In short

Greek turns a verb into an adjective of resultant state with the ending -μένος, -μένη, -μένο: κουράζω “tire” gives κουρασμένος “tired”, γράφω “write” gives γραμμένος “written”. The form is built on the passive perfective stem, so the consonant before the ending usually changes (γράφ- → γραμ-, κλείν- → κλεισ-). Once formed it behaves like any ordinary adjective in -ος, -η, -ο: it declines through all four cases, agrees with its noun, compares with πιο, and keeps its stress permanently on -μέ-.

The meaning is the crucial part. Η μετοχή σε -μένος describes how something IS now, not what happened to it. Είμαι κουρασμένος is “I am in a tired state”; the event that produced it is Κουράστηκα. Το γράμμα είναι γραμμένο looks at the letter and reports its condition; Έχω γράψει το γράμμα looks at me and reports my act.

The rule

1. Formation. Take the verb stem that the passive perfective is built on (γράφ-τηκε, κουράσ-τηκε) and add -μένος, -μένη, -μένο. In practice the change is predictable from the last consonant of the present stem:

• labial (π, β, φ, πτ, φτ) → -μμένος with double μ: γράφω → γραμμένος, κόβω → κομμένος, κρύβω → κρυμμένος;
• velar (κ, γ, χ, χν, γγ) → -γμένος: ανοίγω → ανοιγμένος, πλέκω → πλεγμένος;
• dental or sibilant (τ, δ, θ, ζ, σ) and many verbs in -νω → -σμένος: κουράζω → κουρασμένος, κλείνω → κλεισμένος, σβήνω → σβησμένος; other -νω verbs just drop the -ν-: δένω → δεμένος, ντύνω → ντυμένος;
• verbs in -ώνω, -εύω and the -ώ/-άω group add the ending to the vowel: πληρώνω → πληρωμένος, μαγειρεύω → μαγειρεμένος, αγαπώ → αγαπημένος.

A handful are irregular and are best learned whole: χάνω → χαμένος, τρώω → φαγωμένος, πλένω → πλυμένος, λέω → ειπωμένος, δίνω → δοσμένος.

2. Declension and stress. The participle is an adjective of the class -ος, -η, -ο, so it takes the full set of endings in both numbers. Its one peculiarity is that the stress never moves: it sits on -μέ- in every single cell. Ordinary nouns and adjectives shift under the three-syllable rule (ο άνθρωπος → του ανθρώπου), but κουρασμένος → του κουρασμένου, των κουρασμένων keeps -μέ- untouched, because the stress already stands on the penultimate syllable.

3. Agreement. It agrees in gender, number and case with the noun it describes, whether attributive or predicative: η κουρασμένη μητέρα, τα γραμμένα γράμματα, τους κουρασμένους εργάτες, οι πόρτες είναι κλεισμένες. It compares like any adjective, with πιο: πιο κουρασμένος, ο πιο κουρασμένος από όλους.

4. Contrast one - state against event. Είμαι κουρασμένος says nothing about when or how; it is a description available right now. Κουράστηκα reports the event that brought the state about. This is why a point in time sits badly with the participle: Το γράμμα γράφτηκε χθες (event, dated) but Το γράμμα είναι γραμμένο (state, undated).

5. Contrast two - participle against perfect. Έχω γράψει το γράμμα is a perfect with έχω: the subject is the writer, and the letter is its object. Το γράμμα είναι γραμμένο is a copula plus adjective: the subject is the letter, and there is no object at all. The participle can never take a direct object. A separate, very common pattern is έχω + object + participle, where the participle agrees with the object in the accusative and reports its condition: Έχω το τραπέζι στρωμένο “I have the table laid”, Έχω τις βαλίτσες ετοιμασμένες.

6. Contrast three - lexical -τός against -μένος. Many verbs also have an older adjective in -τός, -τή, -τό. That one names a permanent property or a kind of thing; -μένος names the result of somebody’s action. Το μαγαζί είναι κλειστό (that is its condition of business) against Το τραπέζι είναι κλεισμένο στο όνομά μου (somebody booked it). Likewise ανοιχτός “open” against ανοιγμένος “opened”, βραστός “boiled (a boiled dish)” against βρασμένος “having been boiled”, γραπτός “written, in writing (γραπτές εξετάσεις)” against γραμμένος “written down”.

Forms & patterns

Building the participle

Ενικός αριθμός (κουρασμένος, -η, -ο)

Πληθυντικός αριθμός

The two adjectives side by side

Examples

Common mistakes

• Είμαι τελειωμένος την εργασία -> Έχω τελειώσει την εργασία - the participle is an adjective and can never take a direct object; use the perfect with έχω instead.
• Είμαι φαγωμένος το φαγητό -> Έχω φάει το φαγητό - same rule: with an object you need έχω + verb, not είμαι + participle.
• Η πόρτα είναι κλεισμένος -> Η πόρτα είναι κλεισμένη - it agrees in gender with its noun like any -ος, -η, -ο adjective.
• Τα ρούχα είναι πλυμένο -> Τα ρούχα είναι πλυμένα - agreement covers number too; neuter plural takes -μένα.
• Έχω το τραπέζι στρωμένος -> Έχω το τραπέζι στρωμένο - in the έχω + object pattern the participle matches the object, not the subject.
• κούρασμενος, κουρασμενός -> κουρασμένος - the stress is fixed on -μέ- and never moves, in any cell of the paradigm.
• του κουρασμενού -> του κουρασμένου - no stress shift in the genitive, unlike ο άνθρωπος → του ανθρώπου.
• γραφμένος -> γραμμένος - build it on the passive perfective stem, not on the present active stem; the labial becomes μμ.
• κλεινμένος -> κλεισμένος - the -νω verbs take -σμένος, they do not keep -ν- before the ending.
• τρωμένος -> φαγωμένος - a few common verbs have a suppletive participle; learn them as vocabulary.
• Το γράμμα είναι γραμμένο χθες -> Το γράμμα γράφτηκε χθες - a state cannot be dated; a time adverb needs the event form.
• Το μαγαζί είναι κλεισμένο τις Κυριακές -> Το μαγαζί είναι κλειστό τις Κυριακές - a standing property takes the lexical adjective in -τός.
• κουρασμενότερος -> πιο κουρασμένος - participles compare with πιο only.

Tips

• Before you write -μένος, ask: am I describing a condition or reporting an event? Condition takes the participle, event takes the aorist or the perfect.
• A quick English test: if “is + -ed” can be replaced by “is in a …-ed state”, Greek wants -μένος. If it means “somebody did it”, Greek wants έχω + verb or the plain past.
• Learn the participle as a dictionary word alongside the verb, exactly as you learn a plural. Many have drifted into independent meanings: αγαπημένος “favourite”, χαμένος “lost, hopeless”, παντρεμένος “married”, περασμένος “past, last”.
• Memorise the -τός / -μένος pairs together: ανοιχτός - ανοιγμένος, κλειστός - κλεισμένος, βραστός - βρασμένος, γραπτός - γραμμένος. The short one is a label, the long one is a result.
• The έχω + object + participle pattern is everyday Greek for “I’ve got it done”: Έχω τα εισιτήρια κλεισμένα, Την πόρτα την έχω κλειδωμένη.
• Because the stress is locked on -μέ-, you never have to think about accent shift in this class - a rare holiday in Greek morphology.
• When a participle refuses to come to mind, paraphrase with έχω + verb. It is always grammatical, even if less idiomatic than the state reading.