Voz pasiva

B2 Strona bierna 48 / 52

En resumen

La voz pasiva convierte en sujeto a lo que recibe la acción: se forma con un verbo auxiliar — być (“ser/estar”) o zostać (“llegar a ser / volverse”) — más un participio pasivo (imiesłów przymiotnikowy bierny). El participio funciona como un adjetivo y concuerda con el sujeto en género, número y masculino-personalidad. El auxiliar elegido determina el significado: zostać nombra un único suceso completado, mientras que być describe un proceso o un estado resultante. Quien hace la acción, cuando se menciona, va precedido de la preposición przez + acusativo.

La regla

En una oración activa el sujeto realiza la acción: Autor napisał list (El autor escribió la carta). En la pasiva el complemento se convierte en sujeto y quien hace la acción pasa al final tras przez: List został napisany przez autora (La carta fue escrita por el autor).

Solo los verbos transitivos (verbos que llevan complemento directo en acusativo) forman una pasiva.

El participio pasivo (imiesłów bierny)

El participio pasivo se forma a partir de la raíz del verbo con uno de tres sufijos, y después toma las terminaciones de adjetivo. El sufijo elegido depende del verbo:

  • -ny / -any — la mayoría de los verbos en -ać y muchos en -eć: pisać -> pisany, czytać -> czytany, widzieć -> widziany, dać -> dany, zbudować -> zbudowany.
  • -ony — verbos en -ić / -yć y en -ść / -źć, normalmente con una suavización de la consonante: robić -> robiony, kupić -> kupiony, prosić -> proszony (ś -> sz), nosić -> noszony, płacić -> płacony (ć -> c), przynieść -> przyniesiony, znaleźć -> znaleziony.
  • -ty — verbos en -ąć / -nąć, verbos monosílabos cortos en -ć, y verbos en -uć / -rzeć: zamknąć -> zamknięty, wziąć -> wzięty, myć -> myty, zabić -> zabity, pić -> pity. Algunos son irregulares: otworzyć -> otwarty.

być frente a zostać — la elección de aspecto

Este es el núcleo de la pasiva polaca.

  • zostać + participio perfectivo = un suceso dinámico único y completado (“quedó hecho”). Drzwi zostały otwarte. (La puerta fue abierta — ocurrió.) zostać es perfectivo, así que no tiene presente — solo pasado (został) y futuro (zostanie).
  • być + participio imperfectivo = un proceso en curso o repetido. List jest pisany. (La carta está siendo escrita.) Ulice są sprzątane co rano. (Las calles se limpian todas las mañanas.)
  • być + participio perfectivo = el estado resultante (“está en el estado de”). Drzwi są otwarte. (La puerta está abierta — un estado, no el suceso de abrirla.)

Compara los dos directamente:

  • Sklep został zamknięty o ósmej. = el hecho de cerrar ocurrió a las ocho. (zostać, suceso)
  • Sklep jest zamknięty. = la tienda está (ahora) cerrada. (być, estado)

El agente: przez + acusativo

Quien hace la acción se introduce con przez, que rige acusativo: dom został zbudowany przez robotników (la casa fue construida por los obreros — robotników en acusativo). El agente a menudo se omite simplemente cuando se desconoce o no importa: Samochód został skradziony. (El coche fue robado.)

Concordancia del participio

Como el participio es adjetival, concuerda con el sujeto en género y número, y en plural se divide en formas masculino-personales y no masculino-personales — con la suavización típica de las terminaciones masculino-personales: -ny -> -ni, -ty -> -ci, -ony -> -eni.

  • Student został zaproszony. (El estudiante fue invitado — masc. sing.)
  • Studentka została zaproszona. (fem. sing.)
  • Studenci zostali zaproszeni. (pl. masculino-personal — fíjate en zaproszeni.)
  • Studentki zostały zaproszone. (pl. no masculino-personal)

Formas y estructuras

Formación del participio (tres tipos de sufijo):

InfinitivoTipoParticipio (m. sing.)Traducción
napisać-nynapisanyescrito
przeczytać-nyprzeczytanyleído
zrobić-onyzrobionyhecho
kupić-onykupionycomprado
zaprosić-onyzaproszony (ś -> sz)invitado
zamknąć-tyzamkniętycerrado
wziąć-tywziętytomado
otworzyć-ty (irreg.)otwartyabierto

Concordancia del participio (verbo zaprosić -> zaproszony):

SujetoFormaTraducción
on (masc. sing.)zaproszonyinvitado
ona (fem. sing.)zaproszonainvitado
ono (neut. sing.)zaproszoneinvitado
oni (pl. masculino-personal)zaproszeniinvitado
one (pl. no masculino-personal)zaproszoneinvitado

La pasiva en los distintos tiempos (sujeto list = la carta, masc. inanimado):

Auxiliar / significadoTiempoForma pasivaTraducción
zostać (suceso)pasadolist został napisanyla carta fue escrita
zostać (suceso)futurolist zostanie napisanyla carta será escrita
być (proceso)presentelist jest pisanyla carta está siendo escrita
być (proceso)pasadolist był pisanyla carta estaba siendo escrita
być (proceso)futurolist będzie pisanyla carta será escrita
być (estado)presentelist jest napisanyla carta está (ya) escrita
być (estado)pasadolist był napisanyla carta estaba (ya) escrita

Conjugación de zostać (no tiene presente — aspecto perfectivo):

Persona / sujetoPasadoFuturo
on / listzostałzostanie
onazostałazostanie
onozostałozostanie
oni (masculino-personal)zostalizostaną
one (no masculino-personal)zostałyzostaną

Ejemplos

PolskiEspañol
Ten most został zbudowany w XIX wieku.Este puente fue construido en el siglo XIX.
Powieść została napisana przez słynnego autora.La novela fue escrita por un autor famoso.
Okna są myte co tydzień.Las ventanas se lavan cada semana.
Decyzja zostanie podjęta jutro.La decisión se tomará mañana.
Złodzieje zostali aresztowani przez policję.Los ladrones fueron detenidos por la policía.
Drzwi są zamknięte, nie możemy wejść.La puerta está cerrada, no podemos entrar.
Listy były wysyłane codziennie.Las cartas se enviaban todos los días.
Ten obraz jest znany na całym świecie.Este cuadro es conocido en todo el mundo.
Studentki zostały zaproszone na konferencję.Las estudiantes fueron invitadas a la conferencia.
Samochód został skradziony wczoraj w nocy.El coche fue robado anoche.

Errores frecuentes

  • List został napisana -> List został napisany — el participio debe concordar con list (masc.), no quedarse en femenino.
  • Studenci zostali zaproszone -> Studenci zostali zaproszeni — un sujeto plural masculino-personal necesita la terminación masculino-personal -eni.
  • Dom został zbudowany przez robotnicy -> przez robotników — przez rige acusativo, así que se usa robotników, no el nominativo.
  • Drzwi zostały otwarte teraz (como estado) -> Drzwi są otwarte — un estado presente usa być; zostać nombra el suceso y no tiene presente.
  • List jest napisany con el sentido de “está siendo escrita” -> List jest pisany — el proceso necesita el participio imperfectivo pisany; napisany da la lectura de estado terminado.
  • Książka była pisana przez autora para un acto completado y único -> Książka została napisana przez autora — un suceso único y completado lleva zostać + participio perfectivo.

Consejos

  • Pregúntate ¿suceso o estado? Suceso que ocurrió una vez -> zostać; proceso en curso o condición resultante -> być.
  • El tiempo verbal reside en el auxiliar: ¿es jest / był / będzie o został / zostanie? El participio solo aporta la concordancia.
  • Haz concordar el participio con el sujeto exactamente como harías con un adjetivo (lección 11) — fíjate en el plural masculino-personal: aresztowani, pobici, zaproszeni.
  • Recuerda que zostać es perfectivo, así que nunca puede ser presente. Para “se está haciendo” ahora mismo, usa być + participio imperfectivo.
  • El agente tras przez es siempre acusativo, aunque el sujeto parezca pedir instrumental — el instrumental es para być + sustantivo (lección 10), no para el agente de la pasiva.
  • El polaco, como muchas lenguas, a menudo prefiere la pasiva impersonal con się o la forma en -no / -to cuando el agente es genérico (lección 49): Zbudowano most en vez de una pasiva participial completa.