W skrócie

Wiele częstych czasowników zachowuje regularne końcówki z lekcji 5, ale zmienia swój temat — albo samogłoskę w temacie (quiero, puedo), albo tylko formę yo (tengo, conozco). Kilka czasowników jest nieregularnych w całości.

Zasada

Grupa 1 — czasowniki-„buty” z wymianą samogłoski w temacie. Akcentowana samogłoska tematu zmienia się we wszystkich formach oprócz nosotros i vosotros (tam akcent przesuwa się na końcówkę, więc temat zostaje bez zmian). Jeśli zakreślisz linią cztery zmienione formy, wygląda to jak but.

• e -> ie: querer, pensar, empezar, entender, preferir. quiero, quieres, quiere, queremos, queréis, quieren.
• o -> ue: poder, volver, dormir, contar, encontrar. puedo, puedes, puede, podemos, podéis, pueden.
• e -> i (tylko czasowniki na -ir): pedir, servir, repetir. pido, pides, pide, pedimos, pedís, piden.
• u -> ue (tylko jugar): juego, juegas, juega, jugamos, jugáis, juegan. Gra lub sport wymaga a: juego al tenis, jugamos a las cartas — ale miejsce wymaga en (los niños juegan en el patio), a mecz albo runda jest zwykłym dopełnieniem, bez żadnego przyimka: jugamos la final.

Grupa 2 — nieregularna tylko forma yo. Te czasowniki są regularne wszędzie oprócz formy yo:

• -go: hacer -> hago, poner -> pongo, salir -> salgo, traer -> traigo. Niektóre mają też wymianę samogłoski w temacie: tener -> tengo (tienes…), venir -> vengo (vienes…), decir -> digo (dices…).
• -zco (czasowniki na -cer/-cir po samogłosce): conocer -> conozco, conducir -> conduzco, parecer -> parezco, traducir -> traduzco.
• Osobliwe przypadki: saber -> sé, dar -> doy, ver -> veo, caber -> quepo.

Grupa 3 — całkowicie nieregularne. Naucz się ich jako całych zestawów: ser (soy, eres…), estar (estoy, estás…), ir (voy, vas, va, vamos, vais, van), haber (he, has, ha… / hay), oír (oigo, oyes, oye, oímos, oís, oyen).

saber czy conocer

Oba znaczą „wiedzieć/znać”, i oba mają nieregularną formę yo:

• saber = wiedzieć fakty/informacje, albo umieć coś zrobić (saber + bezokolicznik). Sé la respuesta. Sé nadar.
• conocer = być zaznajomionym z osobą, miejscem albo rzeczą. Conozco a María. Conozco Madrid.

To a przed osobą to nie „do” — hiszpański w ten sposób oznacza osobowe dopełnienie bliższe (lekcja 21); miejsce albo rzecz nie dostają żadnego przyimka.

Formy i schematy

Trzy główne wzorce „buta”:

Nieregularna forma yo (regularna dla każdej innej osoby):

Przykłady

Typowe błędy

• nosotros puedemos -> podemos — nosotros i vosotros zachowują zwykły temat; zmiana zachodzi tylko wewnątrz „buta”.
• yo conozo -> conozco — te czasowniki mają w formie yo końcówkę -zco, a nie -zo.
• yo sabo -> sé — saber ma nieregularną formę yo: sé (z akcentem).
• yo teno -> tengo — tener dodaje -go w formie yo.
• conozco la respuesta -> sé la respuesta — fakty i informacje wyrażamy przez saber, a nie conocer.
• sé a tu hermano -> conozco a tu hermano — zaznajomienie z osobą wyrażamy przez conocer.

Wskazówki

• Wyobraź sobie but: cztery zmienione formy otaczają dwie niezmienione (nosotros, vosotros).
• Słowniki oznaczają tę zmianę jako poder (ue) albo pedir (i) — zaufaj temu oznaczeniu.
• Jeśli forma yo kończy się na -go albo -zco, pozostałe pięć osób jest zwykle regularnych.
• saber = fakt albo umiejętność (sé la fecha, sé conducir); conocer = poznałeś to lub tam byłeś (conozco a Ana, conozco Roma).
• Temat na -zco/-go w formie yo wraca później w trybie rozkazującym i w trybie łączącym (lekcja 38), więc warto nauczyć się go teraz na pamięć.