In short

Greek keeps two things apart that English blurs. Φωνή (“voice”) is pure form: a verb either ends in -ω (ενεργητική φωνή) or in -ομαι (μεσοπαθητική φωνή). Διάθεση (“diathesis”) is meaning: who does what to whom. The two do not line up one-to-one. A verb in -ομαι may be a true passive (το σπίτι χτίζεται), a reflexive (πλένομαι), a reciprocal (αγαπιούνται), or nothing of the sort at all (έρχομαι, χρειάζομαι - plain active meanings that simply happen to be spelled with -ομαι).

The passive construction itself is easy: the object of the active sentence becomes the nominative subject, the verb re-agrees with it, and the doer, if you mention it, goes into από + accusative. The instrument stays με + accusative. Greek uses the passive far less than English does, so knowing when not to use it matters as much as forming it.

The rule

1. Form the passive from the active in three moves.

Ο Γιάννης χτίζει το σπίτι → Το σπίτι χτίζεται από τον Γιάννη.

• The accusative object (το σπίτι) becomes the nominative subject.
• The verb switches to the mediopassive and re-agrees with the new subject: χτίζει → χτίζεται (singular), τα σπίτια → χτίζονται (plural).
• The old subject becomes the ποιητικό αίτιο (the agent): από + accusative (ο Γιάννης → από τον Γιάννη).

The agent is optional and is usually left out unless it carries real news.

2. από = doer, με = instrument. Two different roles, never interchangeable:

• Το ψωμί κόβεται από τον φούρναρη. (who does it)
• Το ψωμί κόβεται με το μαχαίρι. (what it is done with)

3. Not every -ομαι is a passive. The same -ομαι endings do four different jobs (the school grammar counts four διαθέσεις in all and files αυτοπαθής and αλληλοπαθής together under the μέση διάθεση):

• παθητική - the subject undergoes the action: το μωρό πλένεται από τη μητέρα.
• μέση / αυτοπαθής - the subject acts on itself: ο Νίκος πλένεται, ντύνεται, χτενίζεται.
• αλληλοπαθής - the subjects act on each other: τα αδέλφια αγαπιούνται, οι φίλοι συναντιούνται.
• ουδέτερη - nothing passive about it; the -ομαι is just how the verb is spelled. These are the αποθετικά (deponent) verbs: έρχομαι, χρειάζομαι, θυμάμαι, κοιμάμαι, σκέφτομαι, φαίνομαι, εργάζομαι. They have no -ω twin. Some are intransitive (έρχομαι, κοιμάμαι, εργάζομαι); others take a plain accusative object just like an -ω verb (χρειάζομαι μια μέρα, θυμάμαι το όνομα, σκέφτομαι τη Μαρία).

4. Some verbs have only one voice. πάω, μένω, ζω, τρέχω, πεθαίνω and φεύγω have no usable partner form: there is no *πάομαι, no *μένεται. And plenty of verbs are used actively but intransitively where English reaches for a passive: το μαγαζί κλείνει στις εννιά, η πόρτα άνοιξε, το νερό βράζει.

5. Impersonal passives are everywhere in public language. Third person singular, no subject, no agent: ενοικιάζεται, πωλείται, απαγορεύεται, επιτρέπεται, χρειάζεται, and the reporting frame λέγεται ότι… / πιστεύεται ότι… (“it is said / it is believed that…”).

6. Where Greek would rather not use the passive, it uses the plain active or an agentless third person plural: Μου έκλεψαν το πορτοφόλι = “my wallet was stolen”; Χτίζουν καινούριο σχολείο = “a new school is being built”.

Past mediopassive forms (χτίστηκε, χτιζόταν, έχει χτιστεί) appear here only for recognition; lessons 52 and 53 own those paradigms.

Forms & patterns

Φωνή against διάθεση - one grid. Two sets of endings, five different jobs:

Mediopassive present, first conjugation (πλένω → πλένομαι, χτίζω → χτίζομαι):

Mediopassive present, second conjugation, type A (αγαπώ → αγαπιέμαι) and type B (θεωρώ → θεωρούμαι):

The transformation drill. Read each row left to right, then cover the right column and rebuild it:

The agent noun takes the accusative. Watch the stress move in the genitive and the accusative plural of this common masculine type:

So: ο δάσκαλος διορθώνει τα γραπτά → τα γραπτά διορθώνονται από τον δάσκαλο / από τους δασκάλους.

Examples

Common mistakes

• Το σπίτι χτίζεται με τον Γιάννη. -> Το σπίτι χτίζεται από τον Γιάννη. — με marks the instrument; the doer always takes από.
• Το γράμμα γράφεται από το στυλό. -> Το γράμμα γράφεται με το στυλό. — a pen is a tool, not an agent; από would make it the author.
• Τα σπίτια χτίζεται από την εταιρεία. -> Τα σπίτια χτίζονται από την εταιρεία. — the verb agrees with the new subject, so a plural subject needs -ονται.
• Το σπίτι χτίζεται από ο Γιάννης. -> Το σπίτι χτίζεται από τον Γιάννη. — από governs the accusative, so the article and the noun both change.
• Δεν χρειάζομαι από κανέναν. -> Δεν χρειάζομαι κανέναν. — χρειάζομαι is deponent: -ομαι here means “I need”, not “I am needed”, and it takes a plain object.
• Πάομαι στη δουλειά με τα πόδια. -> Πάω στη δουλειά με τα πόδια. — πάω, μένω and ζω have no mediopassive form at all.
• Το μαγαζί κλείνεται στις εννιά. -> Το μαγαζί κλείνει στις εννιά. — many verbs are used actively with an intransitive sense where English says “is closed”.
• Το φαγητό ετοιμάζεται από μένα κάθε μέρα. -> Ετοιμάζω το φαγητό κάθε μέρα. — with a known, ordinary doer Greek prefers the active; the passive sounds like a report.

Tips

• Before you translate an English passive, ask whether Greek would just say it actively. “The tickets were sold out” is far more naturally πούλησαν όλα τα εισιτήρια than a passive.
• Quick test for a real passive: can you add από + agent without nonsense? Το δωμάτιο καθαρίζεται από τη Μαρία works, so it is passive; έρχομαι από τη Μαρία does not mean “I am come”, so έρχομαι is deponent.
• Second quick test: does the -ομαι verb have an -ω twin? πλένω/πλένομαι yes, so πλένομαι can be passive or reflexive. There is no *χρειάζω, no *έρχω - so those are ουδέτερη διάθεση, full stop.
• Learn the impersonal set as fixed vocabulary, not as grammar: ενοικιάζεται, πωλείται, απαγορεύεται, επιτρέπεται, λέγεται ότι. They are the passives you will actually meet first, on signs, in ads and in the news.
• In careful writing the masculine accusative article keeps its final -ν whatever follows, so that τον is never read as the neuter το: από τον Γιάννη, από τον δάσκαλο. Lesson 8 has the full final -ν rule.
• Remember the second accent when a clitic follows a word stressed three syllables back: το αυτοκίνητό του πλένεται, το μάθημά μας αναβάλλεται.
• Past passives (χτίστηκε, χτιζόταν, έχει χτιστεί) only need to be recognised for now; lessons 52 and 53 build them properly.