In short

Two questions, two toolkits. Γιατί; (“Why?”) is answered with a reason clause: γιατί or επειδή plus an ordinary indicative verb. Για ποιο σκοπό; (“What for?”) is answered with a purpose clause: για να (or bare να) plus the subjunctive.

The one placement rule that matters at A2: επειδή can open the sentence, γιατί cannot. Say Επειδή έβρεχε, έμεινα σπίτι but Έμεινα σπίτι, γιατί έβρεχε. Both mean “Because it was raining, I stayed home”; only the second order works with γιατί, because γιατί is really the question word Γιατί; recycled as an answer, and an answer comes after.

For purpose, remember that Greek has no infinitive: “I came to see you” is Ήρθα να σε δω, never Ήρθα βλέπειν σε. After verbs of motion and sending, για is optional — Ήρθα να σε δω and Ήρθα για να σε δω are both good. Everywhere else keep για να. The verb after να normally sits in the perfective stem (για να πάρω), because a purpose is usually a single completed act, and the negative goes inside the clause: για να μην αργήσω.

The rule

Reason (αιτιολογικές προτάσεις)

A reason clause states the cause of the main clause. The verb is an ordinary indicative — any tense you like (present, aorist, imperfect, future with θα, perfect). Nothing special happens to the verb form at all; the whole job is done by the conjunction.

So the two normal shapes are:

• Main clause + γιατί / επειδή / διότι + clause — Δεν ήρθα, γιατί ήμουν άρρωστος.
• Επειδή / Αφού / Καθώς / Μια και + clause, + main clause — Αφού ξέρεις την απάντηση, πες την.

When the reason clause comes first, Greek writes a comma before the main clause. When it comes second, a comma before γιατί/επειδή is usual but light — you will see it both with and without.

Γιατί does double duty. As a question word it is written γιατί and ends the sentence with the Greek question mark: Γιατί άργησες; As an answer it is the same word, unstressed in the flow of speech, and it must follow something: Άργησα, γιατί χάλασε το λεωφορείο. A bare Γιατί… at the very start of a statement is one of the most recognisable learner errors — use Επειδή there.

Αφού is also the temporal “after” (see lesson 39). Tense and context separate them: Αφού έφαγα, βγήκα = “after I ate”; Αφού πεινάς, φάε κάτι = “since you are hungry”.

Purpose (τελικές προτάσεις)

A purpose clause says what an action is for. Greek has no infinitive, so it uses να + subjunctive, normally introduced by για:

για να + subjunctive (perfective by default) · negative για να μην + subjunctive

• Διαβάζω πολύ για να περάσω τις εξετάσεις. — I study a lot in order to pass the exams.
• Έφυγα νωρίς για να μην αργήσω. — I left early so as not to be late.
• Σου τηλεφώνησα για να σε ρωτήσω κάτι. — I called you to ask you something.

Bare να after motion and sending verbs. With πάω, έρχομαι, βγαίνω, μπαίνω, φεύγω, γυρίζω, ανεβαίνω, κατεβαίνω, στέλνω, and a few others, για is optional and often dropped:

• Ήρθα να σε δω. = Ήρθα για να σε δω.
• Πάω να αγοράσω ψωμί. = Πάω για να αγοράσω ψωμί.
• Την έστειλα να πάρει τα εισιτήρια.

Both are correct; για να is a shade more explicit and is what you want when the purpose is being contrasted or emphasised. After a non-motion verb, keep για: Δουλεύω για να ζήσω, not Δουλεύω να ζήσω.

Aspect inside the να-clause. The subjunctive has both stems (lesson 22). Use the perfective for a purpose seen as one completed result — that is the default and covers most sentences: για να πάρω, για να δω, για να γράψω, για να πληρώσω. Use the continuous stem when the purpose is an ongoing or repeated state:

No θα inside a purpose clause. The clause is already forward-looking; να does the work. για να θα πάρω is impossible.

για + noun against για να + verb

The same preposition για governs a noun in the accusative to give a purpose without a verb. Compare:

• Βγήκα για ψώνια. — I went out for shopping / to do the shopping.
• Βγήκα για να ψωνίσω. — I went out to do some shopping.

With a noun there is no να at all: για δουλειά, για ύπνο, για καφέ, για βενζίνη. Adding να to a noun (για να ψώνια) or dropping να before a verb (για ψωνίσω) are both wrong. The rule is mechanical: για + noun or για να + verb, never a mix.

Forms & patterns

The subjunctive after για να — perfective, all six persons

The form after να is the plain subjunctive: it is the personal endings on the chosen stem. Note that in the active the perfective always takes the plain endings -ω, -εις, -ει, -ουμε, -ετε, -ουν, whatever the present looks like (αργώ, αργείς → για να αργήσω, για να αργήσεις); the mediopassive has its own set (πλυθώ, πλυθείς).

Continuous stem after για να, and the negative

Mediopassive and είμαι after για να

Weak pronouns in the two clause types

In a purpose clause the weak pronoun goes between να and the verb: για να σε δω, για να του το πω, για να μην τους ενοχλήσω. In a reason clause it behaves as in any indicative clause — before the verb: επειδή τον είδα, γιατί μου το ζήτησες.

Watch the second accent when a clitic follows a word stressed on the third syllable from the end: το αυτοκίνητό μου, ο δάσκαλός μου, το μάθημά μας.

• Πήγα στο συνεργείο, γιατί χάλασε το αυτοκίνητό μου.
• Ήρθα για να δω τον δάσκαλό μου.

The whole system at a glance

Examples

Common mistakes

• Γιατί έβρεχε, έμεινα σπίτι. -> Επειδή έβρεχε, έμεινα σπίτι. — γιατί cannot open the sentence; a sentence-initial cause takes επειδή (or αφού, καθώς, μια και).
• Γιατί έμεινες σπίτι? -> Γιατί έμεινες σπίτι; — a Greek question ends in the ερωτηματικό «;», never «?». Note too that the ban on sentence-initial γιατί does not touch a fragment answer: — Γιατί έμεινες σπίτι; — Γιατί έβρεχε. is perfectly natural, because the answer already comes after the question.
• Ήρθα για να θα σε δω. -> Ήρθα για να σε δω. — θα never appears inside a να-clause; να already points to the unrealised event.
• Διαβάζω για να περνάω τις εξετάσεις (meaning one exam session) -> Διαβάζω για να περάσω τις εξετάσεις. — a single completed purpose takes the perfective stem.
• Πάω για να αγοράζω ψωμί. -> Πάω να αγοράσω ψωμί. — one trip, one purchase: perfective; and after a motion verb bare να is the lighter, more natural choice.
• Ήρθα για να σε βλέπω τώρα. -> Ήρθα για να σε δω. — the continuous stem would mean “to see you regularly”, which is not what a single visit expresses.
• Δουλεύω να ζήσω. -> Δουλεύω για να ζήσω. — δουλεύω is not a motion verb, so για is obligatory.
• Έφυγα για να δεν αργήσω. -> Έφυγα για να μην αργήσω. — the negator of a να-clause is μην, not δεν.
• Βγήκα για να ψώνια. -> Βγήκα για ψώνια. — για takes either a noun in the accusative or να + verb, never να + noun.
• Βγήκα για ψωνίσω. -> Βγήκα για να ψωνίσω. — a verb after για always needs να; there is no infinitive in Modern Greek.
• Για να είναι κρύο, φόρεσα παλτό. -> Επειδή έκανε κρύο, φόρεσα παλτό. — this is a cause, not a purpose, and για να marks purpose, so use επειδή/γιατί.
• Ήρθα για να σου δω. -> Ήρθα για να σε δω. — βλέπω takes the accusative weak pronoun σε; the pronoun sits between να and the verb.

Tips

• Test the placement by asking the question out loud. If Γιατί; could stand in front of your clause as a real question, then γιατί answers it and must come second. If you want the cause first, switch to επειδή.
• Αφού and μια και carry a nuance: the cause is shared knowledge (“since, as we both know”). They are what you use to justify a request — Μια και πηγαίνεις, πάρε και για μένα.
• Keep διότι for writing. In speech it sounds like a news bulletin; γιατί is the everyday word for both the question and the answer.
• Default to the perfective after για να and only reach for the continuous when you can add “regularly”, “all the time” or “keep on” to the English.
• The negative marker inside a να-clause is always μη(ν), never δεν — μην before a vowel or κ, π, τ, ξ, ψ, γκ, μπ, ντ, τσ, τζ (για να μην αργήσω), μη before any other consonant (για να μη φύγει). Δεν belongs to indicative clauses — including reason clauses: επειδή δεν ήξερα.
• Drop για freely after πάω, έρχομαι, βγαίνω, φεύγω, στέλνω; keep it everywhere else. When in doubt, για να is never wrong after a motion verb — only slightly heavier.
• Weak pronouns cluster after να: για να μου το δώσεις. That order (genitive then accusative) is fixed.