jugaba al fútbol.
• Trwającego w tle działania — czynności w toku, często „was/were …-ing”: Llovía y la gente corría.
• Opisów w przeszłości — ludzi, miejsc, rzeczy, stanów psychicznych i emocjonalnych: La casa era grande.
• Wieku, godziny, pogody, dat w przeszłości: Eran las tres. Tenía veinte años. Hacía frío.

Krok 1 — Znajdź temat. Weź bezokolicznik i odetnij -ar / -er / -ir.

Krok 2 — Dodaj końcówki. Jest jeden zestaw dla czasowników na -ar i jeden wspólny zestaw dla -er i -ir. Każda końcówka na -ar ma b (-aba-), a akcent dodaje tylko nosotros (-ábamos); każda końcówka na -er/-ir ma akcentowane í. W czasie przeszłym niedokonanym nie ma wymiany samogłoski w temacie.

Formy i schematy

Regularny czas przeszły niedokonany — trzy czasowniki obok siebie:

Formy yo oraz él/ella/usted są zawsze identyczne — dodaj zaimek lub kontekst, jeśli nie jest jasne, o kogo chodzi.

Jedyne trzy nieregularne czasowniki w całym tym czasie:

Forma przeszła od hay („był, była / były”) to había — od haber, nieodmienna w liczbie pojedynczej i mnogiej: Había un problema. Había muchos coches.

Przykłady

Typowe błędy

• De niño jugué al fútbol -> De niño jugaba al fútbol — powtarzający się nawyk z przeszłości („zwykłem”) wymaga czasu przeszłego niedokonanego, nie prostego.
• La casa fue vieja -> La casa era vieja — opisując, jakie coś było, używa się czasu przeszłego niedokonanego (era), a nie prostego (fue).
• Nosotros ibamos a la escuela -> íbamos — ir jest nieregularny (iba, íbamos), a forma nosotros wymaga akcentu pisanego.
• Habían muchas personas -> Había muchas personas — bezosobowa forma przeszła „był, była, było, były” to zawsze forma pojedyncza había.
• Yo vía la tele -> veía — ver zachowuje temat e: ve- + -ía = veía, nigdy „vía”.
• comiamos -> comíamos — każda forma czasu przeszłego niedokonanego na -er/-ir ma akcentowane í.

Wskazówki

• Dwie grupy końcówek: -ar -> -aba…; -er i -ir mają wspólne -ía…. Ucz się ich razem.
• Tylko trzy nieregularne — ser (era), ir (iba), ver (veía). Wszystko inne jest w 100% regularne: bez wymiany samogłoski w temacie, bez wyjątków.
• Słowa-sygnały, które lubią czas przeszły niedokonany: siempre, todos los días, mientras, cuando era…, de niño, antes, normalmente, cada.
• Angielskie „used to” i nawykowe „would” niemal zawsze odpowiadają czasowi przeszłemu niedokonanemu; „było + przymiotnik / miejsce / godzina / pogoda” to też czas przeszły niedokonany.
• Formy nosotros zawsze mają akcent pisany: hablábamos, comíamos, íbamos, éramos.