Present Simple

A1 Present simple 7 / 50

W skrócie

Present Simple używamy dla przyzwyczajeń, rutyny, faktów stałych i rozkładów jazdy. Czasownik zostaje w formie podstawowej, ale z he / she / it dodajemy -s (she works, he goes).

Zasada

Present Simple używamy, żeby mówić o:

Użycie	Przykład
Przyzwyczajenia i rutyna	I drink coffee every morning.
Fakty i stany stałe	Water boils at 100°C. She lives in Rome.
Rozkłady jazdy i harmonogramy	The train leaves at 6. The shop opens at nine.
Z przysłówkami częstotliwości	We often play tennis on Sundays.

Najważniejsza zasada to zgodność podmiotu z orzeczeniem: z he, she, it (oraz każdym imieniem lub rzeczą w liczbie pojedynczej) czasownik przyjmuje -s/-es/-ies. Z I, you, we, they czasownik zostaje w formie podstawowej.

Podmiot	Czasownik
I / you / we / they	work, go, study, have
he / she / it	works, goes, studies, has
everyone, somebody, nobody, nothing	works, goes, studies, has

Słowa takie jak everyone, somebody i nobody są trzecią osobą liczby pojedynczej, nawet gdy oznaczają wiele osób: Everyone knows this. (Zob. lekcję 30.)

Do przeczeń i pytań używamy posiłkowego do / does. Po do/does czasownik główny zawsze jest w formie podstawowej (bez dodatkowego -s).

Forma	Schemat	Przykład
Twierdzenie	podmiot + czasownik(+s)	She works here.
Przeczenie	podmiot + don’t/doesn’t + forma podstawowa	She doesn’t work here.
Pytanie ogólne	Do/Does + podmiot + forma podstawowa	Does she work here?
Pytanie szczegółowe	Wh- + do/does + podmiot + forma podstawowa	Where does she work?

Krótkie odpowiedzi używają ponownie do/does:

Pytanie	Tak	Nie
Do you like tea?	Yes, I do.	No, I don’t.
Does he live here?	Yes, he does.	No, he doesn’t.

Przysłówki częstotliwości (always, usually, often, sometimes, never) stoją przed czasownikiem głównym, ale po czasowniku be: She always arrives early. / She is always late. (Zob. lekcję 11.)

Formy i schematy

Zasady pisowni -s w trzeciej osobie:

Zasada	Czasowniki	He / she / it
Większość czasowników: dodaj -s	work, play, read	works, plays, reads
Kończy się na -ch, -sh, -ss, -x, -o: dodaj -es	watch, wash, kiss, fix, go, do	watches, washes, kisses, fixes, goes, does
Spółgłoska + -y: zmień y na -ies	study, fly, try	studies, flies, tries
Samogłoska + -y: po prostu dodaj -s	play, say, buy	plays, says, buys
Nieregularne	have	has

Wymowa końcówki -s odpowiada wymowie liczby mnogiej -s (lekcja 1):

Dźwięk	Po	Przykłady
/s/	głoski bezdźwięczne (p, t, k, f)	works, stops, sleeps
/z/	głoski dźwięczne i samogłoski	plays, reads, goes
/ɪz/	głoski s, z, sh, ch, x	watches, washes, kisses

Przykłady

English	Uwaga
I get up at seven every day.	Codzienna rutyna.
My brother works in a bank.	He/she/it dodaje -s.
The sun rises in the east.	Fakt stały.
The museum opens at ten on Saturdays.	Rozkład jazdy / harmonogram.
We don’t watch TV in the morning.	Przeczenie: don’t + forma podstawowa czasownika.
She doesn’t eat meat.	doesn’t + forma podstawowa (nie „doesn’t eats”).
Do you speak English?	Pytanie ogólne z do + forma podstawowa.
Where does he live?	Pytanie szczegółowe z does + forma podstawowa.

Typowe błędy

He work here -> He works here - he/she/it wymaga -s.
She doesn’t works -> She doesn’t work — po doesn’t użyj formy podstawowej.
Do she like it? -> Does she like it? — użyj does dla he/she/it.
I am work every day -> I work every day — Present Simple nie ma am/is/are.
She studys -> She studies — spółgłoska + y zmienia się w -ies.

Wskazówki

Jedno -s na zdanie: albo ma je czasownik (She works), albo posiłkowy (Does she work?), nigdy oba naraz.
Po do, does, don’t, doesn’t czasownik główny zawsze jest w czystej formie podstawowej.
Słowa częstotliwości odpowiadają na pytanie „jak często” i stoją tuż przed czasownikiem głównym: I never smoke.
Present Simple używamy dla czynności ogólnych lub powtarzających się; dla czegoś, co dzieje się właśnie teraz, użyj Present Continuous (lekcja 8): I work here (praca) kontra I am working now (ta chwila).