受動態

B1 Lijdende vorm (passief) 42 / 48

要点

受動態は、動作の対象を文法上の主語にします。オランダ語には2種類あります。動作の進行を表す動作受動(worden を使う:De brief wordt geschreven-手紙が書かれているところだ)と、結果を表す状態受動(zijn を使う:De brief is geschreven-手紙は書かれている/書かれた)です。動作主は、示す場合は door の後に置き、過去分詞は文末に置きます。

規則

1. 能動態と受動態。 能動態では動作主が主語になります。受動態では動作が及ぶ対象が主語になり、動作主は省略可能になります。

  • 能動態:De student schrijft de brief. (学生が手紙を書く。)
  • 受動態:De brief wordt(door de student)geschreven. (手紙が(学生によって)書かれる。)

2. 動作受動:worden+過去分詞。 進行中または繰り返される動作には worden を使います。worden を活用させ、分詞は文末に置いたままにします。

人称worden(現在形)
ikword
jij / uwordt
hij / zij / hetwordt
wij / jullie / zijworden

過去形:werd(単数)/werden(複数):De brief werd geschreven.

3. 状態受動(結果を表す受動):zijn+過去分詞。 進行中の動作ではなく、完了した結果を表すときは zijn を使います。

  • De deur wordt gesloten.=ドアが閉められているところだ(動作)。
  • De deur is gesloten.=ドアは(今)閉まっている(状態・結果)。

4. 完了形の受動態。 動作受動の完了形も zijn を使い、分詞の geworden は省かれます。したがって is geschreven は、「書かれた(完了した動作)」と「書かれている(状態)」の両方を表します。

時制/法助動詞能動態受動態
現在形De student schrijft de brief.De brief wordt geschreven.
過去形De student schreef de brief.De brief werd geschreven.
現在完了形De student heeft de brief geschreven.De brief is geschreven.
過去完了形De student had de brief geschreven.De brief was geschreven.
未来形De student zal de brief schrijven.De brief zal geschreven worden.
法助動詞De student moet de brief schrijven.De brief moet geschreven worden.

5. door を使う動作主。 動作主は bij や van ではなく door で導きます:De brief wordt door de student geschreven. 道具や手段には met を使います:De brief wordt met de hand geschreven.

6. 主語のない er を使う受動文。 直接目的語を取らない動詞(自動詞、dansen、lachen、werken のような)は通常の受動態を作れませんが、er を使えば非人称の受動文を作れます。これは主語を立てずに、動作を一般的に述べるものです。

  • Er wordt gedanst. (ダンスが行われている。)
  • Er werd veel gelachen. (たくさん笑いが起こった。)

7. 能動態の代わりとしての men。 受動態の代わりに、men(「人は」「みんなは」の意味)や、くだけた言い方の je を使って能動態のまま表すこともできます:Men spreekt hier Nederlands.=Hier wordt Nederlands gesproken.

語形と文型

文型:主語+worden/zijn の活用形+(door+動作主)+…+過去分詞

構成要素選択
進行中の動作/繰り返される動作worden (word, wordt, worden / werd, werden)
結果または完了した動作zijn (ben, bent, is, zijn / was, waren)
義務/可能性/許可moeten、kunnen、mogen+分詞+worden
動作主door+人/もの
手段/道具met+もの
目的語なし(自動詞)er wordt/er werd+分詞

分詞の確認(‘t kofschip の規則):規則動詞(弱変化動詞)は、語幹の末尾が無声音(t、k、f、s、ch、p)のときは -t を、それ以外は -d を付けます:maken -> gemaakt、dansen -> gedanst、bellen -> gebeld、bouwen -> gebouwd。非分離前つづりには ge- を付けません:betalen -> betaald。不規則動詞(強変化動詞)は -en で終わります:schrijven -> geschreven、lezen -> gelezen。

例文

Nederlands日本語
Het huis wordt dit jaar verkocht.今年、家が売られているところだ。
De ramen werden gisteren gewassen.昨日、窓が洗われた。
De brief is door de directeur ondertekend.手紙は責任者によって署名された。
Toen we aankwamen, was het eten al opgegeten.私たちが到着したときには、食べ物はもう食べられていた。
Het rapport zal volgende week gepubliceerd worden.報告書は来週発表される。
De rekening wordt met een creditcard betaald.代金はクレジットカードで支払われる。
Er wordt in de keuken gerookt.台所ではたばこが吸われている。
Men zegt dat het morgen gaat regenen.みんなが明日雨が降ると言っている。

よくある間違い

  • De brief is door de student geschreven geworden -> … is geschreven:完了形の受動態では geworden を省きます。
  • Het boek is gelezen door iedereen(今まさに行われている動作の意味)-> Het boek wordt gelezen:進行中の動作には worden を、結果には zijn だけを使います。
  • De brief wordt bij/van de student geschreven -> … door de student:動作主には必ず door を使います。
  • Er danst(目的語がなく、能動の非人称文)-> Er wordt gedanst:自動詞には、動詞だけでなく worden を使う er の受動文が必要です。
  • Het huis wordt verkoopt -> Het huis wordt verkocht:worden/zijn の後には定形動詞ではなく 過去分詞 を使います。
  • De brief wordt geschreven door de student morgen -> De brief wordt morgen door de student geschreven:分詞は文末に置かなければなりません。

ヒント

  • 確認テスト:door iemand(「誰かによって」の意味)を付け加えても意味が通るなら、その文は受動態です。
  • worden=映画(動きが流れていく)、zijn=写真(止まった結果)。Wordt geschilderd=描かれているところ、is geschilderd=(すでに)描かれている。
  • 直接目的語を取る動詞だけが「本当の」受動態を作れます。それ以外の動詞には er wordt… を使いましょう。
  • 受動態が思いつかないときは? men を使えば、同じ内容を能動態のまま言えます:Men opent de winkel om 9 uur=De winkel wordt om 9 uur geopend.
  • 従属節では動詞が文末にまとまります:…dat de brief vandaag geschreven wordt、法助動詞があるときは …dat de brief vandaag geschreven moet worden(レッスン47を参照)。