Με λίγα λόγια

Τα αγγλικά έχουν μία λέξη για το «you» και μία για το «they». Τα Αραβικά έχουν πέντε της πρώτης και τρεις της δεύτερης. (Τα ελληνικά χωρίζουν το «εσύ» / «εσείς» κατά αριθμό και ευγένεια, όχι κατά γένος.) Οι ανεξάρτητες προσωπικές αντωνυμίες — الضَّمائِرُ المُنْفَصِلَةُ — ταξινομούν κάθε πρόσωπο κατά γένος και αριθμό, και τα Αραβικά μετράνε σε τρεις αριθμούς, όχι δύο: έναν, ακριβώς δύο, και τρεις ή περισσότερους. Αυτό δίνει δώδεκα λέξεις εκεί που τα αγγλικά βολεύονται με εφτά, και οι δώδεκα πρέπει να μαθευτούν, γιατί η επιλογή δεν είναι θέμα ύφους ή ευγένειας. Το να πείτε أَنْتَ σε μια γυναίκα δεν είναι επίσημο ούτε παλιομοδίτικο· είναι απλώς λάθος, όπως είναι λάθος το «αυτή είναι ο αδελφός μου».

Η παρηγοριά είναι ότι αυτό είναι το ευκολότερο υπόδειγμα της γλώσσας. Αυτές οι δώδεκα λέξεις δεν αλλάζουν ποτέ σχήμα: καμία πτωτική κατάληξη, κανένα τανβίν, κανένας πληθυντικός πληθυντικού. Μάθετέ τες μία φορά και τελείωσαν. Ακόμη καλύτερα, οι καταλήξεις που συναντάτε εδώ — ـتَ απέναντι στο ـتِ، ـمْ απέναντι στο ـنَّ، ـما για δύο — είναι τα ίδια σήματα που θα επιστρέψουν στις προσκολλημένες αντωνυμίες του μαθήματος 7 και σε κάθε ρήμα που θα συζεύξετε ποτέ. Αυτό είναι το υπόδειγμα που σας μαθαίνει το σχήμα όλων των άλλων.

Ο κανόνας

1. «Ανεξάρτητη» σημαίνει ότι είναι λέξη από μόνη της. Τα Αραβικά κρατούν δύο οικογένειες αντωνυμιών. Ένα ضَميرٌ مُنْفَصِلٌ στέκεται μόνο του με κενό από κάθε πλευρά, σαν οποιαδήποτε άλλη λέξη: هُوَ طالِبٌ. Ένα ضَميرٌ مُتَّصِلٌ κολλάει στο τέλος άλλης λέξης και δεν μπορεί να ειπωθεί μόνο του: το ـي του كِتابي «το βιβλίο μου», το ـكَ του بَيْتُكَ «το σπίτι σου». Αυτά είναι το μάθημα 7. Αυτό το μάθημα είναι μόνο η ελεύθερη οικογένεια — οι αντωνυμίες με τις οποίες αρχίζετε πρόταση.

2. Τρία πρόσωπα, τρεις αριθμοί, δύο γένη — αλλά το πλέγμα δεν είναι γεμάτο. Τρία πρόσωπα επί τρεις αριθμούς επί δύο γένη θα έκαναν δεκαοχτώ κελιά. Τα Αραβικά γεμίζουν τα δώδεκα, και τα κενά αξίζει να τα ξέρετε από πριν:

• το πρώτο πρόσωπο δεν κάνει καμία διάκριση γένους — το أَنا το λέει άντρας και γυναίκα·
• το πρώτο πρόσωπο δεν έχει δυϊκό — δύο ομιλητές χρησιμοποιούν نَحْنُ, ακριβώς όπως θα έκαναν τριάντα·
• οι δύο δυϊκοί, أَنْتُما και هُما, καλύπτουν ο καθένας και τα δύο γένη.

Έτσι το γένος μετράει μόνο στο δεύτερο και στο τρίτο πρόσωπο, και μόνο έξω από τον δυϊκό.

3. Το πρώτο πρόσωπο: أَنا και نَحْنُ. Το أَنا είναι «εγώ», το نَحْنُ είναι «εμείς». Τίποτα για το φύλο του ομιλητή δεν φαίνεται σε κανένα, γι’ αυτό ένα γραπτό أَنا مُتْعَبٌ σας λέει ότι ο ομιλητής είναι άντρας — όχι από την αντωνυμία, αλλά από το επίθετο στο άλλο άκρο της πρότασης.

4. Το δεύτερο πρόσωπο: πέντε τύποι. أَنْتَ σε έναν άντρα, أَنْتِ σε μία γυναίκα, أَنْتُما σε οποιαδήποτε δύο άτομα, أَنْتُمْ σε τρεις ή περισσότερους άντρες (ή σε μεικτή ομάδα), أَنْتُنَّ σε τρεις ή περισσότερες γυναίκες. Ομάδα γυναικών συν ένας άντρας είναι أَنْتُمْ: στα αραβικά ο αρσενικός πληθυντικός είναι η προεπιλογή για μεικτή συντροφιά. Η επιλογή είναι μόνο κατά γένος και αριθμό, όχι κατά ευγένεια: δεν υπάρχει συνηθισμένο ευγενικό «εσείς» όπως το γαλλικό vous ή το ελληνικό πληθυντικό ευγενείας, και το أَنْتَ ή το أَنْتِ είναι αυτό που λέτε σε ένα άτομο όποια κι αν είναι η βαθμίδα του. Η πολύ επίσημη αλληλογραφία απευθύνεται όντως σε έναν αξιωματούχο στον πληθυντικό, αλλά το κάνει μέσω ουσιαστικού ευγενείας — سِيادَتُكُمْ، سَعادَتُكُمْ — μάλλον παρά βάζοντας أَنْتُمْ μπροστά από ένα άτομο στον συνηθισμένο λόγο.

5. Το τρίτο πρόσωπο: πέντε τύποι, και καμία λέξη για το «it». Τα هُوَ، هِيَ، هُما، هُمْ، هُنَّ στοιχίζονται ακριβώς όπως το δεύτερο πρόσωπο. Το αγγλικό «it» δεν έχει αντίστοιχο, γιατί τα Αραβικά δεν έχουν ουδέτερο — ούτε το ελληνικό «αυτό» βοηθάει εδώ: ένα πράγμα αναφέρεται με το γένος που τυχαίνει να έχει το όνομά του (μάθημα 5). Το الْكِتابُ είναι αρσενικό, οπότε ένα βιβλίο είναι هُوَ (αυτός, όχι αυτό)· το السَّيّارَةُ είναι θηλυκό, οπότε ένα αυτοκίνητο είναι هِيَ. Και ένας κανόνας που θα συναντήσετε σωστά στο μάθημα 11: πληθυντικός πραγμάτων που δεν είναι άνθρωποι αναφέρεται με τον θηλυκό ενικό هِيَ, όχι με το هُمْ. Τα βιβλία, από μόνα τους, είναι هِيَ.

6. Τα أَنْتَ και أَنْتِ διαφέρουν κατά ένα μόνο φωνηεντικό σημάδι. Το αρσενικό τελειώνει σε φάτχα, το θηλυκό σε κάσρα. Τίποτα άλλο στη λέξη δεν αλλάζει — τα σύμφωνα είναι τα ίδια τρία γράμματα أ، ن، ت και στα δύο. Στη συνηθισμένη αραβική γραφή, όπου τα φωνηεντικά σημάδια δεν τυπώνονται, τα δύο είναι επομένως η ίδια λέξη στη σελίδα, και μόνο το συμφραζόμενο σας λέει ποιο εννοείται. Συνήθως το υπόλοιπο της πρότασης το προδίδει, γιατί το κατηγόρημα συμφωνεί: την ανάγνωση «εσύ είσαι δάσκαλος» την κλείνει το مُدَرِّسٌ ή το مُدَرِّسَةٌ που στέκεται μετά. Στην ομιλία δεν υπάρχει καμία αμφισημία — ακούτε την κατάληξη. Η ίδια αντίθεση ενός φωνήεντος διατρέχει όλη τη γλώσσα: ـكَ απέναντι στο ـكِ στα ονόματα (μάθημα 7), ـتَ απέναντι στο ـتِ στα ρήματα παρελθοντικού χρόνου (μάθημα 18). Όπου εμφανίζεται αυτό το ζεύγος στο δεύτερο πρόσωπο ενικού, η φάτχα είναι το αρσενικό και η κάσρα το θηλυκό — που είναι κανόνας γι’ αυτή τη μία θέση, όχι για τα δύο φωνήεντα γενικά.

7. Οι αντωνυμίες είναι مَبْنِيَّةٌ: η κατάληξή τους είναι παγωμένη. Το μάθημα 3 χώρισε τις λέξεις σε αυτές των οποίων το τελικό φωνήεν αλλάζει με τη δουλειά που κάνουν στην πρόταση (مُعْرَبٌ, κλιτές) και σε αυτές των οποίων η κατάληξη είναι σταθερή για πάντα (مَبْنِيٌّ, άκλιτες). Κάθε αντωνυμία ανήκει στη δεύτερη ομάδα. Το هُوَ είναι هُوَ είτε είναι υποκείμενο της πρότασης, μέρος του κατηγορήματος, είτε στέκεται μόνο του ως απάντηση. Δύο πρακτικές συνέπειες: μην βάλετε ποτέ τανβίν σε αντωνυμία, και μην «αλλάξετε την πτώση» μιας. Εκεί που τα αγγλικά περιμένουν μετατόπιση από το «he» στο «him» — και τα ελληνικά από το «αυτός» στο «αυτόν» — τα Αραβικά περνούν σε εντελώς διαφορετική οικογένεια αντωνυμιών (μαθήματα 7 και 29), μάλλον παρά να ξανακλίνουν το هُوَ.

8. Δύο σημεία ορθογραφίας και σύνδεσης. Πρώτον, το أَنا τελειώνει σε γραπτό άλιφ που κανονικά δεν διαβάζεται ως μακρό φωνήεν: στη ροή της ομιλίας η λέξη είναι δύο ελαφρές συλλαβές και το άλιφ είναι μόνο ορθογραφική σύμβαση. (Μόνο σε παύση, σε τελεία, τραβιέται αυτό το τελικό φωνήεν — ο τύπος παύσης, που καλύπτει ο οδηγός προφοράς.) Προσέξτε επίσης ότι ανοίγει με διακοπτική χάμζα (هَمْزَةُ القَطْعِ), οπότε το πρώτο γράμμα πρέπει να γράφεται أ, ποτέ σκέτο άλιφ. Δεύτερον, τα أَنْتُمْ και هُمْ τελειώνουν σε σουκούν, και ένα σουκούν δεν μπορεί να ακολουθείται από το σουκούν του ل του άρθρου. Όταν μία από αυτές τις δύο αντωνυμίες ακολουθείται απευθείας από λέξη με الـ — ή από οποιαδήποτε άλλη λέξη που ανοίγει με συνδετική χάμζα (هَمْزَةُ الوَصْلِ) — το م παίρνει ντάμμα για να γεφυρώσει το κενό: هُمُ الْمُدَرِّسونَ، أَنْتُمُ الْفائِزونَ. Αυτό είναι προφορά, όχι αλλαγή τύπου — η αντωνυμία εξακολουθεί να είναι هُمْ.

9. Η κύρια χρήση: αντωνυμία ως المُبْتَدَأ. Το μάθημα 2 έχτισε την ονοματική πρόταση από οριστικό πρώτο μισό και αόριστο δεύτερο. Μια αντωνυμία είναι εκ φύσεως οριστική (το μάθημα 4 την έβαλε στις λέξεις που αρνούνται το الـ), οπότε πέφτει κατευθείαν στην πρώτη θέση:

• أَنا طالِبٌ. — «Είμαι μαθητής.»
• هِيَ مُدَرِّسَةٌ. — «Είναι δασκάλα.»
• نَحْنُ مِنْ مِصْرَ. — «Είμαστε από την Αίγυπτο.»
• هُمْ عَرَبٌ. — «Είναι Άραβες.»

Και πάλι δεν υπάρχει πουθενά σε αυτές τις προτάσεις ρήμα «to be»· το αγγλικό «am/is/are» — και το ελληνικό «είμαι/είναι» — αντιστοιχεί στη σιωπή μετά την αντωνυμία. Το κατηγόρημα συμφωνεί με την αντωνυμία στο γένος και στον αριθμό, οπότε το أَنْتِ επιλέγει مُدَرِّسَةٌ και το هُمْ επιλέγει αρσενικό πληθυντικό. Στο نَحْنُ مِنْ مِصْرَ το κατηγόρημα είναι πρόθεση συν όνομα μάλλον παρά μία λέξη — το μάθημα 17 επιστρέφει σε αυτόν τον τύπο — και το مِصْرَ τελειώνει σε φάτχα εκεί που θα περιμένατε κάσρα μετά το مِنْ, γιατί ανήκει σε τάξη ονομάτων που κλίνονται διαφορετικά. Πάρτε το αυτό ως δεδομένο μέχρι το μάθημα 41· το ίδιο ισχύει για τα لُبْنانَ، بَيْروتَ، أَحْمَدَ.

10. ضَميرُ الفَصْلِ: η αντωνυμία που κρατάει μια πρόταση πρόταση. Ο κανόνας του μαθήματος 2 ήταν ότι οριστικό + αόριστο κάνει δήλωση, ενώ οριστικό + οριστικό κάνει φράση. Τι κάνετε λοιπόν όταν το κατηγόρημα είναι πράγματι οριστικό — όταν θέλετε να πείτε όχι «ο Μουχάμαντ είναι διευθυντής» αλλά «ο Μουχάμαντ είναι ο διευθυντής»; Βάλτε το مُحَمَّدٌ الْمُديرُ στη σελίδα και διαβάζεται ως ετικέτα, «ο Μουχάμαντ ο διευθυντής». Τα Αραβικά το λύνουν ρίχνοντας μια αντωνυμία τρίτου προσώπου ανάμεσα στα δύο μισά:

• مُحَمَّدٌ هُوَ الْمُديرُ. — «Ο Μουχάμαντ είναι ο διευθυντής.»
• فاطِمَةُ هِيَ الْمُديرَةُ. — «Η Φατίμα είναι η διευθύντρια.»
• الطُّلّابُ هُمُ الْفائِزونَ. — «Οι μαθητές είναι οι νικητές.»

Αυτή η αντωνυμία λέγεται ضَميرُ الفَصْلِ, «αντωνυμία διάκρισης». Συμφωνεί με το πρώτο μισό στο γένος και στον αριθμό, δεν φέρει δική της πτωτική κατάληξη, και προσθέτει μια απόχρωση αποκλειστικότητας — ο Μουχάμαντ και κανένας άλλος. Δεν είναι συνδετικό. Η δουλειά της είναι να εμποδίσει ένα οριστικό κατηγόρημα να διαβαστεί ως προσδιορισμός, οπότε ανήκει ανάμεσα σε δύο οριστικά μισά και πουθενά αλλού σε αυτό το επίπεδο — με μία εξαίρεση: όταν το πρώτο μισό είναι το ίδιο αντωνυμία δεν μένει τίποτα να διαχωριστεί, οπότε το هُوَ الْمُديرُ και το هُمُ الْمُدَرِّسونَ του κανόνα 8 είναι πλήρη όπως στέκονται, οριστικό κατηγόρημα και όλα. Με συνηθισμένο αόριστο κατηγόρημα δεν υπάρχει τίποτα να ξεδιαλύνετε και παραλείπεται: το الْبَيْتُ كَبيرٌ μένει όπως είναι, και το الْبَيْتُ هُوَ كَبيرٌ δεν είναι ο τρόπος που λέγεται η πρόταση.

11. Με ρήμα, η αντωνυμία συνήθως εξαφανίζεται. Αυτό το μάθημα είναι για ονοματικές προτάσεις, αλλά μια προειδοποίηση για όσα ακολουθούν. Ένα αραβικό ρήμα ήδη συλλαβίζει το δικό του υποκείμενο στα προθήματα και επιθήματά του: το كَتَبْتُ μπορεί να σημαίνει μόνο «έγραψα», το كَتَبوا μόνο «έγραψαν». Η αντωνυμία επομένως παραλείπεται εκτός αν θέλετε έμφαση ή αντίθεση — أَنا كَتَبْتُ الرِّسالَةَ, «εγώ έγραψα το γράμμα (όχι αυτός)». Τα ελληνικά, όπως τα αραβικά, την παραλείπουν ήδη· μην την επαναφέρετε από τα αγγλικά: κάνει τα αραβικά να ακούγονται επίμονα και παράξενα. Τα μαθήματα 14 και 18 χτίζουν τα ρηματικά υποδείγματα· κρατήστε τις αντωνυμίες για ονοματικές προτάσεις και για έμφαση.

12. Τι αυτό το μάθημα αφήνει σκόπιμα έξω. Υπάρχουν δύο ακόμη σύνολα αντωνυμιών. Οι προσκολλημένες κτητικές καταλήξεις ـي، ـكَ، ـهُ και οι συγγενείς τους είναι το μάθημα 7. Ένα δεύτερο ανεξάρτητο σύνολο, χτισμένο πάνω στο إِيّا (إِيّايَ، إِيّاكَ، إِيّاهُ), υπάρχει για θέση αντικειμένου όταν τίποτα άλλο δεν μπορεί να φέρει την αντωνυμία· είναι σπάνιο στον σύγχρονο πεζό λόγο και ανήκει στο άμεσο αντικείμενο στο μάθημα 29. Μέχρι τότε, αντιμετωπίστε τις δώδεκα λέξεις παρακάτω ως όλη την ιστορία.

Τύποι και δομές

Το πλήρες σύνολο, ταξινομημένο όπως το ταξινομούν οι αραβικές γραμματικές — κατά πρόσωπο στην πλευρά, κατά αριθμό από πάνω. Μάθετε το πλέγμα ως σχήμα, όχι ως κατάλογο:

Μετρώντας χωριστές λέξεις μάλλον παρά κελιά, είναι δώδεκα: أَنا، نَحْنُ، أَنْتَ، أَنْتِ، أَنْتُما، أَنْتُمْ، أَنْتُنَّ، هُوَ، هِيَ، هُما، هُمْ، هُنَّ.

Οι ίδιες δώδεκα απέναντι στην κάλυψη των αγγλικών — και των ελληνικών —, που είναι εκεί που φαίνεται η αναντιστοιχία:

Οι δύο τύποι που είναι ίδιοι στο χαρτί χωρίς φωνηεντικά σημάδια, και το κατηγόρημα που τους ξεδιαλύνει:

Και οι ίδιες οι καταλήξεις, που αξίζει να τις δείτε γυμνές από οτιδήποτε άλλο, γιατί επανέρχονται σε όλη τη γλώσσα:

Παραδείγματα

Συχνά λάθη

• انا طالِبٌ. -> أَنا طالِبٌ. — η λέξη ανοίγει με διακοπτική χάμζα (هَمْزَةُ القَطْعِ), οπότε το άλιφ πρέπει να φέρει τη χάμζα του. Ένα σκέτο άλιφ εδώ είναι ορθογραφικό λάθος, όχι συντόμευση.
• أَنْتَ مُدَرِّسَةٌ. -> أَنْتِ مُدَرِّسَةٌ. — το أَنْتَ είναι μόνο αρσενικό. Το να απευθυνθείτε σε γυναίκα με αυτό είναι λάθος γραμματικής, όχι ύφους, και το αταίριαστο κατηγόρημα το κάνει προφανές.
• هُمْ طالِبانِ. -> هُما طالِبانِ. — για ακριβώς δύο, τα Αραβικά έχουν δικό τους αριθμό. Το هُمْ αρχίζει από τα τρία. Ο δυϊκός είναι υποχρεωτικός, ποτέ υφολογική επιλογή.
• هُنَّ مُدَرِّسَتانِ. -> هُما مُدَرِّسَتانِ. — η ίδια παγίδα στη θηλυκή πλευρά: δύο γυναίκες είναι هُما, γιατί και οι δύο δυϊκοί είναι ουδέτεροι ως προς το γένος.
• نَحْنانِ مِنَ الْمَغْرِبِ. -> نَحْنُ مِنَ الْمَغْرِبِ. — δεν υπάρχει δυϊκός πρώτου προσώπου να φτιάξετε. Δύο ομιλητές λένε نَحْنُ.
• أَنْتُنَّ مُوَظَّفونَ. -> أَنْتُمْ مُوَظَّفونَ. — το أَنْتُنَّ είναι μόνο για ομάδα γυναικών. Ένας άντρας στο δωμάτιο και όλη η ομάδα απευθύνεται με τον αρσενικό πληθυντικό.
• الْبَيْتُ هُوَ كَبيرٌ. -> الْبَيْتُ كَبيرٌ. — το هُوَ δεν είναι το ρήμα «είναι». Η αντωνυμία διάκρισης εμφανίζεται μόνο όταν το κατηγόρημα είναι οριστικό· με αόριστο κατηγόρημα τα δύο μισά κάθονται δίπλα δίπλα στη σιωπή.
• مُحَمَّدٌ الْمُديرُ. (με τη σημασία «ο Μουχάμαντ είναι ο διευθυντής») -> مُحَمَّدٌ هُوَ الْمُديرُ. — δύο οριστικά μισά χωρίς τίποτα ανάμεσά τους διαβάζονται ως φράση, «ο Μουχάμαντ ο διευθυντής». Βάλτε την αντωνυμία για να γίνει δήλωση.
• هُوٌ طالِبٌ. -> هُوَ طالِبٌ. — οι αντωνυμίες είναι مَبْنِيَّةٌ: κανένα τανβίν, ποτέ, και καμία πτωτική κατάληξη να προσαρμόσετε. Μόνο το όνομα μετά κλίνεται.
• الْمَكْتَبُ كَبيرٌ، وهِيَ جَديدَةٌ. -> الْمَكْتَبُ كَبيرٌ، وهُوَ جَديدٌ. — μην πιάσετε το هِيَ επειδή τα αγγλικά είπαν «it» ή τα ελληνικά «αυτό». Η αντωνυμία ακολουθεί το γένος του αραβικού ονόματος, και το مَكْتَبٌ είναι αρσενικό.

Συμβουλές

• Απαγγείλετε τις δώδεκα με αυτή τη σταθερή σειρά: أَنا، نَحْنُ / أَنْتَ، أَنْتِ، أَنْتُما، أَنْتُمْ، أَنْتُنَّ / هُوَ، هِيَ، هُما، هُمْ، هُنَّ. Είναι η σειρά που χρησιμοποιούν οι πίνακες υποδειγμάτων σε αυτά τα μαθήματα, οπότε ο κόπος ξεπληρώνεται στο μάθημα 14 και πάλι στο μάθημα 18. (Οι αραβικές γραμματικές του παραδοσιακού είδους τρέχουν ανάποδα, από το الغائِب στο المُتَكَلِّم, οπότε μην ξαφνιαστείτε όταν ένας πίνακας που συναντάτε αλλού αρχίζει από το هُوَ.)
• Μάθετε τις πέντε καταλήξεις μάλλον παρά δώδεκα χωριστές λέξεις: το ـما σημαίνει δύο, το ـمْ πολλούς άντρες, το ـنَّ πολλές γυναίκες. Αυτά τα τρία σήματα καλύπτουν έξι από τους δώδεκα τύπους.
• Κλειδώστε στο αυτί σας τώρα: φάτχα = αρσενικό, κάσρα = θηλυκό. Αυτό το ένα ζεύγος αποφασίζει το أَنْتَ απέναντι στο أَنْتِ εδώ, το ـكَ απέναντι στο ـكِ στο μάθημα 7, και το ـتَ απέναντι στο ـتِ στο μάθημα 18.
• Όποτε συναντάτε καινούργιο όνομα, αποφασίστε αμέσως αν είναι هُوَ ή هِيَ. Το να αποθηκεύετε το γένος μαζί με τη λέξη δεν κοστίζει τίποτα τώρα και γλιτώνει κάθε κατοπινή συμφωνία.
• Εξασκηθείτε με πραγματικά ζεύγη ανθρώπων γύρω σας. Ο δυϊκός μοιάζει τεχνητός μέχρι να έχετε πει هُما μία φορά για δύο πραγματικούς φίλους· μετά παύει να είναι γραμματικό στοιχείο.
• Μην ψάχνετε λέξη που να σημαίνει το αγγλικό «it» ή το ουδέτερο «αυτό», και μην ψάχνετε ευγενικό «εσείς» για καθημερινή χρήση. Καμία δεν υπάρχει ως χωριστή αντωνυμία, και το κυνήγι τους παράγει προτάσεις που κανένας Άραβας δεν γράφει.
• Αγνοήστε προς το παρόν τις αντωνυμίες إِيّا και ό,τι αφορά αντικείμενα αντωνυμιών. Σε αυτό το μάθημα μια αντωνυμία στέκεται μόνο στην αρχή ονοματικής πρότασης, ή ανάμεσα στα δύο μισά της.
• Όταν διαβάζετε κείμενο χωρίς φωνηεντικά σημάδια, μην σταματάτε στο أ ن ت αναρωτώμενοι ποιο «εσύ» είναι — διαβάστε παρακάτω. Το επίθετο ή το όνομα μετά σχεδόν πάντα λύνει την ερώτηση.