Με λίγα λόγια

Μια πρόταση cleft («διασπασμένη») παίρνει μία απλή ιδέα και τη σπάει σε δύο προτάσεις, ώστε να μπορείτε να φωτίσετε ένα μόνο κομμάτι πληροφορίας. Οι δύο κύριοι τύποι είναι τα it-clefts (It was Anna who called) και τα what-clefts (What I need is a holiday).

Ο κανόνας

Μια ουδέτερη πρόταση όπως Anna called δίνει σε κάθε λέξη περίπου ίση βαρύτητα. Μια πρόταση cleft προβάλλει ένα στοιχείο στο προσκήνιο και σπρώχνει τα υπόλοιπα στο φόντο. Αυτό είναι χρήσιμο για αντίθεση ή διόρθωση (It wasn’t me, it was him) και για να εστιάσουμε στη νέα ή σημαντική πληροφορία.

1. Τα It-clefts τοποθετούν το τονισμένο μέρος αμέσως μετά το it + be:

It + be + εστίαση + that / who + (υπόλοιπη πρόταση)

Μπορείτε να τονίσετε το υποκείμενο, το αντικείμενο, έναν χρόνο ή έναν τόπο — σχεδόν οτιδήποτε εκτός από το κύριο ρήμα.

Χρησιμοποιήστε το who (ή το that) για πρόσωπα, και το that για πράγματα, χρόνους και τόπους. Το ρήμα be συνήθως ταιριάζει με τον χρόνο της αρχικής ιδέας (It is… / It was…). Στην τελευταία γραμμή το not ανήκει στην εστίαση (not until Monday = «μόνο τότε»), οπότε δεν διορθώνεται τίποτα και δεν ακολουθεί δεύτερη πρόταση με it was… — σε αντίθεση με It wasn’t Sam, it was Anna.

2. Τα What-clefts (pseudo-clefts) τοποθετούν πρώτα μια πρόταση με what και το τονισμένο μέρος μετά το be:

What + (πρόταση) + be + εστίαση

Το ρήμα μετά το what είναι ενικού αριθμού (What I need is…), επειδή το what = «το πράγμα που».

3. Σχετικά μοτίβα εστίασης λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο όπως τα what-clefts, αντικαθιστώντας το what με ένα πιο συγκεκριμένο ουσιαστικό:

Τύποι και δομές

Για να κάνετε ερώτηση από ένα it-cleft, αντιστρέψτε το it και το be: Was it the manager who signed it? Μόνο η εστίαση ρωτιέται — η πρόταση με who/that εξακολουθεί να θεωρείται δεδομένη (κάποιος το υπέγραψε) — και με μια λέξη wh η ίδια η εστίαση προτάσσεται: What is it that you need?

Σημείωση: μετά το All you have to do is και το What you should do is, το επόμενο ρήμα είναι συνήθως απαρέμφατο χωρίς to: All you have to do is ask.

Παραδείγματα

Συχνά λάθη

• It is Anna who call. -> It is Anna who calls. — το ρήμα στην πρόταση με who/that συμφωνεί πάντα με την εστίαση (η Anna = she).
• What I need are a holiday. -> What I need is a holiday. — το what είναι ενικού, άρα χρησιμοποιείται is/was.
• It was him who told me. (επίσημος γραπτός λόγος) -> It was he who told me. / ανεπίσημα It was him. — μετά το be + αναφορική πρόταση, ο τύπος υποκειμένου προτιμάται σε προσεγμένο ύφος.
• The reason is because I was late. -> The reason is that I was late. — χρησιμοποιείται that, όχι because, μετά το the reason is.
• Is the noise that bothers me. -> It’s the noise that bothers me. — ένα it-cleft χρειάζεται το τυπικό it· μην το παραλείπετε.

Συμβουλές

• Ρωτήστε «Τι προσπαθώ πραγματικά να τονίσω;» Βάλτε αυτή τη λέξη αμέσως μετά το It is/was (it-cleft) ή αμέσως μετά το be (what-cleft).
• Τα It-clefts είναι ιδανικά για να διορθώνετε κάποιον: It wasn’t me, it was him. Τα What-clefts είναι εξαιρετικά για να οδηγήσετε σταδιακά στο σημείο σας: What I really wanted was…
• Μπορείτε να κάνετε cleft έναν χρόνο ή τόπο με that, αλλά όχι το κύριο ρήμα: λέτε What I did was lose my keys, όχι It was lost that…
• Μην τα υπερχρησιμοποιείτε — μία πρόταση cleft κάνει ένα σημείο να «καρφώνεται»· τρεις στη σειρά ακούγονται βαριές. Κρατήστε τις για την πληροφορία που πραγματικά έχει σημασία.