Με λίγα λόγια

Στο επίπεδο C1 μετακινείστε ανάμεσα σε επίπεδα ύφους (λόγιο soutenu, ουδέτερο courant, καθομιλούμενο familier), τονίζετε πληροφορίες με mise en relief (c’est…qui/que), συμπυκνώνετε ρήματα σε ουσιαστικά (nominalisation), και αναγνωρίζετε τους λόγιους χρόνους (passé simple, passé antérieur, imparfait du subjonctif). Ο βασικός κανόνας: προσαρμόστε τη γραμματική και το λεξιλόγιό σας στην περίσταση, και γνωρίζετε τους γραπτούς-λόγιους τύπους ακόμα κι αν σπάνια τους παράγετε.

Ο κανόνας

Επίπεδα ύφους: soutenu / courant / familier

Τα γαλλικά κάνουν συνεχείς επιλογές ανάμεσα σε τρία επίπεδα. Η ίδια ιδέα αλλάζει λέξη, σύνταξη, ακόμα και χρόνο ανάλογα με το σε ποιον μιλάτε.

• Soutenu (επίσημο, λόγιο, τυπικό): πλήρης άρνηση, nous, ερωτήσεις με αναστροφή, ανεβασμένο λεξιλόγιο. Nous n’avons rien constaté.
• Courant (καθημερινό ουδέτερο, ασφαλής προεπιλογή): on ή nous, est-ce que, τυπικές λέξεις. On n’a rien vu.
• Familier (καθομιλούμενο, προφορικό, μεταξύ φίλων): παράλειψη του ne, on αντί για nous, ερωτήσεις με επιτονισμό, αργκό. On a rien vu.

Σήματα που σας ανεβάζουν ή σας κατεβάζουν στην κλίμακα:

Πρακτικός κανόνας: στον γραπτό λόγο και με αγνώστους, κρατήστε το ne, αποφύγετε την αργκό, και προτιμήστε το nous ή ένα ουδέτερο on. Μην ανακατεύετε ποτέ μια λέξη αργκό μέσα σε μια κατά τα άλλα επίσημη πρόταση.

Mise en relief: c’est…qui/que, ce qui…c’est

Τα γαλλικά έχουν σταθερή σειρά λέξεων, γι’ αυτό για να τονίσετε ένα στοιχείο, το πλαισιώνετε σε μια εμφατική κατασκευή αντί να το τονίσετε με τη φωνή σας.

• c’est + [υποκείμενο] + qui τονίζει το υποκείμενο: C’est Marie qui a tout organisé. (Η Μαρί είναι αυτή που τα οργάνωσε όλα.)
• c’est + [αντικείμενο/συμπλήρωμα] + que τονίζει οτιδήποτε άλλο: C’est à Paris que je l’ai rencontré. (Στο Παρίσι τον συνάντησα.)
• ce qui / ce que … c’est προτάσσει μια ολόκληρη ιδέα: Ce qui m’agace, c’est son retard. / Ce que je veux, c’est la paix.
• Με ένα τονισμένο υποκείμενο σε πληθυντικό, το ρήμα εξακολουθεί να συμφωνεί: Ce sont mes parents qui décident.

Το ρήμα μέσα στο qui συμφωνεί με το τονισμένο ουσιαστικό (μαζί με το πρόσωπό του): C’est moi qui suis responsable (όχι qui est).

Ονοματοποίηση

Η Nominalisation μετατρέπει ένα ρήμα ή ένα επίθετο σε ουσιαστικό. Κάνει μια πρόταση πιο πυκνή και πιο επίσημη, και αποτελεί τη ραχοκοκαλιά των τίτλων ειδήσεων, των αναφορών και της διοικητικής γαλλικής γλώσσας.

• Από ρήμα (συχνά με επίθημα): arriver -> l’arrivée, construire -> la construction, développer -> le développement, fermer -> la fermeture.
• Από επίθετο: lent -> la lenteur, libre -> la liberté, pauvre -> la pauvreté.
• Το ύφος τίτλων ειδήσεων αφαιρεί εντελώς το ρήμα: Le président est arrivé -> Arrivée du président. / Les prix ont augmenté -> Hausse des prix.

Το γένος του ουσιαστικού εξαρτάται από το επίθημα: τα -tion, -sion, -ure, -eur (αφηρημένο), -té, -ée είναι θηλυκά· τα -ment, -age, -isme είναι αρσενικά.

Λόγιοι χρόνοι (αναγνώριση, με ενεργητική χρήση του passé simple)

Αυτοί οι χρόνοι ζουν στη γραπτή αφήγηση και τον επίσημο πεζό λόγο· πρέπει να τους διαβάζετε με ευχέρεια και να παράγετε τον passé simple σε μια ιστορία.

• Passé simple (ενεργητική χρήση): ο αφηγηματικός παρελθοντικός χρόνος της λογοτεχνίας και της ιστορίας, που αντικαθιστά τον passé composé για ολοκληρωμένες πράξεις στο πρώτο πλάνο. Il entra, regarda autour de lui et sortit.
• Passé antérieur (αναγνώριση): avoir/être στον passé simple + μετοχή παρελθόντος· δηλώνει μια πράξη αμέσως πριν από μια άλλη σε ένα λογοτεχνικό κείμενο, μετά από quand, dès que, lorsque. Quand il eut fini, il partit.
• Imparfait du subjonctif (αναγνώριση): η υποτακτική που χρησιμοποιείται μετά από ένα κύριο ρήμα στο παρελθόν σε πολύ επίσημο πεζό λόγο· σήμερα έχει αντικατασταθεί από τον ενεστώτα της υποτακτικής. Il fallait qu’il partît. (σύγχρονο: qu’il parte).

Τύποι και δομές

Συμφωνία του ρήματος στην εμφατική κατασκευή μετά από c’est…qui:

Καταλήξεις του Passé simple (ενεργητική χρήση):

Passé antérieur και imparfait du subjonctif (αναγνώριση):

Συνηθισμένα επιθήματα ονοματοποίησης:

Παραδείγματα

Συχνά λάθη

• C’est moi qui a raison -> C’est moi qui ai raison — το ρήμα μετά το qui συμφωνεί με το moi (πρώτο πρόσωπο).
• C’est les voisins qui… -> Ce sont les voisins qui… — χρησιμοποιήστε το ce sont πριν από ουσιαστικό σε πληθυντικό σε προσεγμένο ύφος.
• Je sais pas, monsieur le directeur -> Je ne sais pas — κρατήστε το ne σε επίσημο ή γραπτό ύφος.
• l’augmentation de les prix -> l’augmentation des prix — οι ονοματοποιημένες φράσεις εξακολουθούν να κάνουν συναίρεση de + les -> des.
• Il entrait, regardait et sortait (ως αφήγηση στο πρώτο πλάνο) -> Il entra, regarda et sortit — οι ολοκληρωμένες αφηγηματικές πράξεις παίρνουν τον passé simple, όχι τον imparfait.
• Quand il a eu fini, il partit (ανάμειξη επιπέδων ύφους) -> Quand il eut fini, il partit — μείνετε στο λόγιο σύστημα: passé antérieur με passé simple.

Συμβουλές

• Διαλέξτε ένα επίπεδο ύφους και μείνετε σε αυτό· το πιο γρήγορο σημάδι ενός μαθητή είναι μια λέξη αργκό μέσα σε μια επίσημη πρόταση.
• Για να επιλέξετε qui ή que σε μια εμφατική κατασκευή: qui αν η τονισμένη λέξη είναι το υποκείμενο, que για οτιδήποτε άλλο.
• Κάντε ονοματοποίηση για να ακούγεστε επίσημοι και για να γράφετε τίτλους ειδήσεων· αποονοματοποιήστε (επιστροφή σε ρήμα) για να ακούγεστε φυσικοί στον προφορικό λόγο.
• Μάθετε τον passé simple κυρίως στο τρίτο πρόσωπο — εκεί τον χρησιμοποιεί περισσότερο η λογοτεχνία.
• Χρειάζεται μόνο να αναγνωρίζετε τον passé antérieur και τον imparfait du subjonctif· στη δική σας γραφή χρησιμοποιήστε αντ’ αυτού τον plus-que-parfait και τον ενεστώτα της υποτακτικής.
• Εντοπίστε τον imparfait du subjonctif από την περισπωμένη του και τις καταλήξεις -ât/-ît/-ût ή -ssent — και μετά διαβάστε τον σαν συνηθισμένη υποτακτική.