Numerali cardinali

A1 Hoofdtelwoorden 8 / 48

In breve

I numerali cardinali indicano quanti. Il neerlandese mette l’unità prima della decina (eenentwintig = «uno e venti»), scrive i numeri sotto il 1000 come un’unica parola e usa una virgola per i decimali. Servono per dire l’ora, le date, i prezzi, l’età e i numeri di telefono.

La regola

Impara a memoria 0-20, poi le decine. Da 21 in su, costruisci i numeri come unità + en + decina: eenentwintig, vijfenveertig, negenennegentig. Aggiungi una dieresi (¨) quando due vocali si scontrerebbero: twee + en -> tweeën-, drie + en -> drieën-. Sopra il 100 impili le parti: honderd, tweehonderd, honderdvijfentwintig. I numeri sotto il 1000 si scrivono come un’unica parola. I decimali usano la komma, non un punto: 3,5 = drie komma vijf. La parola één (uno) prende l’accento solo per evitare confusione con een (un/una).

Forme e strutture

0-20

#	NL	#	NL	#	NL
0	nul	7	zeven	14	veertien
1	één	8	acht	15	vijftien
2	twee	9	negen	16	zestien
3	drie	10	tien	17	zeventien
4	vier	11	elf	18	achttien
5	vijf	12	twaalf	19	negentien
6	zes	13	dertien	20	twintig

Le decine / De tientallen

#	NL	#	NL
10	tien	60	zestig
20	twintig	70	zeventig
30	dertig	80	tachtig
40	veertig	90	negentig
50	vijftig	100	honderd

Unità prima della decina / Eenheid voor tiental (schema: unità + en + decina)

#	NL	#	NL
21	eenentwintig	45	vijfenveertig
22	tweeëntwintig	76	zesenzeventig
23	drieëntwintig	88	achtentachtig
24	vierentwintig	99	negenennegentig

Centinaia, migliaia e oltre / Honderden en duizenden

#	NL
100	honderd
234	tweehonderdvierendertig
1.000	duizend
2.026	tweeduizend zesentwintig
1.000.000	een miljoen
1.000.000.000	een miljard
3,14	drie komma veertien
0,5	nul komma vijf (= een half)
1,5	één komma vijf (= anderhalf)

Dire l’ora / De klok (chiave: half drie = 2:30, mezza verso le tre)

Klok	Nederlands	Traduzione
2:00	het is twee uur	le due
2:15	kwart over twee	le due e un quarto
2:20	tien voor half drie	le due e venti (lett. dieci prima delle due e mezza)
2:30	half drie	le due e mezza
2:35	vijf over half drie	le tre meno venticinque
2:45	kwart voor drie	le tre meno un quarto
2:50	tien voor drie	le tre meno dieci

Esempi

Nederlands	Italiano
Ik heb drieëntwintig boeken.	Ho ventitré libri.
Er wonen tweehonderdvijftig mensen in het dorp.	Nel villaggio vivono duecentocinquanta persone.
Het is half drie, tijd voor koffie.	Sono le due e mezza, ora del caffè.
Ik ben vandaag jarig en word negentig. Nee hoor, negen.	Oggi è il mio compleanno e compio novanta anni. No — nove.
Dat kost drie euro vijftig.	Costa tre euro e cinquanta.
Mijn nummer is nul zes - twaalf vierendertig zesenvijftig achtenzeventig.	Il mio numero è 06-12 34 56 78.
Hij is geboren op vier mei negentienhonderdnegenennegentig.	È nato il 4 maggio 1999.
De temperatuur is eenentwintig komma vijf graden.	La temperatura è di ventuno virgola cinque gradi.

Errori frequenti

twintig-een -> eenentwintig — l’unità viene prima della decina, unita da en.
tachentig -> tachtig — 80 è semplicemente tachtig (senza -en- in più); inoltre tachtig suona come «tach-» e non «acht-».
half drie = 3:30 -> half drie = 2:30 — half X significa «mezz’ora verso X», quindi è X meno 30.
3.14 / drie punt veertien -> 3,14 / drie komma veertien — il neerlandese usa la virgola per i decimali (e un punto/spazio per le migliaia).
twee euros / tien jaren oud -> twee euro / tien jaar oud — euro e jaar restano al singolare dopo un numero nei prezzi e nell’età.

Consigli

Memorizza 0-12 più le decine come blocchi fissi; tutto il resto è solo unità + en + decina incastrati insieme.
Trucco della dieresi: aggiungi ¨ solo quando una vocale incontra un’altra vocale — tweeëntwintig, drieënveertig; vierentwintig non ne ha bisogno.
Per l’ora, ancorati a half drie = 2:30. Poi conta intorno a essa: tien voor half drie (2:20) e tien over half drie (2:40).
Per dire i prezzi in fretta: ometti euro in mezzo — drie vijftig (€3,50), één negenennegentig (€1,99).