Present perfect (+ hebben/zijn choice)

A1 Voltooid tegenwoordige tijd (perfectum) 22 / 48

In short

The present perfect = the present of hebben or zijn + a past participle at the end of the clause (Ik heb gewerkt, Zij is gegaan). It is the everyday way Dutch talks about the past in speech.

The rule

You need two things: an auxiliary (helper verb) and a past participle.

Auxiliary (hebben or zijn) is conjugated and sits in the normal verb-second (V2) slot.
Past participle is fixed and goes to the end of the clause.

Ik heb gisteren een brief geschreven. - I wrote a letter yesterday.

Making the past participle

Weak verbs: ge- + stem + -t or -d. Use -t if the stem ends in a voiceless consonant from ‘t kofschip (t, k, f, s, ch, p); otherwise -d.
- maken -> gemaakt, werken -> gewerkt (k, voiceless -> -t)
- horen -> gehoord, spelen -> gespeeld (r, l, voiced -> -d)
- -ven/-zen are the trap: their f/s is only spelling, the sound is voiced, so a weak verb here takes -d - verven -> geverfd, reizen -> gereisd, verhuizen -> verhuisd.
Strong verbs: ge- + (often a vowel change) + -en. These must be learned.
- eten -> gegeten, lopen -> gelopen, schrijven -> geschreven, drinken -> gedronken
No ge- with the unstressed prefixes be-, ge-, er-, her-, ont-, ver-.
- verkopen -> verkocht, betalen -> betaald, ontmoeten -> ontmoet
But -eren verbs DO take ge- (they are not prefixed):
- studeren -> gestudeerd, feliciteren -> gefeliciteerd

hebben or zijn?

Use zijn for a change of state/location and motion to a destination. A small, learnable group:

zijn-verb	participle	meaning
gaan	gegaan	to go
komen	gekomen	to come
worden	geworden	to become
blijven	gebleven	to stay
zijn	geweest	to be
gebeuren	gebeurd	to happen
beginnen	begonnen	to begin
stoppen	gestopt	to stop

Watch stoppen: with a direct object it takes hebben - Ik ben gestopt met roken. (I quit smoking) but Ik heb de auto gestopt. (I stopped the car).

For everything else, use hebben.

Forms & patterns

Auxiliaries (present)

	hebben	zijn
ik	heb	ben
jij/je	hebt	bent
hij/zij/het	heeft	is
wij/jullie/zij	hebben	zijn

Sentence frame

Subject	aux (V2)	… rest …	participle (end)
Ik	heb	een appel	gegeten
Zij	is	naar huis	gegaan
Heb	je	het boek	gelezen?

The last row is a yes/no question: there the first two columns swap - the auxiliary comes first and the subject second - but the participle still parks at the end.

Strong participle starter list

infinitive	participle	infinitive	participle
zien	gezien	nemen	genomen
doen	gedaan	geven	gegeven
lezen	gelezen	vinden	gevonden
krijgen	gekregen	helpen	geholpen
spreken	gesproken	slapen	geslapen

Examples

Nederlands	English
Ik heb een appel gegeten.	I have eaten / I ate an apple.
We hebben gisteren gewerkt.	We worked yesterday.
Zij heeft een liedje gespeeld.	She played a song.
Heb je de film al gezien?	Have you seen the film yet?
Hij is naar school gegaan.	He has gone / went to school.
We zijn in Utrecht geweest.	We have been to Utrecht.
Wat is er gebeurd?	What happened?
Ik heb mijn fiets verkocht.	I sold my bike.

Common mistakes

Ik heb naar huis gegaan -> Ik ben naar huis gegaan - gaan (motion to a destination) takes zijn, not hebben.
Ik heb gemaakt mijn huiswerk -> Ik heb mijn huiswerk gemaakt - the participle must go to the end of the clause.
Ik heb gewerk -> Ik heb gewerkt - weak participle of werken needs -t (‘t kofschip: k is voiceless).
Ik heb het gehoort -> Ik heb het gehoord - stem ends in r (voiced), so -d, not -t.
Ik heb het geverkocht -> Ik heb het verkocht - prefix ver- takes no ge-.

Tips

Mnemonic for the -t/-d choice: the voiceless letters live in ‘t kofschip (t-k-f-s-ch-p) -> -t. Anything else -> -d - weak -ven/-zen verbs count as voiced (reizen -> gereisd).
The zijn group is small (gaan, komen, worden, blijven, zijn, gebeuren, beginnen, stoppen). Memorize it; assume hebben for the rest.
Two-part rule: conjugate the auxiliary in second position, park the participle at the end.
This is the spoken past tense - in conversation Dutch uses the perfectum far more than the imperfect (see lesson 23/39).